Od początku 2025 roku globalne ceny kawy notują wyraźny wzrost, osiągając poziomy niewidziane od 40 lat. Arabica na giełdzie ICE podrożała z poziomu 2.72 w lipcu do ponad 3.91 w sierpniu, czyli o prawie 44%. W Brazylii, największym producencie kawy, widać wyraźne wzrosty cen kawy dostarczanej do handlu, od 7 do 13% w zależności od rodzaju produktu.

Nie ma możliwości, aby konsumenci nie odczuli podwyżek widocznych na rynku surowcowym. Koszt surowca stanowi bowiem około 40 % kosztów hurtowych opakowania kawy, co oznacza, że czeka nas fala podwyżek cen detalicznych.

Kłopotem jest klimat?

Przyczyny wzrostów są złożone, choć w dużej mierze są pochodną m.in. zmian klimatycznych. Brazylia zmaga się z suszami, ekstremalnym chłodem i pożarami, które znacznie obniżają plony Arabica i Robusta. W połączeniu z deszczami, upałami i niesprzyjającymi wzorcami opadów w innych krajach produkujących kawę (Wietnam, Kolumbia, Etiopia), spada dostępność surowca, nasilając presję na ceny. Analitycy przewidują utrzymanie tej tendencji w całym 2025 roku, wskazując na trwającą niestabilność klimatyczną jako kluczowy czynnik wpływający na ceny.

Spekulanci poszli nakawę

Jednak za wzrost cen odpowiadają nie tylko klimat i klęski żywiołowe. Stany Zjednoczone wprowadziły nowe cła – np. 50% na kawę z Brazylii oraz innych krajów, co ograniczyło eksport do USA i podniosło koszty dla importerów. Takie bariery handlowe zmniejszają płynność rynku i powodują wzrost cen.

Do pełnego obrazu rynku kawy dodać trzeba spekulantów. Po pierwszych informacjach o zmianach cen zarządzający funduszami hedgingowymi i inwestorzy instytucjonalni weszli na rynek kawy i przyczyniają się do gwałtownych wzrostów cen. Giuseppe Lavazza, szef grupy Lavazza cytowany przez Financial Times stwierdził, że działania funduszy hedgingowych oraz innych inwestorów finansowych odpowiadają aż za 80% ostatniego wzrostu cen kawy, powodując „niewiarygodną” zmienność na rynku. W efekcie kontrakty futures na robustę osiągnęły rekordowy poziom ponad 5 700 USD za tonę w styczniu 2025 r. Po kilku tygodniach spadły one do około 3 500 USD, jednak nadal pozostają znacznie powyżej średniej historycznej. 

Lavazza podkreślił, że rynek kontraktów terminowych na kawę jest stosunkowo "płytki", co sprawia, że nawet relatywnie niewielkie inwestycje spekulacyjne może wywołać „wielką, wielką falę” na ceny.

Na tym jednak nie koniec - rosnące ceny nawozów, opakowań, transportu oraz zakłócenia w łańcuchach dostaw podnoszą całkowity koszt produkcji i dystrybucji kawy, choć ich wpływ jest znacznie mniejszy niż perturbacje wynikające z cen surowca.

_{Fot: Depositphotos}