Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeznaczy 173 miliony złotych na program "Mikroretencja". Resort chce w ten sposób doprowadzić do zwiększenia retencji przy budynkach jednorodzinnych i przyczynić się do ochrony lokalnych zasobów wody. "Dzięki temu każdy będzie mógł włączyć się do działania i zatrzymywać deszczówkę przy własnym domu oraz wykorzystywać ją na co dzień" – podkreśla MKiŚ.

MKiŚ przypomina, że rok 2025 był jednym z trzech najsuchszych od 1992 r., a susza objęła aż 53% powierzchni Europy. Brak wody przestał być problemem sezonowym - stał się wyzwaniem kontynentalnym i systemowym.

Program „Mikroretencja” ma na celu wsparcie indywidualnej retencji wód opadowych i roztopowych.  Jego budżet wynosi 173 mln zł i jest finansowany z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021-2027.  Nabór wniosków rozpocznie się 22 czerwca 2026 r., a dotacja obejmie koszty kwalifikowane poniesione od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r.  Maksymalna kwota dotacji wynosi do 8 tys. zł na jedno przedsięwzięcie.  Dofinansowanie obejmie koszty zakupu i montażu rozwiązań, które pozwalają zbierać deszczówkę z dachu, chodnika lub podjazdu, magazynować ją w zbiornikach, zatrzymywać w gruncie oraz wykorzystywać np. do podlewania ogrodu.  Zbieranie deszczówki przy domu to prosty sposób na oszczędność wody i niższe rachunki. 

Powszechne osuszanie terenów podmokłych, postępujące uszczelnianie powierzchni i tzw. betonoza powodują, że w Polsce pogłębia się susza glebowa, a poziom wód gruntowych obniża się. W efekcie wysychają płytkie studnie i dochodzi do przesuszenia gleby. Już kolejny rok z rzędu wiosną obserwujemy suszę hydrologiczną - na około 74% stacji pomiarowych notuje się obniżone przepływy w rzekach. W maju 2026 r. stan zagrożenia hydrogeologicznego obowiązuje w siedmiu województwach, w tym m.in. w mazowieckim i lubelskim. Jest jednak realna szansa na poprawę tej sytuacji. Dzięki działaniom z zakresu małej retencji i zatrzymywaniu wód opadowych, także przy domach, możemy nawet podwoić potencjał retencyjny Polski. 

Jednym z takich działań jest właśnie program ,,Mikroretencja”. Ma on wspierać adaptację do zmian klimatu poprzez rozwój lokalnej, rozproszonej retencji oraz ograniczanie skutków suszy i innych zagrożeń klimatycznych. Budżet programu wynosi 173 mln zł i jest finansowany ze środków FEnIKS 2021-2027. Nabór wniosków rozpocznie się 22 czerwca 2026 r., a dokumenty określające szczegółowe zasady jego realizacji zostaną opublikowane 1 czerwca 2026 r. na stronach internetowych WFOŚiGW. Wnioski będzie można składać wyłącznie elektronicznie. 

Kto może skorzystać? 

Program jest skierowany do osób fizycznych będących właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Dofinansowanie nie będzie mogło zostać przyznane na nieruchomość wykorzystywaną do działalności gospodarczej lub rolniczej. 

Forma, poziom oraz zakres wsparcia 

Dofinansowanie będzie udzielane w formie refundacji poniesionych kosztów kwalifikowanych.  Poziom wsparcia: 

• do 90% kosztów kwalifikowanych inwestycji, 

• maksymalnie 8 tys. zł na jedno przedsięwzięcie. 

Minimalne wymagania projektu: 

• wartość kosztów kwalifikowanych: 2 tys. zł, 

• pojemność retencyjna instalacji: 2 m³, 

• powierzchnia objęta retencją: 50 m². 

Dotacja obejmie koszty poniesione od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r. 

Na co można dostać dofinansowanie? 

Dofinansowaniu podlegać będzie zakup, dostawa, montaż, budowa, rozbudowa, uruchomienie instalacji do: 

• zbierania wód opadowych i roztopowych z dachów, chodników, podjazdów,  

• magazynowania wód opadowych w zbiornikach, 

• retencjonowania wód opadowychi roztopowych w gruncie, 

• wykorzystywania deszczówki, np. do podlewania ogrodu. 

Do kosztów niekwalifikowanych zalicza się m.in.: orynnowanie, drenaż opaskowy, elementy dekoracyjne, zielone dachy, używane materiały i urządzenia. 

Dlaczego warto? 

Instalacja do zbierania deszczówki to nie tylko działanie na rzecz środowiska, ale także konkretna korzyść dla domowego budżetu i codziennego komfortu. Zgromadzoną wodę można wykorzystać m.in. do podlewania ogrodu, mycia samochodu czy prac porządkowych wokół domu, co pozwala ograniczyć zużycie wody z sieci i obniżyć rachunki. Dodatkowo zatrzymywanie deszczówki na własnej posesji zmniejsza ryzyko podtopień po intensywnych opadach oraz pomaga utrzymać wilgoć w glebie w czasie suszy. To proste rozwiązanie, które zwiększa bezpieczeństwo wodne gospodarstwa domowego i poprawia warunki życia, szczególnie w okresach upałów. 

Szczegółowe informacje dot. programu są dostępne na stronie mikroretencja.gov.pl. 

Fot. Depositphotos