Uwagi UNESCO ws. przygotowanego projektu planu dla Puszczy Białowieskiej muszą zostać zgłoszone do lipca, choć być może odpowiedź pojawi się w najbliższych tygodniach - powiedział we wtorek w Białowieży (Podlaskie) wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała.

Spotkanie UNESCO, na którym stanie sprawa planu dla puszczy ma się odbyć w lipcu w Korei - dodał wiceminister.

Kiedy poznamy decyzję UNESCO?

5 lutego w siedzibie UNESCO w Paryżu Mikołaj Dorożała rozmawiał o planie dla puszczy z Lazare Eloundou Assomo, Dyrektorem Centrum Światowego Dziedzictwa. - To spotkanie (...) pokazuje, że jest bardzo duża akceptacja i zrozumienie dla strony polskiej jeśli chodzi o ten plan, który przygotowaliśmy - powiedział Dorożała.

Dodał, że „spotkanie UNESCO finalizujące te wszystkie dokumenty, które przedstawiają państwa - nie tylko Polska, ma się odbyć w Korei, w lipcu”. - Do lipca musi się wydarzyć to, że otrzymamy już konkretne wytyczne ze strony UNESCO dotyczące akceptacji bądź jakichś uwag do tego planu, który przesłaliśmy - poinformował.

Wiceminister klimatu ocenił, że ewentualnych uwag do planu ze strony UNESCO Polska spodziewa się w maju/czerwcu, ale możliwe jest, iż stanie się to wcześniej.

- Być może to będzie kwestia najbliższych tygodni i będziemy wiedzieć konkretnie (...) na co UNESCO kładzie pewne akcenty, jakie ewentualnie działania powinniśmy podjąć, żeby coś tam skorygować w tym planie, który przygotowaliśmy. Ale mam takie przekonanie po tym spotkaniu (w UNESCO - PAP) (...), że nasz plan zarządzania został dobrze przyjęty - powiedział Mikołaj Dorożała. Zaznaczył, że organizacja rozumie skomplikowaną sytuację geopolityczną na wschodniej granicy Polski i brak współpracy ze stroną białoruską; Puszcza Białowieska jest bowiem obiektem transgranicznym.

Eksperci UNESCO zamierzają w 2027 r. przyjechać z kolejną misją do Puszczy Białowieskiej.

W grudniu 2025 r., po wielu latach prac, ministerstwo klimatu przesłało do UNESCO projekt planu zarządzania obiektem światowego dziedzictwa Puszcza Białowieska (Białowieża Forest). Głównym celem planu jest zapewnienie ochrony wyjątkowym walorom przyrodniczym tego obiektu. To kluczowy dokument dla puszczy, którego wymagało od Polski UNESCO, bo taki plan musi mieć każdy obiekt światowego dziedzictwa.

Założenia planu 

Wypracowany w konsultacjach i na podstawie wielu ekspertyz plan zakłada, że 96 proc. powierzchni polskiej części Puszczy Białowieskiej będzie pozostawione procesom naturalnym, bez gospodarki leśnej. Po wyroku TSUE, od ponad siedmiu lat gospodarka leśna nie jest tam prowadzona.

Jednym z elementów planu jest tzw. strefowanie, czyli podział puszczy na strefy, które określają, co w nich jest dozwolone, a co nie. Puszcza ma być podzielona na cztery strefy (strefa IV podzielona jest na trzy mniejsze). Strefa I - obszar najściślejszej ochrony - ma ok. 6 tys. ha (ponad 10 proc. powierzchni puszczy), II - blisko 16 tys. ha (28 proc.), III - ponad 32 tys. ha (57 proc.), i IV - dopuszczająca ochronę czynną - ponad 2 tys. ha (ponad 3,7 proc.).

Puszcza Białowieska to jeden z ostatnich istniejących i najlepiej zachowanych naturalnych kompleksów leśnych o charakterze pierwotnym na niżu Europy, ostoja wielu rzadkich gatunków. Obiekt „Białowieża Forest” jest na Liście Światowego Dziedzictwa od 1979 r. Wtedy wpisana była na tę listę polska część puszczy. W 1992 r., po wpisaniu białoruskiej części puszczy to obiekt transgraniczny. W 2014 r. dokonano zmiany granic obiektu. Obecnie to 56,6 tys. ha w Polsce i 82,3 tys. ha na Białorusi. Łączna powierzchnia obiektu to 142 tys. ha, a jego strefy buforowej 166,7 tys. ha.

Puszcza Białowieska jest jednym z 1248 obiektów na Liście Obiektów Światowego Dziedzictwa UNESCO; 235 z nich to obiekty przyrodnicze. W 2017 r. gdy w puszczy była prowadzona wycinka drzew, którą ówczesne władze uzasadniały walką z kornikiem, pojawiały się głosy, że puszcza może stracić status światowego dziedzictwa na rzecz statusu dziedzictwa w zagrożeniu. 

kow/ mick/

Fot. Depositphotos