Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy UC84 opracowany przez Ministerstwo Energii. Ustawa zmieni zasady przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych. Reforma przyspieszy inwestycje, wspierając rozwój OZE, magazynów energii i biogazowni. Przepisy zwiększą dostępność mocy przyłączeniowych, a odbiorcy końcowi zyskają większą kontrolę nad swoimi kosztami. Celem proponowanych zmian jest przyspieszenie transformacji energetycznej, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii oraz usprawnienie funkcjonowanie rynku dla odbiorców i wytwórców energii. Projekt stanowi element pakietu antyblackoutowego.

– Usprawniamy proces przyłączania do sieci, który ma kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej. Projekt UC84 ma wprowadzić jasne i przewidywalne zasady oraz ograniczyć nadmierne formalności – zarówno dla inwestorów, jak i odbiorców końcowych. Reforma odpowiada na postulaty branży energetycznej zgłaszane od lat: skraca czas przyłączeń, porządkuje planowanie rozwoju sieci i pozwala na optymalizację kosztów oraz nakładów inwestycyjnych. Celem nowych przepisów jest odblokowanie niewykorzystywanych warunków przyłączenia i pełniejsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury energetycznej. Tworzymy korzyści dla całego rynku energii – stawiamy na szybsze procedury, większą przejrzystość i stabilniejsze warunki rozwoju nowych mocy wytwórczych. To kolejny krok w kierunku nowoczesnego, stabilnego i efektywnego systemu energetycznego – mówi Miłosz Motyka, Minister Energii.

Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw jest jednym z kluczowych elementów reformy rynku energii, wspierającym polską transformację energetyczną.

Proces przyłączeniowy w nowej odsłonie

Reforma UC84 wprowadza nowy, bardziej przejrzysty i elastyczny model przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych. 

•    szybciej i prościej – inwestorzy będą mogli korzystać z elastycznych umów przyłączeniowych, które pozwolą też na uruchomienie instalacji w okresie przejściowym – zanim sieć zostanie w pełni rozbudowana. Zmiana ta skróci czas realizacji projektów i ograniczy bariery wynikające z lokalnych ograniczeń przepustowości.

•    kamienie milowe – każda umowa będzie zawierała kamienie milowe, czyli określone etapy inwestycji, np. terminowe uzyskanie pozwolenia na budowę. Ich realizacja jest wymagana, a konsekwencją ich braku będzie rozwiązanie umowy, co eliminuje spekulacje i pozwala sprawnie planować przyłączenia.

•    wykorzystanie istniejącej infrastruktury - rozszerzona koncepcja „cable pooling” umożliwia współdzielenie przyłącza nie tylko przez instalacje OZE, ale także magazyny energii i inne instalacje. Dzięki temu istniejąca infrastruktura sieciowa będzie wykorzystywana w sposób bardziej efektywny, bez konieczności kosztownej rozbudowy.

•    mniej formalności, więcej przejrzystości - proces przyłączeniowy będzie mniej skomplikowany: ograniczono liczbę wymaganych dokumentów, skrócono ważność warunków przyłączenia z 2 lat do 1 roku oraz uregulowano status wydanych wcześniej warunków, aby uniknąć niejasności prawnych.

•    dodatkowe ułatwienia dla biogazowni i OZE - instalacje stabilizujące sieć otrzymują gwarancję mocy przyłączeniowej w określonych godzinach oraz preferencyjne ograniczenia w razie zagrożenia pracy sieci. Jednocześnie zniesiony zostanie wymóg realizacji przyłączenia OZE w ciągu 48 miesięcy, co ujednolici zasady dla wszystkich typów instalacji.

Korzyści dla odbiorców końcowych

Projekt UC84 wzmacnia pozycję odbiorców energii elektrycznej poprzez:

•    możliwość zawarcia umowy na czas określony po stałej cenie energii, co zwiększy przewidywalność rachunków,

•    dostęp do przejrzystych informacji o kosztach, korzyściach i ryzykach związanych z umową sprzedaży energii elektrycznej,

•    możliwość zawarcia więcej niż jednej umowy sprzedaży energii na tym samym przyłączu,

•    wsparcie dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz ułatwienia w regulowaniu zaległych i bieżących należności.

Transparentny i nowoczesny rynek

Projekt UC84 zobowiązuje operatorów systemów elektroenergetycznych do utworzenia scentralizowanych platform informatycznych, które ułatwią składanie wniosków o przyłączenie oraz monitorowanie ich statusu. Operatorzy będą również publikować dane dotyczące przepustowości sieci oraz jednolite zasady przyłączeń, co zwiększy przejrzystość i efektywność procesu przyłączania do sieci elektroenergetycznej.

Dodatkowo wprowadzony zostanie obowiązek instalacji inteligentnych liczników gazu w nowych budynkach oraz przy wymianie liczników – w sposób ekonomicznie uzasadniony i bez generowania dodatkowych kosztów dla odbiorców końcowych.

Ustawa umożliwi wytwórcom energii elektrycznej sprzedaż energii wytworzonej w okresie rozruchu instalacji.

Fot. Depositphotos