Szwecja planuje zniesienie zakazu wydobycia uranu, wprowadzonego w 2018 roku, co pozwoli na wznowienie eksploracji i wydobycia tego surowca. Decyzja ta jest częścią szerszej strategii rozwoju energetyki jądrowej w kraju, mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i zmniejszenie zależności od importu paliwa nuklearnego. 

W 2018 roku szwedzki parlament wprowadził zakaz poszukiwań i wydobycia uranu ze względów środowiskowych, pojawiały się m.in. obawy o zanieczyszczenie wód gruntowych. Od tego czasu Szwecja importuje cały uran potrzebny do swoich sześciu reaktorów jądrowych, które produkują około 30% energii elektrycznej kraju. Szwecja dysponuje jednak znacznymi zasobami energetycznego surowca – według szacunków odpowiada za około 80% europejskich złóż uranu (ok. 10 tys. ton).

Powrót do uranu 

W 2023 roku rząd zmienił politykę energetyczną, znosząc limit liczby reaktorów jądrowych (wcześniej ich liczbę określono na maksymalnie 10) i zapowiadając budowę nowych bloków, w tym małych modułowych reaktorów (SMR). Premier Ulf Kristersson ogłosił plany podwojenia produkcji energii elektrycznej do 2045 roku, w tym "masywną ekspansję" nuklearną.

W lutym 2024 roku minister klimatu i środowiska Romina Pourmokhtari uruchomiła postępowanie w sprawie zniesienia zakazu wydobycia uranu. W grudniu 2024 roku rząd opublikował raport zalecający traktowanie uranu jak innych minerałów. Wejściem zmian w życie ma nastąpić od 1 stycznia 2026 roku.

28 sierpnia 2025 roku minister Pourmokhtari potwierdziła na konferencji prasowej, że rząd przedłoży projekt ustawy do parlamentu, który ma większość popierającą te zmiany. Zakaz ma być zniesiony od stycznia 2026 roku, co umożliwi wydawanie pozwoleń na eksplorację i wydobycie. Decyzja motywowana jest sytuacją geopolityczną i potrzebą samowystarczalności.

Rząd planuje budowę co najmniej 10 dużych reaktorów do 2045 roku lub równoważnej mocy w SMR-ach. Firma Vattenfall wybrała dostawców (GE Vernova i Rolls-Royce) dla nowych reaktorów przy istniejącej elektrowni Ringhals – to pierwsza taka inwestycja od 50 lat.

Okazja biznesowa i bezpieczeństwo

Australijska Aura Energy planuje wydobycie uranu jako produktu ubocznego w projekcie Häggån (jedno z największych złóż na świecie, ok. 800 mln funtów U3O8). Kanadyjska District Metals przygotowuje eksplorację w Viken, to jedno z największych złóż uranu i wanadu. Inne, jak Neu Horizon Uranium, współpracują z Aura Energy.

Koszty i wyzwania techniczne - niska koncentracja uranu w złożach - mogą opóźnić pełne wdrożenie wydobycia, ale firmy szacują, że pozwolenia w Szwecji można uzyskać w 6 tygodni (vs. 2 lata w Kanadzie).

Szwecja chce zmniejszyć zależność od importu (obecnie z Kanady, Australii, Kazachstanu i Namibii; wcześniej z Rosji). To wpisuje się w unijny trend: Europa dąży do dywersyfikacji dostaw uranu, by uniezależnić się od Rosji (do 2028 roku wg EURATOM). Tymczasem globalne zapotrzebowanie na uran rośnie – z 65 tys. ton w 2023 do 130 tys. ton w 2040 roku, napędzane renesansem atomu (ok. 60 reaktorów w budowie, 110 w planach).