ArcelorMittal, drugi co do wielkości producent stali na świecie, ogłosił rezygnację z planów przekształcenia dwóch zakładów w Niemczech na produkcję niskoemisyjną. Głównym powodem decyzji są zbyt wysokie i nieprzewidywalne koszty energii w tym kraju. Tym samym spółka zrezygnowała z 1,3 miliarda euro dotacji publicznych, które miały wspomóc transformację zakładów w Bremie i Eisenhüttenstadt na produkcję opartą na wodorze.

"Pierwsze piece łukowe elektryczne powstają w krajach, które oferują konkurencyjne i przewidywalne warunki zaopatrzenia w energię elektryczną” – oświadczyła spółka, wskazując na niedawne inwestycje we Francji, gdzie przemysł opiera się na stabilnej energii jądrowej.

Zawód i pytania o przyszłość niemieckiej strategii wodorowej

Decyzja ArcelorMittal to cios dla niemieckiego przemysłu i wizerunku kraju jako lidera zielonej transformacji. Rezygnacja giganta stalowego podważa też założenia rządowej strategii wodorowej, której głównym celem było zastąpienie gazu ziemnego – zwłaszcza rosyjskiego – zielonym wodorem produkowanym z odnawialnych źródeł.

– To rozczarowujące, ale należy podkreślić, że żadne środki nie zostały jeszcze wypłacone, więc nie ma potrzeby ich zwrotu – poinformował rzecznik niemieckiego ministerstwa gospodarki w odpowiedzi na pytania agencji Reuters.

Pomimo rezygnacji ArcelorMittal, trzy inne projekty – prowadzone przez Salzgitter AG, jednostkę stalową Thyssenkrupp (TKSE) oraz Stahl-Holding-Saar – są nadal realizowane. Przedstawiciele tych spółek potwierdzili, że nie zamierzają się wycofywać, ale apelują do rządu o poprawę warunków ramowych.

– Budujemy nowoczesny zakład zielonej stali, ale potrzebujemy stabilnych i przewidywalnych ram rynkowych – oświadczył rzecznik Salzgitter AG.

Zielona stal kontra import – problem całej UE

W swojej decyzji ArcelorMittal zwraca uwagę na trudną sytuację całego europejskiego sektora stalowego, który nie tylko musi mierzyć się z wysokimi kosztami transformacji, ale także z konkurencją ze strony taniego importu.

– Europejski przemysł stalowy znajduje się pod bezprecedensową presją, by zachować konkurencyjność. A to jeszcze zanim uwzględnimy dodatkowe koszty dekarbonizacji – podkreślił Geert van Poelvoorde, szef ArcelorMittal Europe. – Komisja Europejska musi działać i ograniczyć import niektórych typów stali do Europy. To dziś największe zagrożenie dla naszej branży – dodał.

Eksperci wskazują, że przy utrzymaniu obecnych realiów kosztowych i braku odpowiednich barier ochronnych dla rynku UE, transformacja europejskiego hutnictwa może utknąć w martwym punkcie.

Wysokie koszty energii jako bariera transformacji

Pomimo znacznych inwestycji w rozwój OZE, Niemcy wciąż nie zapewniły przemysłowi przewidywalnych i konkurencyjnych kosztów energii. Kraj boleśnie odczuł utratę dostępu do rosyjskiego gazu po inwazji na Ukrainę, a proces przestawiania się na zielone źródła, mimo hojnych subsydiów, postępuje wolniej niż zakładano.

"Ceny energii elektrycznej w Niemczech są wysokie zarówno w porównaniu międzynarodowym, jak i względem sąsiadów" – zaznacza ArcelorMittal.

Rząd kanclerza Olafa Scholza, wywodzącego się z centrolewicy, mocno wspierał projekty wodorowe, ale obecna konserwatywna koalicja rządząca nie przedstawiła dotąd istotnie odmiennej wizji transformacji energetycznej.

Co dalej z zieloną stalą?

Zrezygnowanie przez ArcelorMittal z projektu nie przekreśla całkowicie niemieckich planów redukcji emisji w hutnictwie. Z łącznej puli 6,9 miliarda euro przeznaczonej na dekarbonizację sektora stali, większość środków nadal czeka na realizację w pozostałych projektach. Jednak eksperci ostrzegają, że bez istotnej poprawy konkurencyjności kosztowej Niemcy mogą trwale stracić pozycję lidera zielonej rewolucji w przemyśle ciężkim.

– Zrównoważona transformacja przemysłu nie może opierać się jedynie na dotacjach. Potrzebne są też silne mechanizmy ochrony rynku i tania, stabilna energia – ocenił prof. Matthias Kleiner z Leibniz-Gemeinschaft w rozmowie z "Handelsblatt".

fot. Depositphotos