Obniżenie stawki VAT, obniżki innych opłat, dotacje bezpośrednie, zamrażanie cen - to najczęstsze w Europie metody wsparcia odbiorców energii w sytuacji wysokich cen - wynika z zestawienia firmy doradczej Crido.

W ramach tzw. pakietu antyinflacyjnego rząd zapowiedział w czwartek czasowe obniżenie stawki VAT na energię elektryczną i gaz - z 23 proc. na odpowiednio 5 i 8 proc., zniesienie akcyzy na energię elektryczną dla gospodarstw domowych i obniżenie jej do poziomu minimalnego w UE dla innych odbiorców. Zapowiedziano również dopłaty w wysokości od 400 do 1150 zł rocznie dla gospodarstw o niższych dochodach.

Zestawienie, sporządzone przez Crido, obejmuje - oprócz Polski - 15 europejskich państw, które wprowadziły lub planują wprowadzenie różnych środków wsparcia dla odbiorców energii.

Jak wynika z niego, w Czechach od 1 listopada do końca roku rząd odstąpił od naliczania VAT od energii elektrycznej i gazu. Planuje się przedłużenie tego rozwiązania na 2022 r.

We Włoszech ceny gazu zostały zamrożone, a do końca roku można stosować obniżoną, 5 proc. stawkę VAT dla gazu.

Niderlandy planują na 2022 r. zwiększenie do 230 euro standardowej obniżki podatku od energii oraz obniżenie stawki w pierwszym przedziale tego podatku, co ma przeciętnemu gospodarstwu domowemu dać 200 euro oszczędności miesięcznie.

W Hiszpanii do końca roku obowiązuje obniżona z 5 proc. do 0,5 proc. akcyza na prąd, a stawka VAT dla konsumentów energii spadła z 21 do 10 proc. Dodatkowo rząd zwolnił z płacenia VAT od wyprodukowanej energii elektrycznej.

W Macedonii Północnej do 30 czerwca 2022 r. odbiorcy płacą 5 proc. VAT od energii elektrycznej, do połowy 2023 r. ma obowiązywać stawka 10 proc., a potem - standardowa, 18 proc.

Wielka Brytania ma fundusz dopłat na energię w wysokości 500 mln funtów.

W Estonii obowiązują 50 proc. dopłaty do opłat pobieranych przez dostawców energii, rozważa się też obniżkę VAT na energię elektryczną z 20 do 9 proc.

W Belgii rozszerzone zostało grono uprawnionych z tzw. taryfy socjalnej na energię elektryczną.

Francja zamroziła ceny energii elektrycznej, a w grudniu planuje wypłacić po 100 euro odbiorcom o miesięcznych dochodach poniżej 2 tys. euro.

Na Łotwie od 2022 r. mniej zamożne gospodarstwa domowe będą dostawać miesięcznie 15-20 euro pomocy na opłacenie rachunków, natomiast Litwa od przyszłego roku wprowadza ograniczenia podwyżek za ciepło i możliwość rozłożenia na 5 lat rachunków na gaz. Na Litwie rozważa się wprowadzenie 5 proc. VAT na prąd i ciepło.

W Niemczech od przyszłego roku znacząco spadnie tzw. EEG-Umlage, czyli opłata OZE - z 6,5 do 3,7 eurocentów za kWh. Rozważa się też całkowite odstąpienie od pobierania tej opłaty.

Na Cyprze obowiązuje obniżka z 19 do 5 proc. stawki VAT na prąd dla wybranych grup.

W Grecji gospodarstwa domowe dostają miesięcznie tytułem wyrównania 18 euro za pierwsze 300 kWh zużywanych miesięcznie, przy czym odbiorcy korzystający z taryfy socjalnej dostają 24 euro.

Natomiast Rumunia administracyjnie wyznaczyła ceny prądu i gazu, a gospodarstwa zużywające miesięcznie do 350 kWh energii elektrycznej lub do 200 m sześc. gazu będą dostawać dopłaty. Środki te mają działać do 31 marca 2022 r.