Europejski sektor offshore wind stoi w obliczu rosnących wymagań związanych z ochroną morskiej bioróżnorodności. Europejska Agencja Środowiska w opublikowanym komunikacie podkreśla konieczność świadomego planowania inwestycji w celu osiągnięcia celów klimatycznych oraz ochrony środowiska morskiego.

 Europejska strategia energetyczna REPowerEU zakłada osiągnięcie 480 GW mocy energii wiatrowej do 2030 roku. Jednocześnie UE dąży do rozszerzenia morskich obszarów chronionych do 30% do 2030 roku, z czego znaczna część o będzie zlokalizowana w strefach przybrzeżnych. Planowanie przestrzenne obszarów morskich może pomóc w zapewnieniu współistnienia czystej energii, ochrony mórz oraz zapewnienia odpowiedniej przestrzeni dla innych zastosowań środowiska morskiego, w tym transportu, rybołówstwa i rekreacji.

Europejska Agencja Środowiska (European Environment Agency – EEA) wydała 15 listopada komunikat „Harnessing offshore wind while preserving the seas”, który poświęcony jest zagadnieniu rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej a ochronie środowiska morskiego.

Zgodnie z unijnymi zobowiązaniami wynikającymi z porozumienia paryskiego, aby ograniczyć emisje gazów cieplarnianych w Europie, konieczne jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. Istotną cezurę stanowi 2030 rok, kiedy to UE jest zobligowana do osiągnięcia ambitnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55% w porównaniu z rokiem 1990.

UE stoi w obliczu rosnących wymagań ze strony interesariuszy sektora morskiego w związku z wdrażaniem wytycznych transformacji energetycznej. Opublikowany komunikat podkreśla potrzebę świadomego planowania działań związanych z rozwojem offshore wind w celu wdrażania celów klimatycznych oraz ochrony środowiska morskiego.

 Wiatr w żagle europejskiego offshore wind

 
Jak donosi Europejska Agencja Środowiska, w ubiegłym roku skumulowana moc zainstalowanej mocy unijnej offshore wind wyniosła 19,38 GW, przy czym szacuje się, że do końca dekady udział morskiej energetyka wiatrowej wzrośnie do 111 GW mocy zainstalowanej do 2030 roku i 317 GW do 2050 roku.

 Podobne dane przedstawia  WindEurope, dla którego sytuacja w europejskim sektorze offshore wind daje powody do optymizmu. 

 Tylko w ubiegłym roku oddano do użytku 4,2 GW nowych morskich farm wiatrowych, co stanowi wzrost o 40 proc. r/r (przy wzroście mocy o 1,7 GW). Jakby tego było mało, potwierdzono nowe projekty o wartości 30 mld euro, których moc obejmujące 9 GW.  Najwięcej nowych mocy morskiej energetyki wiatrowej zainstalowano w Holandii, Francji i Wielkiej Brytanii – stwierdza Wind Europe.

Dynamika sektora nie jest dziełem przypadku, lecz stanowi efekt synergii unijnej strategii klimatycznej oraz działań interesariuszy sektora morskiej energetyki wiatrowej.

Komisja Europejska przedstawiła 24 października ub.r. unijny plan działania w zakresie rozwoju energetyki wiatrowej – Wind Power Action Plan. Celem planu jest realizacja celów rozwój energetyki wiatrowej zgodnie ze wzrostem konkurencyjności unijnej produkcji energii wiatrowej.  

Co więcej, europejska strategia energetyczna REPowerEU zakłada osiągnięcie 480 GW mocy energii wiatrowej (łącznie na lądzie i morzu) do 2030 roku. Aby to osiągnąć, UE musi rozszerzyć dotychczasowy łańcuch dostaw energii wiatrowej. Osiągnięcie ambitnego celu w zakresie wykorzystania co najmniej 42,5 proc. energii odnawialnej do 2030 roku będzie wymagało wzrostu mocy zainstalowanej w elektrowniach wiatrowych.

