Komisja Europejska ogłosiła plan na przyszłość budżetu UE na lata 2028-2034, w ramach którego proponuje podwyższenie stawki „podatku od plastiku”, znanego jako Plastics Own Resource. Obecna stawka 0,80 euro za kilogram nierecyklowanych odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych miałaby wzrosnąć do 1 euro za kilogram.

Propozycja jest częścią szerszego pakietu pięciu nowych źródeł dochodów własnych UE, wartych łącznie blisko 2 biliony euro – co odpowiada średnio 1,26% PKB Unii. Podwyżka podatku od plastiku ma zachęcać państwa członkowskie do redukcji odpadów i zwiększenia recyklingu, jednocześnie generując prognozowane roczne przychody przekraczające 9 miliardów euro, zakładając stabilny poziom nierecyklowanych plastików. Stawka będzie corocznie korygowana o wskaźnik inflacji, by dostosować ją do zmian cen towarów i usług.

Podwyżka budzi jednak kontrowersje wśród przedstawicieli branży. Europejskie Stowarzyszenie Przetwórców Tworzyw Sztucznych (EuPC) ostrzega, że wzrost stawki z 0,80 euro/kg do 1 euro/kg może pogorszyć konkurencyjność europejskiego sektora, zwłaszcza w obliczu globalnego nadmiaru produkcji plastików i rosnącego importu z regionów o niższych standardach środowiskowych. „Zamiast podnosić podatek, Komisja powinna przeznaczyć obecne dochody na dedykowany fundusz na rzecz cyrkularnej gospodarki plastikowej i przeprowadzić pełną ocenę wpływu na konkurencyjność” – apeluje EuPC w swoim oświadczeniu. 

Także polski biznes protestuje przeciwko tym regulacjom. 

- „Podatek od plastiku” został wprowadzony, aby częściowo zbilansować straty w budżecie UE po Brexicie. Chociaż wprowadzony mechanizm jest oficjalnie uznawany za instrument wspierający działania proekologiczne, w rzeczywistości stanowi narzędzie do pozyskiwania funduszy na realizację budżetu UE, a nie wspieranie transformacji przemysłowej w zakresie ograniczenia niepoddanych recyklingowi odpadów z tworzyw sztucznych - ocenia Robert Szyman, dyrektor generalny Polskiego Związku Przetwórców Tworzyw Sztucznych. - W ocenie branży, na tym etapie może to jedynie pogłębić trudności konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw, w tym także w Polsce, bez wyraźnego wpływu na rzeczywistą poprawę stanu środowiska. Z perspektywy naszego przemysłu, kluczowe jest, aby wpływy z tego podatku w części zostały przeznaczone na cel, który rzeczywiście wspierałby rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Wpływy z podatku nie powinny być przeznaczone jedynie na cele ogólne w budżecie UE z pominięciem głównego celu, jakim jest wspieranie transformacji przemysłu tworzyw sztucznych w kierunku zrównoważonego rozwoju - dodaje Robert Szyman.

Polski przemysł tworzyw sztucznych boryka się z wysokimi kosztami energii, pracy oraz koniecznością spełniania rygorystycznych norm środowiskowych. Wprowadzenie dodatkowych obciążeń fiskalnych w tym kontekście może jedynie pogłębić kryzys deindustrializacji, prowadząc do zamykania zakładów produkcyjnych i recyklingowych - oceniają przedstawiciele branży.

- Z tego względu apelujemy do Komisji Europejskiej o utrzymanie dotychczasowej stawki podatku na poziomie 0,80 EUR/kg oraz skierowanie części wpływów z tego podatku na fundusz dedykowany wspieraniu działań związanych z poprawą efektywności gospodarki o obiegu zamkniętym, szczególnie w zakresie zbiórki, segregacji i recyklingu. Tylko w ten sposób możliwe będzie zapewnienie realnego wsparcia dla przemysłu tworzyw sztucznych - podkreśla Robert Szyman.