Wymarła w swoim naturalnym środowisku występująca wyłącznie w Vértes (Węgry) jarzębina kőhányási (Sorbus acutiserrata). Podczas przeglądu przeprowadzonego przez Dyrekcję Parku Narodowego Duna-Ipoly w 2025 roku specjaliści nie znaleźli już ani jednego żywego osobnika. Wyginięcie gatunku spowodowała przemnożona populacja zwierzyny łownej, przede wszystkim muflony.​

Jarzębina kőhányási rosła na stromych, skalistych zboczach. „Ponieważ nie ma młodych drzewek, obszar z czasem zamienia się w bezleśny pustkowia. Ten proces niszczy również inne, rodzime jarzębiny. Ponieważ są stosunkowo krótko żyjące, a dodatkowo zwierzyna lubi je jeść, dlatego znikają szybciej niż inne gatunki" – napisał dr Norbert Riezing, specjalista z Parku Narodowego Duna-Ipoly.​

Niszczący wpływ zwierzyny

Według specjalisty muflony pożerają plony i sadzonki, a zimą zdzierają korę z drzew, osłabiając je w ten sposób i otwierając drogę patogenom. Na skalistych terenach nie można również budować ogrodzeń dla zwierzyny, dzięki czemu kopytne łatwo tam wnikają. Na stromych zboczach znaczne są również szkody związane z wydeptywaniem, które sprzyja wymywaniu gleby urodzajnej, przez co gleba jest w stanie zatrzymywać coraz mniej wody.​

Jarząbina tego typu nie jest pierwszą ofiarą nadmiernie rozmnożonej populacji zwierzyny na Węgrzech. Jarząb bodajski (Sorbus bodajkensis) już wcześniej wyginął ze swojego jedynego znanego stanowiska. Z jarzębu Borosa występującego w okolicach Vérteskozma niedawno liczono jeszcze sześćdziesiąt roślin, jednak w tym roku specjaliści znaleźli już tylko osiem żywych osobników.​

Kopia zapasowa istnieje, ale...

Według władz parku narodowego istnieje „kopia zapasowa" jarzębiny z Kőhányás – sztucznie rozmnożone egzemplarze w formie małych drzewek – jednak nie stanowi to rozwiązania problemu. „Z jednej strony te kilka egzemplarzy jest bardziej zagrożonych przez przypadkowe zdarzenia (choroby, awarie itp.). Konieczne jest utrzymanie żywotnej populacji, w której znajdują się wszystkie grupy wiekowe, od sadzonek po dojrzałe drzewa" – oceniają naukowcy.​​

_{Fot: Depositphotos}