Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego wraz z Fundacją MARE rozpoczęli sadzenie trawy na dnie Zatoki Puckiej. Specjaliści podają, że trawa morska redukuje ilość związków azotu i fosforu w środowisku, ograniczając proces eutrofizacji - podała w komunikacie gdańska uczelnia.

W poniedziałek w Centrum św. Jana w Gdańsku ogłoszono rozpoczęcie pilotażowego projektu, którego celem jest „wspomaganie regeneracji rodzimych łąk trawy morskiej »Zostera marina« w obszarach jej dawnego zasięgu występowania w Zatoce Puckiej”.

W komunikacie podano, że trawa morska „Zostera marina” jest cennym gatunkiem dla Bałtyku i całej naszej planety. Wyniki badań przeprowadzonych na łąkach podwodnych u wybrzeży Niemiec wskazują, że 1 m kw. łąki jest w stanie związać średnio 10,7 kg węgla (tzw. blue carbon, czyli dwutlenek węgla wychwytywany np. przez ekosystemy przybrzeżne).

Zdaniem naukowców jest to niezwykle ważna funkcja w kontekście przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Wskazano również, że trawa morska redukuje ilość związków azotu i fosforu w środowisku, ograniczając proces eutrofizacji (eutrofizacja oznacza przeżyźnienie środowiska morskiego). Jest także rośliną inżynieryjną - stabilizuje dno morskie i zmniejsza jego erozję. Ponadto, wspiera bioróżnorodność tworząc siedliska, które stanowią schronienie i miejsce rozrodu wielu gatunków ryb i bezkręgowców.

Podkreślono, że w przeszłości dno Zatoki Puckiej pokrywały połacie łąk podwodnych. Od lat 60. XX wieku ten wrażliwy ekosystem znalazł się pod dużą presją na skutek kumulacji wielu niekorzystnych czynników, które spowodowały zmniejszenie obszarów łąk w tym rejonie nawet o ok. 80 proc.

Wzmożona eutrofizacja 

Dr Ilona Złoch i dr Aleksandra Zgrundo z Wydziału Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego cytowane w komunikacie zaznaczyły, że zwiększony dopływ substancji odżywczych, zawierających duże ilości związków azotu i fosforu, przyczynił się do wzmożonej eutrofizacji.

- Skutkowało to zmniejszoną przejrzystością wody, obniżeniem penetracji światła do głębszych warstw wody oraz pogorszeniem warunków tlenowych. Intensywny rozwój infrastruktury brzegowej i turystycznej w obrębie Zatoki Puckiej także negatywnie wpływał na łąki - dodała dr Złoch.

Dr Zgrundo, która prowadzi badania w tym zakresie od 2018 r., twierdzi, że łąki podwodne odbudowują się. - Obserwujemy zwiększanie się zasięgu ich występowania oraz powrót gatunków, które dawniej były na nich obserwowane. Teraz właśnie jest najlepszy moment, aby je w tej odbudowie wspomóc, ponieważ jakość środowiska polepsza się - powiedziała.

Zaznaczyła, że w ramach obecnie realizowanego projektu pilotażowego naukowcy wykonali nasadzenia trawy morskiej „Zostera marina”. - Dzięki wybranej metodyce, możliwa będzie ocena, która strategia transplantacji sadzonek ma największe szanse powodzenia - stwierdziła.

W komunikacie podano, że założenia projektu wpisują się w koncepcję „rewildingu”, czyli progresywnego podejścia do ochrony przyrody, opartego na działaniu w zgodzie z naturą i przywracaniu naturalnych procesów i siedlisk w ekosystemach.

Działanie w zgodzie z naturą 

- Nie staramy się „zarządzać” przyrodą, lecz tworzyć warunki, w których natura sama odzyskuje swoją dziką moc. To zaproszenie do współbycia z morzem, które nie jest obcą przestrzenią, ale wspólnym domem i fundamentem naszego przetrwania. Projekt jest także połączony z działaniami edukacyjnymi mającymi na celu zapoznanie społeczeństwa z roślinnymi mieszkańcami Bałtyku - powiedziała cytowana w komunikacie prezeska Fundacji MARE Olga Sarna.

Wyjaśniła, że z wytypowanych rejonów Zatoki Puckiej, gdzie nadal występuje trawa morska, pobrane zostały rozszczepki, a następnie zostały zasadzone na poletkach eksperymentu.

- Prace były wykonywane przez nurków z ramienia Uniwersytetu Gdańskiego. Bardzo ważnym założeniem tego projektu jest fakt, że opiera się on na naszych rodzimych roślinach, które mają największy potencjał, aby przeżyć w warunkach Zatoki Puckiej – powiedziała. Na potrzeby eksperymentu pilotażowego przygotowano pięć poletek o wymiarach 4x4m (w tym punkt kontrolny) w rejonie wewnętrznym Zatoki Gdańskiej.

- Nasadzenia zostały już wykonane i będą w ramach projektu pilotażowego monitorowane przez rok w okresach co miesiąc. Celem eksperymentu pilotażowego jest weryfikacja skuteczności wybranych metodyk nasadzania – podała Sarna. (PAP)

pm/ bar/

Fot. Depositphotos