Szefowa resortu klimatu i środowiska uczestniczyła w panelu "Bezpieczeństwo energetyczne Polski i Europy" w ramach kongresu. Odpowiadając na pytanie moderatora o wydatki na utrzymanie bezpieczeństwa na rynku energii przyznała, że "wsparcie Polski było jednym z największych, a na pewno jednym z najwcześniej zapewnionych obywatelom i całej grupie podmiotów: samorządom, szkołom, szpitalom, ale też mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom".

Świadomość i wiedza o energetyce w ubiegłym roku wzrosła; Polacy lepiej potrafią czytać swoje rachunki - powiedziała w środę minister klimatu i środowiska Anna Moskwa podczas III Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lublinie.

– Ubiegły rok to było wielkie wyzwanie bezpieczeństwa energetycznego, ale też wielki wysiłek spółek, rządu, samorządów i obywateli – powiedziała Anna Moskwa dodając, że nadal pracuje zespół ds. bezpieczeństwa energetycznego.

Jak stwierdziła, w ubiegłym roku zawarty został niepisany społeczny pakt energetyczny był przygotowaniem do przyszłych wyzwań transformacyjnych, które dotyczą m.in. aktualizacji polityki energetycznej. Wzrosła też - dodała - świadomość energetyczna Polaków. "Świadomość i wiedza o energetyce w ubiegłym roku wzrosła. Polacy lepiej potrafią czytać swoje rachunki, mają świadomość, że przyczyniają się też do końcowego zużycia energii, wiedzą coraz lepiej jak energię oszczędzać" – wskazała i wyraziła przekonanie, że ta świadomość z nami pozostanie.

– Zupełnie inaczej mówiłoby się o atomie, gdyby tego kryzysu nie było. Inaczej wyglądałby dialog o energetyce odnawialnej, programie Mój Prąd, rozwoju fotowoltaiki, konieczności magazynowania, gdyby nie ten kryzys – powiedziała minister dodając, że "nadal funkcjonujemy w warunkach kryzysu, ale jesteśmy, w wymiarze współpracy, świadomości, planów, do tego wyzwania przygotowani".

Szefowa MKiŚ zwróciła uwagę na wagę stabilnych źródeł energii. "Wierzę, że długoterminowo doprowadzi to do refleksji unijnej, że transformacja to nie tylko zieloność i ideologia, ale de facto konkurencyjność europejskiej gospodarki" – powiedziała.

Zdaniem Anny Moskwy, ubiegły rok uświadomił, że energetyka to nie tylko bezpieczeństwo, ale też przyciąganie inwestorów i konkurencyjność gospodarek Europy.

Mówiąc o energetyce jądrowej minister wyraziła satysfakcję z 86-procentowej akceptacji dla atomu. Ma nadzieję, że po kolejnych kampaniach i działaniach odsetek Polaków akceptujących atom wzrośnie.

Prezes PGE SA Wojciech Dąbrowski odpowiadając na pytanie o transformację energetyki stwierdził, że ten proces wymaga "ogromnych środków finansowych". "Cały sektor właściwie jest zaangażowany głęboko w transformację energetyki" – powiedział. Dodał, że produkcja z OZE z roku na rok rośnie i obecnie 30 proc. energii w Polsce jest produkowana z OZE. "To jest ogromny sukces polskiej branży elektroenergetycznej, spółek energetycznych i prosumentów" – stwierdził zastrzegając, że OZE mogą być tylko uzupełnieniem dla energetyki.

Mówiąc o wyzwaniach Wojciech Dąbrowski wskazał na rozwój magazynów energii i wielkoskalowej energetyki jądrowej wspartej SMR-ami (małymi modułowymi reaktorami jądrowymi). "Wielkoskalowa energetyka jądrowa to przyszłość polskiego bezpieczeństwa i suwerenności pozbawionej wpływu surowców z kierunku wschodniego" – dodał prezes PGE.

Odpowiadając na pytanie o przygotowania do budowy polskiej elektrowni jądrowej pełniący obowiązki prezesa Polskie Elektrownie Jądrowe Łukasz Młynarkiewicz przypomniał, że w planach jest budowa dwóch wielkoskalowych elektrowni w najnowocześniejszej technologii. "Jeżeli chodzi o pierwszą elektrownię to mamy wybranego dostawcę technologii i preferowaną lokalizację. Intensywnie pracujemy nad modelem finansowania tej elektrowni" – podał.

