Wahania klimatu związane ze zjawiskami El Nino i La Nina zagrażają charakterystycznym formacjom roślinnym na brzegach mórz – informuje pismo „Nature Geoscience”. Chodzi o namorzyny, znane również jako lasy mangrowe - wiecznie zielone formacje roślinne na wybrzeżach morskich w strefie międzyzwrotnikowej.

Tworzą je drzewa i krzewy, które rosną w obszarze pływów, w miejscach osłoniętych od działania fal. Rośliny namorzynowe są przystosowane do życia w tym miejscu - wytrzymują silne zasolenie, niedobór tlenu w podłożu i zmienne warunki atmosferyczne. Dlatego też wykształciły specyficzne cechy, takie jak korzenie podporowe, korzenie oddechowe (przybyszowe) i mięsiste liście, pokryte powłoką zmniejszającą parowanie wody.

Namorzyny i ich wpływ na środowisko

Namorzyny stanowią ważny ekosystem, który chroni wybrzeże przed erozją, filtruje wodę i stanowi miejsce bytowania dla wielu gatunków zwierząt. W razie tsunami odgrywają kluczową rolę w ochronie wybrzeży przed falami, redukując ich wysokość i prędkość oraz pochłaniając ich energię.

Nowe międzynarodowe badanie pod kierunkiem naukowców z Tulane University (USA) oraz Xiamen University (Chiny) i National University of Singapore (Singapur) jest pierwszym, które ujawniło globalne wzorce wpływu zjawisk znanych jako El Nino-Southern Oscillation (ENSO) oraz La Nina na wzrost i degradację namorzynów. El Nino i La Nina wpływają na prawie połowę światowych lasów namorzynowych.

Wcześniej skutki zmian klimatu odnoszące się do lasów mangrowych były dokumentowane tylko w pojedynczych miejscach – na przykład w północnej Australii w 2015 r., kiedy wzdłuż liczącego dwa tysiące kilometrów odcinka wybrzeża wymarło ponad 40 milionów drzew namorzynowych. Teraz naukowcy oparli się na globalnych danych satelitarnych z lat 2001–2020. Wykorzystano dane Leaf Area Index, które mierzą produktywność roślin na podstawie gęstości liści, a także zestawy danych oceanicznych i klimatycznych, aby ocenić zmieniający się stan zdrowia lasów mangrowych.

„Chcieliśmy się dowiedzieć, czy te zdarzenia były odosobnione, czy też były częścią szerszego wzorca” — powiedział główny autor Zhen Zhang, stypendysta podoktorski w Tulane School of Science and Engineering. „Nasze ustalenia potwierdzają, że ENSO ma powtarzające się skutki na dużą skalę w ekosystemach namorzynowych na całym świecie” - zaznaczył.

Charakterystyka El Nino

El Nino to wzorzec klimatyczny zmian temperatury i wiatru w Oceanie Spokojnym, które wpływają na globalną pogodę. El Nino przynosi ciepłe wody do wschodniego Pacyfiku; La Nina - chłodne. Zmiany te zakłócają opady deszczu, burze i temperatury na całym świecie — powodując powodzie, susze i zmiany w aktywności huraganów.

El Nino jest znane z wywoływania bielenia koralowców, susz, pożarów lasów, a obecne badania potwierdziły jego wpływ również na namorzyny.

Analiza danych ujawniła zaskakujący efekt „huśtawki”: podczas zdarzeń El Nino namorzyny na zachodnim Pacyfiku doświadczają degradacji, podczas gdy na wschodnim Pacyfiku odnotowują zwiększony wzrost. Odwrotna sytuacja ma miejsce w przypadku La Nina, ze wzrostem na zachodzie i spadkiem na wschodzie.

Opinia autorów badania

Kluczowym czynnikiem wydają się tutaj zmiany poziomu morza. Na przykład El Nino często powoduje tymczasowy spadek poziomu morza na zachodnim Pacyfiku, co zwiększa zasolenie gleby i prowadzi do obumierania roślin.

Prof. Daniel Friess z Tulane Earth and Environmental Sciences, współautor badania, powiedział, że lasy namorzynowe zapewniają setkom milionów ludzi na całym świecie m.in. ochronę przed burzami, magazynowanie węgla i wsparcie rybołówstwa. Jednak istnienie tych lasów zależy od wąskiego zakresu warunków środowiskowych, co czyni je szczególnie wrażliwymi na zmiany klimatu, takie jak El Nino.

„Namorzyny są jednym z najcenniejszych ekosystemów na planecie, jednak istnieją w delikatnej równowadze ze swoim środowiskiem. Lepsze zrozumienie, w jaki sposób to wyjątkowe siedlisko funkcjonuje pod wpływem zmieniających się warunków środowiskowych pomoże nam je chronić i przywracać, jednocześnie wspierając społeczności przybrzeżne, które są od nich zależne” — podsumował.

Paweł Wernicki

pmw/ bar/

Fot. Depositphotos