65 proc. Polaków uważa, że wojna w Ukrainie i jej wpływ na ceny ropy i gazu powinny dać impuls do przyspieszenia zielonej transformacji - wynika z badania Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Jednocześnie 41 proc. twierdzi, że do 2030 r. Polsce uda się znacząco ograniczyć emisję CO2.

Zgodnie z ankietą dotyczącą zmian klimatu przeprowadzoną w sierpniu 2022 r. i opublikowaną w czwartek przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), 65 proc. respondentów uważa, że rosyjska inwazja na Ukrainę i jej konsekwencje powinny dać impuls do przyspieszenia zielonej transformacji - to wynik bliski średniej unijnej wynoszącej 66 proc. Z kolei 83 proc. badanych twierdzi, że jeśli nie zmniejszymy znacząco naszego zużycia energii i towarów w nadchodzących latach, czeka nas globalna katastrofa. Jednocześnie 87 proc. uważa, że "rząd działa zbyt wolno", a 41 proc. potwierdza, że do 2030 r. "Polsce uda się znacząco ograniczyć emisję dwutlenku węgla".

Dodano, że podczas gdy Covid-19 był uważany za największe wyzwanie stojące przed Polakami w zeszłym roku, obecnie największym wyzwaniem dla 81 proc. Polaków są efekty zmian klimatycznych, które wpływają na ich codzienne życie. Drugim w kolejności są obawy o skutki gospodarcze i finansowe, kluczowe dla 72 proc. badanych.

Poproszeni o podanie kluczowych działań, Polacy oczekują, że rząd nada priorytet rozwojowi energii odnawialnej (49 proc.), zanim skoncentruje się na dywersyfikacji dostaw energii, aby uniknąć nadmiernego uzależnienia od jednego dostawcy (32 proc.).

Oszczędzanie energii staje się również ważne dla jednej piątej populacji - 19 proc. Polaków uważa, że obywatele i firmy muszą zrobić więcej, aby ograniczyć własną konsumpcję – wynik ten jest porównywalny ze średnią europejską (19 proc.). Dotyczy to zwłaszcza młodszych pokoleń - 30 proc. wśród Polaków w wieku 15–29 lat.

Dobrym rozwiązaniem, które pomogłoby zmniejszyć zużycie energii, według 60 proc. badanych Polaków byłoby wysokie opodatkowanie towarów i usług powodujących duże zanieczyszczenie, takich jak samochody typu SUV i transport lotniczy. 65 proc. respondentów popiera również indeksację cen energii do poziomu zużycia na gospodarstwo domowe – według zasady im więcej konsumujesz, tym droższa staje się energia. Tymczasem 59 proc. twierdzi, że obniżenie ograniczeń prędkości na autostradach byłoby dobrym sposobem na ogólne zmniejszenie zużycia energii.

Gdyby obniżenie temperatury w domach podczas tegorocznej zimy okazało się konieczne, to 24 proc. Polaków zgodziłoby się ograniczyć ją do 19 st. C (-4 punkty wobec średniej UE wynoszącej 28 proc.). Tymczasem kolejne 24 proc. Polaków przyznaje, że już teraz nie może sobie pozwolić na standardowe ogrzanie domu.

"Polacy zdają sobie sprawę z konieczności szybszego przejścia na wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych i popierają takie działania jako skuteczny sposób na walkę z globalnym kryzysem energetycznym i klimatycznym oraz na zapewnienie zrównoważonej ekologicznie przyszłości swojego kraju i całej Unii Europejskiej" - stwierdziła wiceprezes EBI prof. Teresa Czerwińska, komentując wyniki ankiety EBI.

Według niej poparcie to jest istotne w kontekście zbliżającej się konferencji klimatycznej COP27. "EBI jest gotowy do dalszego udzielania Polsce pomocy w wymiarze praktycznym, a także służy swoim kilkudziesięcioletnim doświadczeniem we wspieraniu innowacyjnych inwestycji w czystą energię, w tym modernizację systemu dostaw energii, rozwój farm wiatrowych oraz budowę bardziej energooszczędnych lokali socjalnych" - zapewniła. Dodała, że EBI jest przygotowany, by zaoferować "pełną gamę usług doradczych i instrumentów finansowych w celu zapewnienia sprawiedliwej, ekologicznej transformacji energetycznej".

Przeprowadzona we współpracy z firmą badawczą BVA, piąta edycja badania EBI ma na celu poinformowanie o szerszej debacie na temat postaw i oczekiwań w zakresie działań na rzecz klimatu. Ponad 28 tys. respondentów wzięło udział w ankiecie w sierpniu 2022 r., z reprezentatywnym panelem osób w wieku 15 lat i starszych z każdego z 30 ankietowanych krajów.

Europejski Bank Inwestycyjny, którego udziałowcami jest 27 państw unijnych, jest instytucją finansową Unii Europejskiej. Od 2019 r. jako bank klimatu UE, EBI zobowiązał się do przeznaczenia co najmniej 50 proc. swojego finansowania (do 2025 r.) na inwestycje, które przyczyniają się do walki ze zmianami klimatycznymi.

BVA to pracownia badania opinii i rynku oraz firma konsultingowa; jest też członkiem globalnej organizacji Worldwide Independent Network of Market Research (WIN), która zrzesza ponad 40 podmiotów – w tym największe na świecie pracownie badania rynku i opinii publicznej.