Przypomniał, że elektrownia w technologii Westinghouse (AP1000) ma powstać w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino i pierwszy blok ma ruszyć w 2033 r. "Chcemy tego terminu dochować", zastrzegł Łukasz Młynarkiewicz.

Zastępca prezesa NFOŚiGW Artur Michalski zwrócił uwagę na ogromny przyrost mocy w OZE w Polsce, którą trzeba stabilizować i wpierać przez magazyny energii. "Wiatrakami i fotowoltaiką nie zbudujemy systemu elektroenergetycznego", zastrzegł. "Dzięki wykorzystaniu OZE i zainstalowaniu tylu tych paneli fotowoltaicznych osiągnęliśmy w zeszłym roku dodatni bilans eksportowy, jeśli chodzi o energię elektryczną", podał.

Prezes LW Bogdanka Kasjan Wyligała podsumowując zaangażowanie spółki w rządowy program dostawy węgla do samorządów podał, że udało się dostarczyć surowiec do 150 gmin.

Jak zauważył, na całym świecie - z wyjątkiem UE - zwiększa się wydobycie węgla i produkcja energii elektrycznej z węgla. "Jednocześnie widzimy, że ta polityka transformacji nie zwalnia", powiedział Kasjan Wyligała. Jako przykład podał ostatni projekt dyrektywy metanowej, który "mocno ogranicza produkcję węgla, przyspiesza likwidację kopalni, Na szczęście - dzięki staraniom polskich europarlamentarzystów, polskiego rządu – udało się zniwelować te negatywne czynniki dotyczące dyrektywy metanowej", dodał.

– Węgiel energetyczny do czasu wprowadzenia dużych mocy opartych o atom, SMR-ów będzie ubezpieczeniem dla OZE, dla systemu energetycznego w Polsce – stwierdził prezes LW Bogdanka.

Członek zarządu PKN Orlen Iwona Waksmundzka-Olejniczak podała, że Grupie Orlen udało się zabezpieczyć Polskę w zakresie dostaw surowców, utrzymać produkcję paliw i produktów petrochemicznych. "Zwiększaliśmy wydobycie w kraju, ale również za granicą. Aktualnie poziom naszego wydobycia to ok. 8 mld metrów sześciennych. Mamy ambicje zwiększyć to wydobycie do 12 mld metrów sześciennych. Zapewni to prawie całkowite zapotrzebowanie kraju w dostawy gazu" – powiedziała.

Nawiązując do strategii grupy do 2030 r. przekazała, że Orlen wyda 320 mld zł w inwestycje, w tym 120 mld zł na tzw. zielone inwestycje. "To są ogromne środki, które zainwestujemy po to, aby nasza pozycja w regionie była mocna i abyśmy przeszli ten proces transformacji" – wyjaśniła Iwona Waksmundzka-Olejniczak.

Z panelistami online połączył się ukraiński wiceminister energetyki Jarosław Demczenko, który mówiąc o sytuacji w swoim kraju przyznał, że pomimo rosyjskich ataków specjaliści utrzymali system energetyczny a zniszczenia oszacował na 10 mld dolarów. Wskazał, że ukraiński rząd skupia się na przygotowaniach do następnego sezonu grzewczego.

Dwudniowy III Samorządowy Kongres Trójmorza rozpoczął się 16 maja w Centrum Spotkania Kultur i Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Podczas wydarzenia podpisana została umowa o utworzeniu sieci uniwersytetów Trójmorza. Kongresowi towarzyszy Forum Gospodarcze, w ramach którego odbywają się seminaria i spotkania poświęcone m.in. wyzwaniom związanym z odbudową Ukrainy, ale także innowacyjności, cyfryzacji, gospodarce wodorowej.

We wtorek nagrody rady programowej kongresu za "Międzynarodowy sukces w obszarze regionów Trójmorza" otrzymali: marszałek Sejmu Elżbieta Witek, wicepremier, szef MON Mariusz Błaszczak, a także firmy PKO Bank Polski i Apis-Vita d.o.o. W środę nagrodę otrzymała minister Anna Moskwa.

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 12 państw: Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Litwę, Łotwę, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry. Ideą tego przedsięwzięcia jest pobudzanie rozwoju gospodarczego państw Europy Środkowo-Wschodniej oraz stworzenie stabilnego i spójnego partnerstwa państw z obszaru pomiędzy Morzem Bałtyckim, Adriatykiem i Morzem Czarnym.(PAP)

Autorzy: Piotr Nowak

pin/ skr/