Sejmowa komisja podczas poniedziałkowego posiedzenia przyjęła dwa projekty nowelizacji ustaw - o finansowaniu Bazy danych odpadowych (BDO) oraz ws. uelastycznienia segregacji odpadów budowlanych wraz z poprawkami.

W poniedziałek w sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa odbyło się pierwsze czytanie dwóch rządowych projektów nowelizacji ustaw - pierwszy zakłada uelastycznienie segregacji odpadów budowlanych i rozbiórkowych, natomiast drugi przewiduje zwiększenie środków na finansowanie Bazy danych odpadowych (BDO) w latach 2025-2027. Komisja przyjęła oba projekty - pierwszy z poprawkami legislacyjnymi, a drugi z poprawką legislacyjną, redakcyjną i ujednoznaczniającą. Wszystkie zaproponowało sejmowe Biuro Legislacyjne.

Zmiany w systemie

Projekt nowelizacji ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw wprowadza zmianę dotyczącą organizacji systemu segregowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych (tzw. odpady BiR).

"Chodzi o uelastycznienie organizacji przez przedsiębiorców segregacji takich odpadów oraz wyeliminowanie zgłaszanych przez branżę wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto, nowe przepisy umożliwią przekazywanie organom administracji (m.in. gminom) dofinansowania na usuwanie nielegalnych wysypisk odpadów, które zagrażają życiu i zdrowiu ludzi lub środowisku" - wskazano na stronie kancelarii premiera.

Ujednolicenie system selektywnej zbiórki odpadów

Zgodnie z projektowanymi przepisami stworzony zostanie jednolity system selektywnej zbiórki odpadów budowlanych i rozbiórkowych. "Rozwiązanie uelastyczni podejście do segregacji odpadów budowlanych i rozbiórkowych, co powinno przyczynić się do ułatwienia i zwiększenia ich segregacji. Zmiana przepisów umożliwi przekazanie odpadów budowlanych i rozbiórkowych innemu uprawnionemu podmiotowi i wysegregowanie odpadów BiR poza miejscem ich wytworzenia" - wyjaśniono.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, 1 stycznia 2025 r. ma zacząć obowiązywać art. 101a ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady budowlane i rozbiórkowe (BiR) zbiera się oraz odbiera selektywnie, z podziałem co najmniej na: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne, w tym beton, cegłę, płytki i materiały ceramiczne oraz kamienie. Te przepisy miałyby zobowiązywać podmioty do segregowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych w miejscu wytworzenia - u źródła.

Odpowiedzialność solidarna

Nowe przepisy miałyby wprowadzić odpowiedzialność solidarną dotyczącą niezrealizowania obowiązku wysegregowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych, obejmującą m.in. wytwórcę odpadów BiR i następnego posiadacza takich odpadów. "Z odpowiedzialności solidarnej wyłączone będą osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej" - podkreślono.

Projektowane rozwiązania pozwolą również na przekazywanie np. samorządom pieniędzy z budżetu państwa (w ramach dofinansowania) na usuwanie nielegalnie zdeponowanych odpadów, które zagrażają życiu i zdrowiu ludzi lub środowisku.

Nowe założenia na rzecz BDO

Projekt nowelizacji ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw zakłada natomiast, że od 2025 r., przez trzy lata 64,35 proc. wpływów do budżetu państwa z tytułu opłat rejestrowych i rocznych, związanych z obecnością przedsiębiorców w BDO, w będzie stanowić bezpośredni przychód NFOŚiGW. Dzięki temu, jak oszacowano, NFOŚiGW będzie mógł dofinansować BDO w latach 2025-2027 kwotą w sumie ok. 94 mln zł. Projektowane przepisy przewidują również dodanie możliwości finansowania BDO ze środków, które są przeznaczone na rozwój projektów cyfrowych i teleinformatycznych.

"Chodzi m.in. o zapewnienie odpowiedniego poziomu cyberbezpieczeństwa oraz wymianę zamortyzowanej infrastruktury technicznej BDO w 2025 roku. Baza umożliwia śledzenie odpadów, dzięki temu możliwe jest także przeciwdziałanie przestępczości klimatycznej. Brak wystarczających nakładów na BDO w latach 2025-2027 może spowodować komplikacje w realizacji obowiązków przez ponad 600 tys. podmiotów wpisanych do Rejestru BDO, jeśli chodzi o prowadzenie ewidencji odpadów i składanie sprawozdań" - wyjaśniono w komunikacie rządu opublikowanym po przyjęciu przezeń projektu.

Przesunięcie terminu

Ponadto projekt zakłada przesunięcie terminu uruchomienia tzw. modułu potwierdzeń w BDO, dzięki któremu możliwe będzie wystawianie za pośrednictwem BDO dokumentów, które obecnie mają formę papierową. Od 2026 r. taki moduł zostanie uruchomiony dla dokumentów potwierdzających recykling dla odpadów opakowaniowych, z kolei od 2027 r. rozwiązaniem miałyby zostać objęte zaświadczenia dla odpadów ze sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odpadów ze zużytych baterii i akumulatorów, a także dokumenty potwierdzające recykling dla odpadów z takich produktów, takich jak oleje i opony.

Jak zaznaczono, nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo od 1 stycznia 2025 r.

W marcu br. ministerstwo klimatu informowało, że w bazie danych odpadowych było 627 tys. użytkowników, z czego aktywnych 597 tys. Wskazano wówczas, że w ciągu doby w bazie odnotowywanych jest ponad 20 tys. logowań, wystawianych jest też ponad 86 tys. kart przekazania odpadów; 17 tys. kart dotyczy przekazania odpadów komunalnych.

BDO została uruchomiona w styczniu 2018 roku. System ma służyć do zarządzania gospodarką odpadową w Polsce. Pozwala na śledzenie przepływu odpadów, a dane z BDO wykorzystywane są również przez inspekcję ochrony środowiska oraz policję i prokuraturę do walki z nieprawidłowościami. (PAP)

bpk/ drag/

Fot. Depositphotos