Podczas drugiego szczytu Italia–Afryka w Addis Abebie premier Włoch Giorgia Meloni ogłosiła nową inicjatywę mającą wspierać państwa afrykańskie w radzeniu sobie z rosnącym obciążeniem długiem publicznym, szczególnie w kontekście narastających skutków zmian klimatu.

Włoski rząd proponuje wprowadzenie specjalnych klauzul zawieszających spłatę zadłużenia w umowach dwustronnych. Mechanizm miałby pozwolić krajom dotkniętym ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi – takimi jak susze, powodzie, cyklony czy fale upałów – na czasowe wstrzymanie rat kredytowych bez naliczania kar umownych.

„Dzisiaj po raz kolejny skupiliśmy się na kluczowym dla Afryki problemie zadłużenia” – powiedziała Meloni na zakończenie szczytu. „Uruchomiliśmy szeroką inicjatywę konwersji długu na wspólne projekty rozwojowe. Do tego dodajemy wprowadzenie klauzul zawieszających spłatę dla państw dotkniętych ekstremalnymi wydarzeniami klimatycznymi”.

Propozycja wpisuje się w szerszą strategię włoskiego planu partnerstwa z Afryką, który od 2024 r. promuje model „równoprawnej współpracy” zamiast klasycznej pomocy rozwojowej. Włochy łączą ulgi zadłużeniowe z inwestycjami w infrastrukturę, energetykę, bezpieczeństwo żywnościowe i zdrowie.

Premier Meloni podkreśliła, że mechanizm ma charakter dwustronny – klauzule będą włączane do nowych i renegocjowanych pożyczek udzielanych przez włoskie instytucje. Nie podano jeszcze szczegółów technicznych: jak długo mogłoby trwać zawieszenie, jakie dokładnie zdarzenia klimatyczne kwalifikowałyby się do uruchomienia klauzuli ani czy rozwiązanie będzie wymagało weryfikacji międzynarodowej (np. przez Bank Światowy lub ONZ).

Inicjatywa pojawia się w momencie, gdy wiele państw Afryki Subsaharyjskiej zmaga się z podwójnym kryzysem: rekordowo wysokimi kosztami obsługi długu (często pochłaniającymi 20–40% dochodów budżetowych) oraz rosnącymi stratami i szkodami spowodowanymi zmianami klimatu. Według szacunków Banku Światowego i ONZ, kraje afrykańskie ponoszą największe straty klimatyczne przy minimalnym udziale w globalnej emisji gazów cieplarnianych.

Propozycja Włoch została przyjęta z zainteresowaniem przez przedstawicieli Unii Afrykańskiej, choć niektórzy komentatorzy zwracają uwagę, że realny wpływ będzie zależał od skali wdrożenia oraz od tego, czy inne kraje G7 i wierzyciele prywatni pójdą podobną drogą.

To kolejny element włoskiej dyplomacji klimatyczno-rozwojowej po objęciu w 2024 r. prezydencji G7 i aktywnym promowaniu Mattei Plan na forum międzynarodowym.

_{Fot: Depositphotos}