Polska buduje jeden z największych rynków offshore wind w Europie i równolegle próbuje wzmocnić konkurencyjność własnej gospodarki morskiej. Rządowy projekt
ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod polską banderą (UD 2549) jest
przez branżę oceniany jako ważny krok w tym procesie. Przedstawiciele rynku zwracają jednak uwagę, że obecne brzmienie części przepisów może prowadzić do istotnej niespójności systemowej, wspierając działalność armatorów, a jednocześnie wykluczając dużą część marynarzy, w tym marynarzy offshore, z mechanizmu zwolnienia z podatku PIT.

Projekt UD 2549 ma stworzyć bardziej konkurencyjne warunki funkcjonowania przedsiębiorstw żeglugowych pod polską banderą oraz dostosować krajowe regulacje do zmieniającej się struktury rynku morskiego. Szczególne znaczenie ma tu dynamiczny rozwój sektora offshore wind, który w kolejnych latach będzie generował rosnące zapotrzebowanie na wyspecjalizowane jednostki pływające, zaplecze operacyjne oraz załogi realizujące projekty na Morzu Bałtyckim. Projekt zakłada przy tym dwa filary wsparcia konkurencyjności - armatorski i marynarski. Pierwszy obejmuje możliwość rozliczania się podatkiem tonażowym przez przedsiębiorstwa żeglugowe, w tym operatorów kablowców, statków badawczych oraz jednostek instalacyjnych offshore wind. Zdaniem branży to istotny krok w kierunku zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki morskiej oraz budowy silniejszego krajowego zaplecza dla strategicznych inwestycji energetycznych.

Problem, jak wskazuje Polska Izba Morskiej Energetyki Wiatrowej, pojawia się przy drugim filarze, dotyczącym zwolnienia marynarzy z podatku PIT. Projekt ogranicza je wyłącznie do statków transportujących towary i pasażerów, mimo że działalność jednostek offshore została objęta wsparciem po stronie armatorów. Zdaniem PIMEW projekt w obecnym kształcie wspiera rozwój działalności offshore po stronie przedsiębiorstw, ale jednocześnie pomija polskie załogi pracujące przy tych samych operacjach offshore. Izba proponuje więc objęcie zwolnieniem PIT również marynarzy pracujących na jednostkach offshore wind, kablowcach, statkach badawczych i serwisowych - czyli w tych samych segmentach rynku, które projekt obejmuje już wsparciem po stronie armatorów.

- Obiecuje się nam repolonizację gospodarki i zwiększenie local content, a jednocześnie wprowadza mechanizmy, w których musimy konkurować przy polskich projektach z podmiotami z Belgii, Danii czy Holandii funkcjonującymi w znacznie korzystniejszych warunkach podatkowych. Dziś łączne obciążenia podatkowo-składkowe (PIT+składka zdrowotna) polskiego marynarza offshore mogą sięgać 41%. Dla porównania w Danii i Belgii efektywne obciążenia wynoszą 0%, we Francji ok. 5%., a w Holandii ok. 12%. Trudno mówić o równych zasadach konkurencji, jeśli już na starcie polskie firmy i polskie załogi działają w wyraźnie mniej korzystnym otoczeniu regulacyjnym - przekazał Krzysztof Stopierzyński, wiceprezes Polskiej Izby Morskiej Energetyki Wiatrowej.

Jak podkreśla PIMEW, offshore wind staje się elementem infrastruktury strategicznej państwa, bezpośrednio związanym z bezpieczeństwem energetycznym i operacyjnym Polski. Rozwój sektora będzie wymagał tysięcy wyspecjalizowanych specjalistów, od załóg instalacyjnych i serwisowych po operatorów systemów DP i marynarzy obsługujących najbardziej zaawansowane operacje na Bałtyku.

- Offshore wind nie będzie funkcjonował bez wyspecjalizowanych załóg. Dziś konkurencja o takich specjalistów jest bardzo silna, dlatego stabilność regulacyjna i atrakcyjność warunków pracy stają się jednym z kluczowych elementów budowy silnego krajowego rynku offshore - podkreśla Stopierzyński.

PIMEW zaznacza, że celem branży nie jest podważanie projektu UD 2549, lecz doprecyzowanie przepisów w sposób pozwalający utrzymać spójność między wsparciem dla działalności offshore a sytuacją polskich załóg realizujących strategiczne operacje na morzu. Analogiczne rozwiązania obejmujące wsparciem zarówno przedsiębiorstwa żeglugowe, jak i załogi offshore funkcjonują już m.in. w Belgii, Danii, Holandii i Francji. Przed projektem pozostają jeszcze dwa czytania w Sejmie oraz dalsze prace w Senacie. Problem został już zidentyfikowany, a branża wskazała również konkretne rozwiązania pozwalające zachować spójność systemową pomiędzy wsparciem dla armatorów i sytuacją polskich załóg offshore. Teraz pozostaje pytanie, czy polski parlament zdecyduje się uwzględnić te argumenty w ostatecznym kształcie ustawy.

Fot.: Depositphotos