Współpraca między państwami członkowskimi i wypracowanie prostych, spójnych zasad budowy małych reaktorów modułowych, mobilizacja inwestycji i zachęty dla inwestorów oraz doprowadzenie do współpracy między regulatorami w UE, tak by usprawnić procesy uzyskiwania pozwoleń na budowę – to główne filary ogłoszonej dziś unijnej strategii dla SMR-ów.

Dokument został dziś zaprezentowany niemal równolegle przez dwie kluczowe osoby w Komisji Europejskiej – większość ze swojego przemówienia otwierającego Nuclear Energy Summit 2026 w Paryżu poświęciła mu szefowa KE Ursula von der Leyen, zaś na forum Parlamentu Europejskiego nową strategię przedstawił komisarz ds. energii i mieszkalnictwa Dan Jørgensen.

Europejska Strategia dla SMR-ów obejmuje trzy kluczowe filary:

• Uproszczenie i ujednolicenie regulacji

• Mobilizacja inwestycji i finansowanie sektora

• Współpraca paneuropejska i budowa łańcuchów wartości.

Celem jest harmonizacja przepisów między państwami członkowskimi, aby technologia mogła być wdrażana szybko i bez zbędnych barier administracyjnych. Jak powiedziała von der Leyen: „Nasza logika jest prosta: jeśli coś jest bezpieczne do wdrożenia, musi być również proste do wdrożenia - i to w całej Europie” – powiedziała Przewodnicząca Komisji Europejskiej podczas wystąpienia otwierającego szczyt Nuclear Energy Summit 2026 organizowany przez Francję i IAEA. 

Aby przełamać stagnację inwestycyjną, Komisja uruchomi 200 mln euro gwarancji finansowych wspierających projekty w dziedzinie nowych technologii jądrowych. Środki mają pochodzić z systemu ETS, co oznacza, że finansowanie będzie wprost powiązane z mechanizmem redukcji emisji CO₂. To ma działać podwójnie: zmniejszać ryzyko dla inwestorów oraz zachęcać nowych inwestorów do wejścia w sektor strategiczny dla przyszłości Europy.

Europejska Strategia dla SMR-ów wskazuje też, że sukces małych reaktorów modułowych wymaga efektu skali, dlatego konieczna jest współpraca pomiędzy krajami. Komisja zamierza działać wspólnie z państwami członkowskimi, aby ujednolicić regulacje, przyspieszyć procedury administracyjne i pozwolenia, a także rozwijać kompetencje i zasoby kadrowe niezbędne dla całego sektora.

Europejski ruch na rzecz SMR

Ursula Von der Leyen podkreśliła znaczenie Europejskiego Sojuszu Przemysłowego na rzecz SMR-ów, który powstał w 2024 roku i którego OSGE jest od początku aktywnym członkiem. OSGE wspólnie z GE Vernova Hitachi zainicjowały powstanie grupy „Europejski BWRX-300”, która skupia obecnie ponad 20 podmiotów z 11 krajów i która stanowi jedną z ośmiu grup projektowych działających w ramach aliansu. To główna płaszczyzna na jakiej dziś KE wspiera rozwój projektów SMR-owych. 

- Europejska Strategia dla SMR-ów wskazuje na ważne z naszego punktu widzenia elementy. Po pierwsze Komisja potwierdza, że SMR-y muszą być elementem transformacji energetycznej w Unii i będzie wspierać ich rozwój. Równie ważne jest, że Komisja akceptuje współpracę z partnerami technologicznymi spoza UE uznając, że tylko w ten sposób realne jest oddanie do użytku pierwszych SMR-ów na początku lat 30-tych. Jestem przekonany, że strategia stanie się realnym akceleratorem rozwoju małych reaktorów modułowych w UE, a Polska i program realizowany przez OSGE odegra w tym procesie bardzo ważną rolę – mówi Rafał Kasprów, Prezes Zarządu OSGE. – Opublikowana strategia potwierdza też, że jako OSGE podjęliśmy właściwe decyzje i zrobiliśmy to we właściwym czasie, co dziś pozwala nam na realizację programu budowy floty BWRX-300 – dodaje Rafał Kasprów.

Von der Leyen w swoim wystąpieniu wskazała też, że odchodzenie od energetyki jądrowej było strategicznym błędem, a optymalny system energetyczny to połączenie OZE oraz niezawodnej energii jądrowej, wsparte magazynami energii.

Potrzebny europejski łańcuch dostaw

Strategia dla SMR-ów jest częścią „Pakietu Energetycznego dla Obywateli”, który dziś zaprezentowała Komisja Europejska, a którą omówił w Parlamencie Europejskim komisarz ds. energii i mieszkalnictwa Dan Jørgensen. Pakiet ten ma na celu obniżenie rachunków za energię, zachęcenie Europejczyków do transformacji energetycznej i przejścia na czystą energię czy walkę z ubóstwem energetycznym. Przedstawione inicjatywy uzupełniają bieżące działania na rzecz zapewnienia przystępnej cenowo energii, koncentrując się na obywatelach. 

- Małe reaktory modułowe to bezpieczna technologia jądrowa, która może przyczynić się do zapewnienia niezawodnej, bezemisyjnej energii, niezależnej od importu surowców kopalnych, jednocześnie wzmacniając naszą konkurencyjność przemysłową i zwiększając nasze bezpieczeństwo energetyczne. Do 2050 r. łączna moc zainstalowana SMR-ów w UE może osiągnąć 53 GWe. Aby uwolnić ten potencjał, skupiamy się na budowaniu europejskiego łańcucha dostaw, pobudzaniu badań i innowacji w zakresie umiejętności oraz wzmacnianiu współpracy regulacyjnej między państwami członkowskimi – powiedział komisarz Jørgensen w Parlamencie Europejskim.

Europejska Strategia dla SMR-ów została opublikowana na stronach Komisji Europejskiej  https://energy.ec.europa.eu/publications/communication-strategy-development-and-deployment-smrs-europe_en 

O ORLEN Synthos Green Energy

ORLEN Synthos Green Energy (OSGE) to spółka powołana przez ORLEN S.A. i SGE S.A. Firma odgrywa wiodącą rolę we wdrażaniu modułowych reaktorów jądrowych w Polsce, chcąc przyczynić się do efektywnej dekarbonizacji elektroenergetyki, ciepłownictwa oraz przemysłu. Misją OSGE jest zbudowanie floty reaktorów BWRX-300 od amerykańskiej firmy GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, które staną się ważną częścią miksu energetycznego kraju, zapewniając gospodarstwom domowym oraz przemysłowi stabilną energię elektryczną o zerowej emisji dwutlenku węgla. Więcej informacji na stronie www.OSGE.com oraz platformach X i LinkedIn.