 Jak UE chroni morską bioróżnorodność
Wraz z kolejnymi rekordami oddawanych mocy z unijnego sektora offshore wind, UE dąży do zapewnienia ochrony swojego środowiska morskiego poprzez regulacje prawne. Wiodący przykład stanowi Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2030 roku. Przywracanie przyrody do naszego życia, która ma za zadanie ma ochronę 30% unijnych mórz do końca dekady, co oznacza wzrost o 150% w stosunku do obecnego poziomu 12%. Co więcej, ma ona również na celu objęcie 10% mórz ścisłą ochroną – w porównaniu z obecnym stanem poniżej 0,1%.

 Prócz kluczowego celu unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności, jaki stanowi wspomniane objęcie 10% unijnych akwenów morskich ścisłą ochroną, nie sposób pominąć wyzwań związanych z ochroną obszaru przybrzeżnego. Obecnie 9% europejskich mórz jest objętych siecią Natura 2000 wyznaczoną przez „Dyrektywę Siedliskową” i „Dyrektywę Ptasią”.

 Wymienione strategie w zakresie środowiska podkreślają rolę, w jaki sposób rozwój unijnego sektora energetyki wiatrowej może przyczynić się do rozwoju przemysłu – a co za tym idzie, tworzenia nowych miejsc pracy w regionach przybrzeżnych i poza nimi. Co więcej, będą się ona przyczyniać do dekarbonizacji gospodarki w większości opartej na wysokoemisyjnych paliwach kopalnych.

 Wyzwania i szanse morskiej energetyki wiatrowej
 

Mając na uwadze obecne uwarunkowania technologiczne związane z morskimi instalacjami wiatrowymi, odpowiednie warunki umożliwiające nowe konstrukcje są niejednokrotnie często zlokalizowane w przybrzeżnych obszarach. Warunki naturalne – takie jak prądy wiatrowe, głębokość dna morskiego czy też czynniki związane z działalnością człowieka – sprawiają, że planowanie rozwoju offshore wind stanowi twardy orzech do zgryzienia.

W przypadku morskiej energetyki wiatrowej płytkie obszary mają również wyższą wartość niż bardziej odległe obszary ze względu na niższe koszty konstrukcyjne oraz mniejsze straty energii. Niektóre obszary są również bardziej atrakcyjne ze względu na przeważające warunki wiatrowe lub dominujące podłoże dna morskiego.

 Europa jest przygotowana na inwestycje

 Jak stwierdza omawiany komunikat, do tej pory państwa członkowskie UE zaplanowały rozwój morskiej energetyki wiatrowej odpowiadający za 220 GW mocy oraz 52 tys. km2 w zaprezentowanych planach zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich. UE szacuje, że w celu osiągnięcia celów w zakresie morskiej energii wiatrowej potrzeba mniej niż 3% całkowitej unijnej przestrzeni morskiej.

Światowe Forum Ekonomiczne (World Economic Forum – WEF) w analizie poświęconej offshore wind jako sektorowi przyjaznemu środowisku zauważa, że w porównaniu łańcuch dostaw energii wiatrowej – obejmujący surowce, rynek produkcji komponentów, planowanie projektowe, usługi inżynieryjne, rynek w zakresie konserwacji i napraw infrastruktury – stworzył ogromny i niskoemisyjny rynek gospodarczy, co pokazuje szanse, jaki daje dalszy rozwój morskiej energetyki wiatrowej.

Pozostaje mieć nadzieję, że polscy interesariusze sektora offshore wind nabiorą wiatru w żagle, zaś krajowy local content będzie w lepszej kondycji niż do tej pory, o czym możemy przekonać się, czytając gorzko prawdziwą analizę Jakuba Milszewskiego „Ani Gdynia, ani Gdańsk, ani Świnoujście. Budowa morskich farm wiatrowych wystartuje z Bornholmu”.

Foto: Depositphotos