Zmiany w krajobrazie powodowane przez człowieka niszczą ekologiczną siatkę bezpieczeństwa zapewnianą przez dzikie ptaki. Z tego powodu ekosystemy na całym świecie coraz bardziej podatne na kryzys. To wniosek z badań opublikowanych właśnie w czasopiśmie Nature.

Badanie, prowadzone przez naukowców z Imperial College London, przeanalizowało dane dotyczące prawie 3700 gatunków ptaków na 1200 stanowiskach na całym świecie i wykazało, że urbanizacja i ekspansja rolnicza systematycznie usuwają siedziska ptaków. Badanie ujawnia, że niszczenie siedlisk zmniejsza populację ptaków i ich aktywność, w tym m.in. rozprzestrzenianie nasion i kontrolę szkodników

Wyniki badań podważają założenie, że zdegradowane siedliska zachowują wystarczającą różnorodność gatunków i liczby ptaków, aby utrzymać funkcje ekosystemu. W zdrowych ekosystemach wiele gatunków pełni podobne role, co zapewnia odporność systemów, gdy pojedyncze gatunki zanikają. Zmiana użytkowania ziemi eliminuje ten bufor, faworyzując stosunkowo niewielką liczbę gatunków lepiej znoszących zakłócenia.

Mniej ptaków nie wystarczy

„Spadek różnorodności ptaków po zmianie użytkowania ziemi jest dobrze znany, ale do tej pory powszechnie sądzono, że przetrwało wystarczająco wiele różnych typów ptaków, aby te zdegradowane ekosystemy mogły nadal funkcjonować zgodnie z wymaganiami" – powiedział główny autor Thomas Weeks, doktorant z Imperial College London. „Nasze analizy podważają tę tezę, pokazując, że ludzie modyfikują krajobrazy w sposób, który zwykle usuwa wszelkie rezerwy w systemie, co oznacza, że przyszłe wstrząsy środowiskowe mogą potencjalnie spowodować załamanie podstawowych funkcji świadczonych przez dziką przyrodę."

Korzystając z symulacji komputerowych, zespół wykazał, że nawet gdy ogólne bogactwo gatunkowe pozostaje stosunkowo wysokie, utrata części różnorodności naraża ekosystemy na kaskadowe awarie. Te efekty były spójne w różnych środowiskach, od lasów tropikalnych po regiony polarne.

Trzeba rozsądniej zarządzać gruntami

Zmniejszenie liczebności ptaków lub eliminacja niektórych gatunków może zatem wywołać rozległe konsekwencje, w tym zmniejszoną regenerację lasów, osłabione magazynowanie węgla i zwiększone populacje szkodników upraw. Opierając się na danych dotyczących diety, rozmiaru ciała, kształtu dzioba i cech skrzydeł, naukowcy odkryli, że zaburzone siedliska mają tendencję do utraty gatunków pełniących kluczowe, ale wyspecjalizowane funkcje.

„W obliczu przyspieszających na całym świecie zmian w użytkowaniu gruntów, nasze badanie podkreśla pilną potrzebę zarządzania i zachowania różnorodności funkcjonalnej, aby zapewnić, że przyszłe ekosystemy będą nadal funkcjonować w sposób wspierający ludzkie życie i stabilność gospodarczą" – powiedział główny autor Joseph Tobias, również z Imperial College London.