Belgijski minister energii Mathieu Bihet oraz jego francuski odpowiednik, minister przemysłu Marc Ferracci, podpisali w Paryżu deklarację intencji dotyczącą pogłębienia współpracy między Francją a Belgią w sektorze cywilnej energetyki jądrowej. Cele są jasno sprecyzowane - wydłużanie żywotności istniejących reaktorów jądrowych, rozwój nowych projektów, w tym małych reaktorów modułowych (SMR), oraz wspólne badania nad nowoczesnymi technologiami jądrowymi.  

Dla obu stron ważnym aspektem jest współpraca nad przedłużeniem eksploatacji istniejących reaktorów w Belgii, w szczególności bloków Doel 4 i Tihange 3, które zgodnie z wcześniejszymi planami miały zostać zamknięte w 2025 roku. Nowe porozumienie umożliwi ich działanie co najmniej do 2035 roku, zapewniając stabilność dostaw energii w obliczu niepewności geopolitycznych.  

Kolejna sfera to rozwój małych reaktorów modułowych (SMR). Obie strony zobowiązały się do wspólnych badań i inwestycji w technologię SMR, która oferuje bardziej elastyczne i efektywne kosztowo rozwiązania dla energetyki jądrowej. SMR-y mogą odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji oraz zapewnieniu energii w regionach o ograniczonym dostępie do sieci elektroenergetycznych.  

Zmiana belgijskiej polityki energetycznej  

Belgia od lat prowadziła politykę stopniowego odchodzenia od energetyki jądrowej, co zostało zapisane w ustawie z 2003 roku. Zgodnie z pierwotnym planem, wszystkie siedem reaktorów jądrowych w dwóch elektrowniach – Doel (cztery reaktory) i Tihange (trzy reaktory) – miało zostać wyłączonych do końca 2025 roku. Decyzja ta była wynikiem nacisku Partii Zielonych, które opowiadały się za zastąpieniem energii jądrowej odnawialnymi źródłami energii (OZE) oraz elektrowniami gazowymi.  

Jednak w obliczu kryzysu energetycznego wywołanego rosyjską inwazją na Ukrainę w 2022 roku oraz obaw o stabilność dostaw energii, belgijski rząd zaczął rewidować swoje podejście. W marcu 2022 roku zdecydowano o przedłużeniu pracy dwóch najmłodszych reaktorów – Doel 4 i Tihange 3 – do 2035 roku. Decyzja ta została potwierdzona w umowie z francuską firmą Engie, która zarządza belgijskimi elektrowniami jądrowymi.  

W maju 2025 roku belgijski parlament federalny uchylił ustawę z 2003 roku, otwierając drogę do dalszego przedłużania eksploatacji istniejących reaktorów oraz potencjalnej budowy nowych jednostek jądrowych. Minister Mathieu Bihet, komentując decyzję, stwierdził: „To nie tylko reforma energetyczna; to decydujący krok dla gospodarczej, środowiskowej i strategicznej przyszłości naszego kraju”.  

Nuward promuje SMR

Francja, będąca liderem w dziedzinie energetyki jądrowej w Europie, opiera na niej około 70% swojej produkcji energii elektrycznej. Kraj dysponuje 57 reaktorami w 18 elektrowniach, a rząd prezydenta Emmanuela Macrona kontynuuje ambitny program rozwoju sektora jądrowego. W ramach programu „France 2030” Francja intensyfikuje inwestycje w SMR-y oraz planuje budowę sześciu nowych reaktorów EPR2 do 2038 roku. Do realizacji projektów SMR powstała osobna spółka Nuward. realizuje ona francuski projekt małego reaktora modułowego (SMR), rozwijany przez konsorcjum EDF, CEA, TechnicAtome i Naval Group. Oparty na technologii reaktorów wodnych ciśnieniowych (PWR), Nuward oferuje moc 340 MWe (dwa reaktory po 170 MWe) i ma zastępować elektrownie węglowe, wspierać produkcję wodoru, ogrzewanie miejskie oraz odsalanie wody. Projekt, rozpoczęty w 2019 roku, został zrewidowany w 2024 roku, by opierać się na sprawdzonych technologiach, co ma obniżyć koszty i przyspieszyć komercjalizację. Budowa prototypu planowana jest na 2030 rok, z naciskiem na prostotę, modularność i wysokie standardy bezpieczeństwa.