Polskie Stowarzyszenie Gospodarki Cyrkularnej (PSGC) zorganizowało spotkanie, łączące samorządowców, przedsiębiorców i wszystkich, dla których OZE oraz gospodarka cyrkularna są priorytetami. „Transformacja energetyczna to proces, który wymaga współpracy, odwagi i konsekwencji. Bo prawdziwą zmianę budujemy razem - krok po kroku, decyzja po decyzji, działanie po działaniu” - mówił Bartłomiej Dawidczyk, prezes zarządu PSGC podczas II Konferencji Transformacji Energetycznej.

Polskie Stowarzyszenie Gospodarki Cyrkularnej (PSGC) realizuje i wspiera projekty, które przyczyniają się do wdrażania zasad gospodarki cyrkularnej w praktyce - od inicjatyw edukacyjnych, przez projekty pilotażowe we współpracy z przedsiębiorstwami, po działania na rzecz zmian systemowych. Gospodarka cyrkularna, czyli o obiegu zamkniętym, to system, który odchodzi od tradycyjnego, liniowego modelu „weź-wyprodukuj-zużyj-wyrzuć”. Hasło gospodarki obiegu zamkniętego brzmi „weź-wyprodukuj-zużyj-przetwórz”.

Gospodarka cyrkularna motorem zmian 

Według Bartłomieja Dawidczyka, prezesa PSGC, gospodarka cyrkularna jest motorem zmian, szansą na dogonienie lepiej rozwiniętych gospodarek Europy. Stowarzyszenie skupia się na działaniach edukacyjnych, prowadząc cztery główne projekty: „Cieplej z naturą”, „Moje dotacje i środowisko”, „Stop! Oszustom OZE” oraz „Mikroświat w mojej szkole - czego nie zobaczysz na smartfonie”.

„Wykonujemy pracę, która przekłada się na pozyskane pieniądze i świadomość społeczną. Teraz czas na wykorzystanie dotychczasowych doświadczeń i na większe projekty” - zapowiedział Bartłomiej Dawidczyk.

Część merytoryczna konferencji składająca się z trzech paneli tematycznych służyła przedstawicielom biznesu, nauki i samorządów do wymiany doświadczeń i wiedzy na temat gospodarki cyrkularnej. Pierwsza dyskusja toczyła się wokół wyzwań i bariery rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce oraz perspektywicznych technologii.

Perspektywiczne technologie 

Remigiusz Ramm, ekspert i praktyk zajmujący się rynkiem energii był zdania, że najważniejszą technologią magazynowania energii w najbliższym czasie będą małe magazyny energii.

“Przyszłość należy do niewielkich magazynów energii, które można instalować m.in. w blokach mieszkalnych. Taki magazyn będzie ładował się z sieci, gdy energia jest najtańsza, i oddawał ją w momencie, gdy jej cena rośnie” - przekonywał Marcin Więzik, dyrektor zarządzający Nexora Technology w Europie.

„Niestety ulgi podatkowe na magazyny są nieadekwatne do cen magazynów” - zauważył dr hab. inż. Piotr Kwiatkiewicz, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Z kolei Ewa Malicka, prezes zarządu Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych przekonywała, że elektrownia wodna to także magazyn energii, którym można zarządzać.

„Potencjał rzek jest niewykorzystany, warto do niego sięgnąć. Niestety w obszarze elektrowni wodnych system prawny jest przeregulowany, inwestycje trwają latami” - zauważyła Ewa Malicka.

Profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu zwrócił uwagę na produkcję etanolu jako na najbardziej perspektywiczny sposób magazynowania energii. Natomiast Stefan Traczyk, prezes Stowarzyszenia Leśników i Właścicieli Lasów zwrócił uwagę na drewno, które, według niego, jest naturalnym magazynem energii, a jeden m3 drewna gromadzi około jednej tony CO2.

„Przyszłość leży w uwalnianiu się od państwa, które powinno być jedynie opiekunem inicjatyw” - stwierdził Piotr Kwiatkiewicz.

Dyrektor zarządzający Nexora Technology w Europie wskazał na potrzebę współpracy pomiędzy nauką za biznesem.

"Magazyny energii powinny reprezentować najwyższą jakość i zapewniać niezawodność przez długie lata"- przekonywał Marcin Więzik.

Społeczne i ekonomiczne aspekty transformacji 

Drugi panel dyskusyjny dotoczył społecznych i ekonomicznych aspektów transformacji energetycznej.

Jacek Wiśniowski, burmistrz Lidzbarka Warmińskiego stwierdził jako praktyk, że dla mieszkańców najważniejsze jest pokazanie efektów transformacji energetycznej na rachunku za energię. Ważne jest także wskazywanie na aspekty zdrowotne.

„Gospodarka cyrkularna sprzyja temu, żeby lepiej się żyło, wydając mniej na codzienne koszty” - mówił burmistrz Lidzbarka Warmińskiego.

Eksperci wskazywali najciekawsze według nich przykłady zagranicznych działań z zakresu energetyki cyrkularnej. Przykładowo w Niemczech działają linie przetwarzające panele fotowoltaiczne, Litwa stawia na termomodernizację budynków jako na sposób zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, Dania wypracowuje dobre praktyki wdrażania biogazowni w różnych obszarach rynku.

