Roczne zapotrzebowanie na wodór w Polsce w 2040 roku przekroczy 100 TWh. Jednak obecnie tempo i plany rozwoju odnawialnych źródeł nie dają szans na zaspokojenie przyszłej podaży. Konieczna jest likwidacja barier oraz wprowadzenie ułatwień dla budowy odnawialnych źródeł energii, w szczególności energetyki wiatrowej, która będzie podstawą funkcjonowania gospodarki wodorowej.

Realizacja tych ambicji wymaga ponad 60GW generacji OZE w 2040 roku – to główne wnioski z raportu „Zielony wodór z OZE w Polsce” Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej oraz Dolnośląskiego Instytut Studiów Energetycznych.

Osiągnięcie neutralności klimatycznej Europy, w tym Polski nie będzie możliwe bez wprowadzenia na szeroką skalę technologii wykorzystania wodoru w energetyce, gazownictwie, transporcie oraz przemyśle. Aby jednak wodór spełnił swoje zadanie w procesie dekarbonizacji europejskich gospodarek konieczne jest zapewnienie dostępu do bezemisyjnych technologii jego wytwarzania.

- Rosnące ambicje klimatyczne Unii Europejskiej wpływają także na kształt polskiej strategii wobec energetyki. W tym roku z inicjatywy Ministerstwa Klimatu i Środowiska zostało podpisane Porozumienie sektorowe na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej oraz została przyjęta strategia wodorowa, która podkreśla rolę wodoru na drodze do dekarbonizacji. Jest to stały element polskiej transformacji energetycznej uwzględniany w planach strategicznych rządu – mówi Anna Moskwa, Minister Klimatu i Środowiska

Raport „Zielony wodór z OZE w Polsce” jest pierwszym, kompleksowym opracowaniem, które całościowo podejmuje tematykę zielonego wodoru. Prezentuje obecny stan rynku wodoru oraz perspektywy jego rozwoju w przyszłości. Z przeprowadzanych analiz wynika, że w ciągu najbliższych kilku dekad wodór, a w szczególności jego zielona odmiana, może stać się podstawą funkcjonowania przemysłu w Polsce i UE.

- Raport pokazuje, że tempo rozwoju rynku wodoru w dużej mierze uzależnione będzie od dostosowania regulacji prawnych i norm rynkowych, które powinny nie tylko umożliwiać względnie łatwe skalowanie technologii wodorowych, ale również przyczynić się do powstania oczekiwanych bodźców do korzystania z rozwiązań wykorzystujących wodór. Potrzebne będą stabilne ramy prawne w celu ułatwienia inwestycji w całym łańcuchu dostaw wodoru, który obejmuje m.in. producentów sprzętu, dostawców infrastruktury, producentów pojazdów – wylicza Janusz Gajowiecki, prezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej.

Warunkiem nadrzędnym umożliwiającym rozwój gospodarki opartej o zielony wodór jest dostęp do odpowiednich mocy zainstalowanej w OZE, z jednoznacznym wskazaniem na najtańszą energetykę wiatrową oraz uzupełniające ją źródła fotowoltaiczne. Do 2040 roku generacja odnawialnych źródeł energii powinna wielokrotnie wzrosnąć by w perspektywie 10-20 lat zapewnić odpowiednią podaż bezemisyjnego wodoru.

Raport „Zielony wodór z OZE w Polsce” rekomenduje podjęcie szybkich działań, które pozwolą sprostać wymaganiom związanym z gospodarką wodorową.

- Produkcja wodoru w Polsce powinna być realizowana w ramach trzech ścieżek: przez wykorzystanie nadwyżek OZE, pracę wydzielonej części generacji w systemie off-grid zintegrowanej z dedykowanymi elektrolizerami oraz produkcję rozproszoną na potrzeby lokalne. Z raportu wynika, że konieczne jest wprowadzenie zmian w zakresie koncesjonowania wytwarzania i magazynowania wodoru, a także wsparcie rozwoju linii bezpośrednich łączących instalacji OZE z odbiorcami posiadającymi elektrolizery – mówi Remigiusz Nowakowski, prezes zarządu Dolnośląskiego  Instytut Studiów Energetycznych.
Jednak obecne tempo i plany rozwoju odnawialnych źródeł nie dają szans na zaspokojenie przyszłej podaży na zielony wodór. Transformacja energetyczna w Polsce wymaga wycofania z Krajowego Systemu Elektroenergetycznego konwencjonalnych jednostek węglowych i zaprzestania budowy nowych. Jak wynika z tego strategicznego dokumentu, moce wysokoemisyjne będą sukcesywnie zastępowanie m.in. odnawialnymi źródłami energii. Ścieżkę prowadzącą do zeroemisyjnej transformacji, opartej na rozwoju OZE, przeszedł w ciągu ostatnich kilkunastu lat Partner Strategiczny raportu - firma Ørsted.

- Ørsted osiągnie neutralność klimatyczną już w 2025 roku, ale ograniczenie emisji światowej gospodarki, w szczególności przemysłu ciężkiego, transportu, dalekomorskiej żeglugi czy lotnictwa nie jest możliwe bez dalszego, ambitnego rozwoju odnawialnych źródeł energii, a także komercjalizacji technologii wytwarzania wodoru z OZE. Zielony wodór może i powinien stać się powszechnie dostępną alternatywą dla paliw kopalnych. Dlatego wspólnie z jednostkami badawczymi, partnerami biznesowymi i decydentami prowadzimy już kilkanaście projektów w Europie, których celem jest rozwój i komercjalizacja tej technologii na skalę masową - mówi Joanna Wis-Bielewicz, Head of Market Development w Ørsted Polska.

Raport zaznacza, że dla rozwoju rynku wodoru konieczne będzie wydzielenie części potencjału OZE o największym wskaźniku wykorzystania mocy zainstalowanej (morska energetyka wiatrowa) do bezpośredniej produkcji wodoru, bez uwzględniania połączenia z siecią (praca off-grid). Przyśpieszeniem rozwoju gospodarki wodorowej byłoby także bez wątpienia wsparcie finansowe w pierwszej fazie dla inwestycji tego typu. Tymczasem, by kontynuować rozważania na temat zielonego wodoru, bez wątpienia należy skupić się na zwiększeniu ilości energii pozyskiwanej ze źródeł odnawialnych, by można było zapewnić podaż bezemisyjnego wodoru w niedalekiej przyszłości.