Bułgarskie władze z powodzeniem przeprowadziły operację ratunkową dotyczącą jeziora Srebarna, pompując ponad 3 miliony metrów sześciennych wody z Dunaju. dzięki temu udało się zapobiec całkowitemu wyschnięciu obiektu wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 

Specjalistyczna akcja, która zakończyła się w połowie września, była jedną z największych awaryjnych interwencji środowiskowych w historii Bułgarii. Operacja rozpoczęła się na początku lipca po ogłoszeniu przez władze częściowego stanu wyjątkowego w gminie Silistra. Jezioro Srebarna, które od wiosny 2023 roku nie otrzymywało naturalnego zasilania wodą z Dunaju, stanęło w obliczu bezprecedensowo niskiego poziomu wody, który spadł prawie o metr poniżej optymalnego poziomu. Sytuacja stała się krytyczna latem 2025 roku, kiedy region doświadczył ekstremalnych temperatur sięgających 43°C przy minimalnych opadach i niemal zerowym poziomie wody w Dunaju.

Według ministra środowiska Manola Genova jezioro zależy zarówno od powierzchniowych, jak i podziemnych połączeń z Dunajem i może być uzupełniane tylko wtedy, gdy poziom wody w rzece przewyższa poziom jeziora. Przedłużająca się susza i historycznie niski poziom Dunaju wywołały kryzys ekologiczny, który zagroził przetrwaniu całego ekosystemu mokradeł.

Ogromna operacja pompowania

Do przepompowania wody wykorzystano przemysłowe agregaty hydropompowe dostarczone przez Generalną Dyrekcję Bezpieczeństwa Pożarowego i Ochrony Ludności Bułgarii, z pompami zdolnymi do przepompowania 400 metrów sześciennych na godzinę. 

Pompy skutecznie przetoczyły około 3 038 400 metrów sześciennych wody z Dunaju do rezerwatu, całkowicie zalewając zachodni kanał, tereny znane jako „Bagno Babuszki” i „Kałuża Draganowa”, sąsiednie małe zbiorniki wodne oraz centralną część jeziora. We wrześniu do akcji dołączyła Rusejska Spółka Wodociągów i Kanalizacji, przekazując w darowiźnie rury polietylenowe, które pozostaną na terenie rezerwatu na stałe, do przyszłego wykorzystania.

Odbudowa bioróżnorodności i planowanie na przyszłość

Działania okazały się skuteczne w zapobieganiu całkowitemu wyschnięciu ekosystemu jeziora. Minister środowiska Genov poinformował, że już na początku września poziom wody wykazywał oznaki poprawy. Przywrócony poziom wody stworzył dogodne warunki żerowania dla wielu gatunków ptaków wodnych, a obecne obserwacje wskazują na przeloty gęgaw, pelikanów kędzierzawych i pelikanów różowych na terenie rezerwatu.

Administracja bułgarska wdraża obecnie działania mające na celu poprawę długoterminowego stanu ekosystemu. Obejmują one badania dotyczące budowy trwałego systemu pompowego do przesyłania wody z Dunaju w razie potrzeby, badania geologiczne i hydrogeologiczne terenu oraz programy pogłębiania jeziora w celu usunięcia osadów z dna zbiornika.

Rezerwat przyrody Srebarna, wpisany w 1983 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i uznany za rezerwat biosfery w 1977 roku, stanowi kluczowe siedlisko na trasie migracyjnej Via Pontica między Europą a Afryką. Rezerwat zapewnia miejsca lęgowe i zimowiska dla blisko 100 gatunków ptaków, w tym globalnie zagrożonego pelikana kędzierzawego.