W czwartek odbyło się posiedzenie prezydenckiej Rady do Spraw Środowiska z udziałem doradcy Prezydenta RP Pawła Sałka, prezesa Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie Jacka Szymczaka i wiceministra klimatu i środowiska Ireneusza Zyski. Posiedzenie zostało zwołane po to, aby przedyskutować i ocenić obecną sytuację na rynku energii elektrycznej i ciepła - poinformował doradca prezydenta.

"Dzisiejsze posiedzenie zostało zwołane po to, aby przedyskutować i ocenić obecną sytuację na rynku energii elektrycznej i ciepła. Ta dzisiejsza dyskusja miała na celu poddanie analizie obecnej sytuacji, która jest bardzo trudna, ze względu na wojnę na Ukrainie i szybujące ceny surowców i nośników energii, a także przygotowanie bardzo konkretnej informacji dla pana prezydenta o tym jak się aktualnie mają sprawy i jakie środki zaradcze będą podejmowane ku temu, aby wzrost inflacji, wzrost problemów energetycznych załagodzić" - powiedział na briefingu po posiedzeniu doradca prezydenta.

Jacek Szymczak zaznaczył, że podejmowane są działania doraźne w perspektywie najbliższego sezonu grzewczego związane z zapewnieniem stabilnych dostaw energii ciepłą w umiarkowanej cenie dla odbiorców końcowych. "To jest również system dopłat, np. dodatek węglowe, czy dopłat do ciepła systemowego. W dniu dzisiejszym senat zajmuje się ustawą, która ma zapewnić rekompensatę dla odbiorców końcowych ciepła, ale również dopłaty do surowców energetycznych innych niż węgiel takich jak pelet, LNG, olej opałowy czy też drewno kawałkowe" - powiedział prezes.

"Zmierzamy do tego, aby zapewnić bezpieczeństwo polskich rodzinom, które korzystają z tych źródeł ogrzewnictwa indywidualnego oraz ogrzewnictwa systemowego" - ocenił prezes. Zaznaczył, że w dłuższym okresie czasu potrzebne są zdecydowane działania.

"Jesteśmy w sytuacji nadzwyczajnej, która wynika z szantażu energetycznego ze strony Rosji. Wojna na Ukrainie, to wszystko powoduje wzrost cen nośników i surowców energetycznych, ale także samej energii. Do tego dochodzą mechanizmy związane z emisją dwutlenku węgla, uprawnień do emisji, które, jak widzimy, ewidentnie podlegają spekulacji" - powiedział dodając, że postulat polski jest taki, aby w tej chwili zawiesić ETS (wspólnotowy rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla - PAP), w związku z sytuacją kryzysową, która uderza w odbiorców energii i ciepła nie tylko w Polsce, ale także w Unii Europejskiej.

Zaznaczył, że była propozycja maksymalnej ceny za emisję dwutlenku węgla - 30 euro za 1 tonę dwutlenku węgla. "Na pewno mechanizm ETS musi być zreformowany, szczególnie wyłącznie elementu spekulacyjnego poprzez obecność instytucji finansowych na giełdzie, które korzystają z tego i spekulują na uprawnieniach" - zaznaczył.

"W krótkim czasie musimy podjąć zdecydowane działania w kontekście zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, tam gdzie to jest możliwe" - podkreślił. "Możemy wyjść obroną ręką z tej opresji, która zafundował Polsce i Europie, Władimir Putin rozpoczynając wojnę na Ukrainie, stosując szantaż energetyczny" - dodał.

Ireneusz Zyski zaznaczył, że niewątpliwie mamy stan kryzysu energetycznego. "Każdy kryzys przynosi nie tylko negatywne skutki, ale jeżeli będziemy w stanie wyciągnąć prawidłowe wnioski z tego kryzysu energetycznego, będziemy również w stanie przyspieszyć pozytywną transformację całego sektora energetycznego w Polsce, w tym również ciepłownictwa systemowego" - ocenił.

"Stan kryzysu energetycznego wymaga działań równoległych, na dwóch poziomach. Na poziomie Unii Europejskiej i na poziomie krajowym" - zaznaczył. Wyjaśnił, że na poziomie UE trzeba dokonać istotnych zmian w systemie handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla, który dzisiaj jest niesprawiedliwy, przeciwproduktywny i pozbawia szereg przedsiębiorstw własnych środków na niezbędne inwestycje. "Trzeba dokonać również zmian by np. można w Polsce w pełni wykorzystać potencjał energetyczny zawarty w odpadach komunalnych" - dodał.

"Natomiast na poziomie krajowym niezbędne są działania równoległe na trzech poziomach. Jest to poziom legislacyjny, poziom przedsiębiorstw i szeroko rozumiana współpraca ze społeczeństwem" - przekazał. Zaznaczył, że na poziomie legislacyjnym, krajowym, to bardzo dobrze, że pojawiły się trzy ustawy, w tym ostatnia procedowana w Senacie, ale patrząc długoterminowo trzeba podkreślić, iż wciąż do rozwiązania pozostają regulacje prawne, które pozwolą na rozwój kogeneracji, czyli tej technologii, w której w jednym procesie wytwarzamy zarówno energię elektryczną jak i ciepło systemowe. "To również jest narzędzie do tego, aby stabilizować i zmniejszać ceny energii elektrycznej" - ocenił.

Wskazał, że sytuacja finansowa branży jest trudna. "W związku tym konieczna jest zmiana filozofii. Bo tylko silne ekonomicznie przedsiębiorstwa są w stanie zapewnić bezpieczeństwo energetyczne" - podkreślił.

"Trzecim ważnym elementem jest współpraca ze społeczeństwem. To kwestia edukacji, rzetelnej informacji o wszelkich zagrożeniach związanych z kryzysem energetycznym i wskazywać możliwości choćby przez ograniczanie zużycia ciepła" - powiedział.