Projekt Wind-to-Whisky to wielopoziomowa inicjatywa, która swoim zasięgiem obejmie morski port Cromarty Firth w Szkocji. Plan mający na celu utworzenie centrum pozyskiwania ekologicznego wodoru w regionie Highlands, ma zapewnić Szkocji pozycję światowego lidera w dziedzinie technologii wodorowej.

Jak podaje port Cromarty Firth, kilka szkockich firm już rozpoczęło produkcję zielonego wodoru, przy użyciu morskiej energii wiatrowej, której część zostanie następnie wykorzystana do zasilania destylarni whisky w regionie Highlands. Program wodorowy obejmuje produkcję, magazynowanie oraz dystrybucję wodoru zarówno w regionie, jak i innych częściach Wielkiej Brytanii i Europy. Port Cromarty Firth, jest częścią programu wodorowego prowadzonego w północnej Szkocji.

Studium wykonalności dotyczące projektu kick starterowego Distilleries Project rozpocznie się w tym miesiącu i zakończy w czerwcu 2021. Jednym z celów inicjatywy jest dostarczenie lokalnym gorzelniom wodoru, jako surowca energetycznego. Finansowanie projektu pochodzi ze środków sektora prywatnego: ScottishPower, Glenmorangie, Whyte&Mackay oraz Diageo i Pale Blue Dot Energy. Zielony wodór jest wytwarzany przy użyciu elektrolizerów zasilanych energią elektryczną ze źródeł odnawialnych (w procesie elektrolizy – dochodzi do rozpadu na wodór i tlen cząsteczek wody). Energia do wytworzenia wodoru byłaby dostarczana z obecnych i przyszłych farm wiatrowych u wybrzeży Cromarty Firth, a także tych zlokalizowanych na lądzie.

„Takie centrum zapewniłoby ogromny impuls do realizacji ambicji Szkocji w zakresie dekarbonizacji gospodarki i uzyskania pozycji światowego lidera w dziedzinie technologii ekologicznego wodoru, sektora, który wciąż jest w początkowym stadium” – skomentował dyrektor naczelny portu Bob Buskie.

Dzięki dostawie zielonego wodoru do destylarni zlokalizowanych w pobliżu Cromarty Firth (m.in. Glenmorangie, Whyte&Mackay i Diageo), przeprowadzenie procesu dekarbonizacji możliwe będzie bezpośrednio w gorzelniach i słodowniach. Realizacja tego celu będzie możliwa poprzez wprowadzenie wodoru zamiast paliw kopalnych, do procesu wytworzenia pary wodnej w przebiegu destylacji.

Dyrektor portu Cromarty Firth Bob Buskie dodał: „W perspektywie krótkoterminowej mamy wielu lokalnych partnerów z dużym doświadczeniem w zakresie technologi wodorowej, destylacji i zaopatrzenia w media, którzy chcą się również podjąć dekarbonizacji swojej działalności. W dłuższej perspektywie istnieje ogromna szansa na dekarbonizację przemysłu, transportu i ciepłownictwa, a także eksport ekologicznego wodoru do innych części Wielkiej Brytanii i Europy kontynentalnej, które nie mają takich samych możliwości pozyskiwania morskiej energii wiatrowej jak Szkocja”.

Sam Gomersall – Hydrogen Champion z Pale Blue Dot Energy Ltd, skomentował studium wykonalności projektu: „Szkocja ma potencjał, by stać się światowym prekursorem produkcji ekologicznego wodoru na masową skalę. Nie można nie doceniać niezwykle pozytywnego wpływu, jaki miałoby to na plany dekarbonizacji Szkocji, a także na zatrudnienie i gospodarkę”.

Szacuje się, że w kolejnych latach ma powstać do 15. nowych przybrzeżnych elektrowni wiatrowych, przy czym znaczna część ma być zlokalizowana w pobliżu Cromarty Firth. Głębokie wody, istniejąca infrastruktura oraz lokalizacja w pobliżu innych źródeł energii odnawialnej, czynią ten obszar idealnym dla powstania hubu ekologicznego wodoru.

„Oczywiste jest, że zielony wodór nie tylko pomoże ograniczyć nasz wkład w zmiany klimatyczne, ale może również stworzyć znaczące możliwości gospodarcze w Szkocji i w porcie, który stanowi centrum łańcucha dostaw do rozwoju energetyki morskiej. Będziemy również wspierać program Just Transition – sprawiedliwa transformacja łańcucha dostaw- w rejonie Morza Północnego. Program energetyki wodorowej w północnej Szkocji jest ekscytującym przykładem współpracy oraz zastosowania regionalnych innowacji w tym zakresie” – skomentował minister ds. Energii Paul Wheelhouse.

„Nasza deklaracja dotycząca polityki wodorowej, opublikowana w zeszłym roku, podkreśla wartość rozwoju innowacyjnych regionalnych ośrodków zajmujących się technologią wodorową, które będą miały kluczowe znaczenie dla zapewnienia maksymalnego wykorzystania ogromnego potencjału Szkocji w tym nowym sektorze – sektorze, w którym wygląda, że Szkocja prawdopodobnie będzie mieć znaczącą przewagę konkurencyjną ”.

Barry Carruthers, dyrektor ds. Wodoru w ScottishPower, stwierdził: „The North of Scotland Hydrogen Programme to sztandarowy projekt, pokazujący, w jaki sposób partnerstwa w branży energetycznej i przemysłowej mogą zapewnić długoterminowe, zrównoważone rozwiązania dla obszarów, do których nie można dotrzeć elektryfikacja. Region Highlands znajdował się w centrum rewolucji w dziedzinie energii odnawialnej w ciągu ostatnich dwóch dekad, a teraz wydaje się, że jest w centrum rewolucji wodorowej. Z niecierpliwością czekamy na współpracę z naszymi partnerami przy tym projekcie i rozpoczęcie szerszej pracy nad dostarczaniem ekologicznego wodoru w Wielkiej Brytanii”.

„Entuzjastycznie wspieramy rozwój Green Hydrogen Hub na Cromarty Firth. Byłby to ważny krok w kierunku zapewnienia zasobów zielonej energii dla całego regionu North Highlands. Region ma ogromny potencjał w zakresie wytwarzania energii odnawialnej, a centrum zapewni, że region stanie się potencjalnie centrum tej powstającej technologii, zapewniając niezbędny składnik koszyka energetycznego dla zrównoważonej przyszłości” – skomentował Dr Peter Nelson, dyrektor operacyjny w The Glenmorangie Company.