„W naszych warunkach należy podwyższać efektywność energetyczną budynków. Jest także dużo do zrobienia w odbiurokratyzowaniu programów wsparcia i edukacji” - przekonywał Andrzej Guła, współzałożyciel i lider Polskiego Alarmu Smogowego.

Monika Grążka, zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich w Ministerstwie Energii informowała, że Polacy mogą liczyć na wsparcie informacyjne i edukacyjne.

„Udzielamy porad, doradcy prowadzą webinary, eventy. Przekaz jest bardzo zróżnicowany, prowadzimy różnorodne projekty informacyjno-edukacyjne” - informowała.

Ireneusz Zyska, poseł na sejm RP, były wiceminister w Ministerstwie Klimatu i Środowiska zaznaczył, że warto prowadzić konsultacje społeczne w przedstawicielami różnych obszarów rynku.

„Warto zastanowić się nad warunkami dofinasowania projektów energetycznych. Przykładowo zachęty systemowe można by połączyć z działaniami proekologicznymi, czyli: dostaniesz dofinasowanie, jak będziesz segregować śmieci” - przekonywał Ireneusz Zyska.

Gospodarka cyrkularna 

Bartłomiej Dawidczyk, prezes zarządu PSGC zauważył, że mówiąc o gospodarce cyrkularnej, trzeba pokazywać ludziom realne oszczędności, pokazać, co mogą zyskać, np. na termomodernizacji, wyliczyć to w złotówkach.

„Trzeba wykazywać wartość, którą daje transformacja, pokazywać konkrety, komunikować oszczędności” - wskazał prezes PSGC.

Bartłomiej Dawidczyk dodał, że niedługo trzeba będzie zutylizować panele fotowoltaiczne z 1,5 mln instalacji.

„Już dziś należy pomyśleć o rozwiązaniu tego wyzwania. A idąc dalej, to magazyny energii mają określoną żywotność, więc jest czas do stworzenia linii do utylizacji” - apelował prezes PSGC.

Wpływ OZE na ceny energii

Ostatni panel dyskusyjny pokazywał wpływ OZE na ceny energii i konkurencyjność polskiej gospodarki. Eksperci skupili się na biogazowniach.

Dr hab. inż. Paweł Kowalczyk, adiunkt w Instytucie Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. Jana Kielanowskiego Polskiej Akademii Nauk wyjaśnił, że biogazowni nie można wygasić, więc dzięki regularnym dostawom paliwa musi być zagwarantowana ciągłości działania. Według niego powinna to być rola samorządu.

„Biogazownie stabilizują OZE - wiatraki czy fotowoltaikę. Ale model ich funkcjonowania musi zostać dobrze przemyślany, tak by nie kupować substratu, a korzystać z tych odpadów, które są dostępne na miejscu” - powiedział dr inż. Andrzej Lewicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Adam Orzech, prezes zarządu Naturalna Energia.plus przekonywał, że gminy powinny zakładać spółdzielnie energetyczne.

„Gmina zyska na OZE, jak zorganizuje spółdzielnię. Zwłaszcza taką z biogazownią, produkującą prąd, który będzie tańszy, gdyż nie ma kosztów dystrybucji. A dodatkowo zagospodaruje odpady” - mówił prezes zarządu Naturalna Energia.plus.

Dodatkowo, według dr hab. Aliny Kowalczyk-Juśko z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, biogazownie przynoszą też korzyści pośrednie, np. miejsca pracy i domknięcie obiegu odpadów w gminie.

„Biogazownie to inwestycje kapitałochłonne, bez systemu dotacyjnego jako kraj nie zdziałamy wiele. W celu rozwoju sektora należy wypracować procedury i wsparcie. Albo podejmiemy realne działania, albo cały biznes biogazowy trafi w ręce zachodnich koncernów” - podsumował Józef Kowalczyk, prezes fundacji Euro-most.

Orły transformacji energetycznej 

Konferencję zakończyło wręczenie nagród „Orłów transformacji energetycznej”. PSGC w ten sposób uhonorowało osoby, instytucje i inicjatywy, które przyczyniają się do rozwoju odnawialnych źródeł energii, promowania zrównoważonego rozwoju oraz kształtowania odpowiedzialnej, nowoczesnej polityki energetycznej w Polsce.

Statuetkami zostali wyróżnieni: Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi, Adam Orzech, założyciel i prezes firmy Naturalna Energia.plus, Marcin Więzik, dyrektor zarządzający Nexora Technology LLC w Europie, Andrzej Guła, współzałożyciel i lider Polskiego Alarmu Smogowego, Jacek Wiśniowski, burmistrz Lidzbarka Warmińskiego, Mariusz Korzeniewski, wójt gminy Wyszki oraz Beta Pawlikowska, podróżniczka i pisarka.

„Dziś patrzyliśmy na transformację energetyczną i gospodarkę cyrkularną z różnych perspektyw - od szerokich, strategicznych wizji przyszłości, przez praktyczne rozwiązania technologiczne, aż po lokalne inicjatywy i realne przykłady wdrożeń. Dyskutowaliśmy o tym, co trudne - o barierach i wyzwaniach, ale też o tym, co daje nadzieję - o innowacjach, determinacji i o rosnącej świadomości społecznej” - podsumowała konferencję Daria Włodara, wiceprezes PSGC.