Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. uruchamia program „Atom bez barier” - kompleksowy pakiet instrumentów finansowych dla przedsiębiorstw, które chcą włączyć się w realizację pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Celem inicjatywy jest zwiększenie udziału krajowych firm w łańcuchu dostaw energetyki atomowej, wzmocnienie ich kompetencji technologicznych oraz ułatwienie dostępu do kontraktów w tym strategicznym obszarze.

Przygotowania do budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej wchodzą w zaawansowaną fazę. Obiekt o mocy 3750 MWe powstanie na Pomorzu, na terenie gminy Choczewo, a jego wartość szacowana jest na ok. 192 mld zł, bez kosztów infrastruktury towarzyszącej. Projekt ten ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, ale także dla polskiego przemysłu - otwiera nowe możliwości rozwoju, budowy kompetencji i zdobycia doświadczeń w jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie sektorów.

Według założeń Programu Polskiej Energetyki Jądrowej, nawet 40% wartości pierwszej polskiej elektrowni jądrowej może zostać zrealizowane z udziałem polskich firm. Oznacza to realne szanse na kontrakty o łącznej wartości ponad 70 miliardów złotych.

Kompleksowe wsparcie dla dostawców sektora jądrowego

Program „Atom bez barier” to zestaw instrumentów finansowych, który ma ułatwić firmom wejście w sektor energetyki jądrowej. Najważniejszym i zupełnie nowym rozwiązaniem jest pożyczka certyfikacyjna - instrument opracowany z myślą o firmach, które muszą uzyskać międzynarodowe certyfikaty jakości i bezpieczeństwa, warunkujące udział w projektach jądrowych.

- Chcemy, aby polskie przedsiębiorstwa stały się pełnoprawnymi partnerami w budowie nowoczesnego sektora energii jądrowej. Realizacja koniecznych inwestycji, a następnie uzyskanie wymaganych certyfikatów jakości to pierwszy i niezbędny krok, by ubiegać się o kontrakty przy budowie elektrowni jądrowej w Polsce i za granicą. Dzięki pożyczce certyfikacyjnej firmy mogą przejść ten etap szybciej i bezpieczniej, wzmacniając swoje kompetencje technologiczne i organizacyjne - podkreśla Krzysztof Telega, Wiceprezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.

Ponadto program „Atom bez barier” obejmuje m.in. pożyczki inwestycyjne z gwarancją InvestEU, pożyczki rozwojowe pod dotacje umożliwiające prowadzenie projektów współfinansowanych ze środków unijnych, a także leasing środków trwałych. Te rozwiązania firmy mogą elastycznie łączyć, aby sfinansować inwestycje niezbędne do obsługi kontraktów atomowych. Dodatkowo, przedsiębiorstwa realizujące te projekty w specjalnych strefach ekonomicznych zarządzanych przez ARP mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego do 70% wartości inwestycji przez okres do 15 lat.

Usunąć bariery dla rozwoju local content

Zgodnie z międzynarodowymi standardami, każda firma starająca się o udział w projektach jądrowych musi spełnić rygorystyczne wymogi jakościowe. Najważniejszym z nich jest certyfikat NQA-1 (Nuclear Quality Assurance-1), opracowany przez American Society of Mechanical Engineers (ASME). Potwierdza on, że przedsiębiorstwo stosuje system zarządzania jakością zgodny z wymogami sektora jądrowego – od projektowania, przez produkcję, aż po kontrolę i dokumentację. Uzyskanie NQA-1 jest warunkiem koniecznym, by znaleźć się na liście kwalifikowanych dostawców dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.

Przedsiębiorstwa mogą potrzebować również innych certyfikatów, m.in. ASME, AWS oraz ISO 6527, 7385, 8107, IEC, IEEE czy ACI CODE-349-23. Łączne koszty procesów certyfikacyjnych w polskich firmach mogą przekroczyć 200 mln zł, a inwestycje w dostosowanie procesów i infrastruktury -0 kolejne 500 mln zł.

Pożyczka certyfikacyjna ARP S.A. umożliwia finansowanie od 300 tys. zł do 1 mln zł, z okresem spłaty do 7 lat i możliwością karencji do 2 lat. Oprocentowanie oparte jest o stawkę WIBOR 1M, a marża jest obniżona do jedynie 0,8%, jeśli przedsiębiorstwo przedstawi potwierdzenie uzyskania certyfikatów.

- Doskonale rozumiemy, że proces certyfikacji to nie tylko formalność, lecz także inwestycja w rozwój kompetencji, technologii i kultury organizacyjnej. Pożyczka certyfikacyjna ma pomóc firmom przejść ten etap by mogły zyskać dostęp do nowych rynków i kontraktów. ARP pozostaje przy tym elastycznym partnerem - gotowym łączyć różne formy finansowania i dostosowywać warunki do sytuacji firm - dodaje Krzysztof Telega.

Szansa na trwały rozwój kompetencji przemysłowych

Według danych Ministerstwa Energii, już 120 polskich przedsiębiorstw ma doświadczenie w realizacji projektów jądrowych, a kolejne 200 firm dysponuje potencjałem, by wejść do tego sektora. Największe możliwości dotyczą branż budowlanej, stalowej, mechanicznej i elektrycznej. Wśród firm starających się o certyfikat NQA-1 znajdują się m.in. FAMAK S.A, Energomontaż-Gdynia Północ, Mostostal Siedlce, Mostostal Kraków, Ferrum S.A. oraz Mostostal Kielce. ARP S.A. zakłada, że dzięki nowym instrumentom finansowym liczba przedsiębiorstw z wymaganymi certyfikacjami znacząco wzrośnie.
Energia jądrowa - inwestycja w przyszłość

Budowa pierwszej elektrowni jądrowej to obecnie jeden z najważniejszych projektów infrastrukturalnych. Poza znaczeniem dla bezpieczeństwa energetycznego i transformacji klimatycznej, ma on także wymiar gospodarczy - stymuluje rozwój przemysłu, technologii i kapitału ludzkiego.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy szacuje, że mnożnik inwestycji w sektorze jądrowym wynosi 400% - każda złotówka wydana na ten cel generuje czterokrotnie wyższą wartość dodaną w gospodarce. Z kolei Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) ocenia, że realizacja programu jądrowego może zwiększyć polski PKB o 2–3% w całym cyklu życia projektu.

- Program „Atom bez barier” tworzy polskim przedsiębiorstwom nie tylko szansę na udział w budowie pierwszej i kolejnych elektrowni jądrowych w Polsce, ale także trwałe wejście do globalnego rynku energetyki jądrowej. To sektor, który w nadchodzących dekadach stanie się jednym z filarów nowoczesnej gospodarki opartej na niskoemisyjnych technologiach -podkreśla Krzysztof Telega, wiceprezes zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.