Producenci stali, ArcelorMittal, Thyssenkrupp Steel i Voestalpine, ogłosili apel o skuteczną reformę systemu EU ETS. Celem ma być wzmocnienie konkurencyjności europejskiego sektora stalowego i przyspieszyć proces dekarbonizacji. Przedstawili również ostrzeżenie, że bez niezbędnych korekt obecnie obrana ścieżka dekarbonizacji grozi zniszczeniem europejskiego przemysłu stalowego.

ArcelorMittal, Thyssenkrupp Steel i Voestalpine podkreślają, że choć system EU ETS skutecznie przyczynił się do redukcji emisji w sektorze energetycznym (o około 49% w latach 2005-2023), to wciąż nie zapewnia realnej ścieżki transformacji dla sektorów energochłonnych, takich jak hutnictwo stali. Kluczowe czynniki, które pozwoliłyby na ekonomiczną dekarbonizację nadal są niewystarczająco rozwinięte lub nie są dostępne na dużą skalę. Dotyczy to m.in. konkurencyjnych cen energii elektrycznej, przystępnego cenowo zielonego wodoru, kontraktów różnicowych CO2 (CCfD), technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS) oraz wiodących rynków dla stali o niskim śladzie węglowym.

Te trzy przedsiębiorstwa odpowiadają łącznie za blisko 60% zintegrowanej produkcji stali w Europie, co sprawia, że są kluczowym elementem w łańcuchu dostaw w sektorze przemysłu w UE. Każda z firm zobowiązała się do dekarbonizacji swoich procesów, jednak podkreślają one, że ramy regulacyjne muszą wspierać transformację technologii wytwarzania stali, a nie ją utrudniać.

- System ETS potrzebuje konfrontacji z rzeczywistością. Nie odzwierciedla on obecnej sytuacji europejskiego przemysłu, w którym coraz trudniej pogodzić konkurencyjność z transformacją. Dlatego potrzebujemy wstrzymania wzrostu kosztów ETS, aby zabezpieczyć proces transformacji i upewnić się, że pionierzy, tacy jak my, nie zostaną postawieni w niekorzystnej sytuacji. Reforma musi pomóc skutecznie połączyć ochronę klimatu z rozwojem przemysłowym - dla przyszłości Europy – mówi Marie Jaroni, dyrektor generalna Thyssenkrupp Steel.

- Voestalpine dokonuje znaczących inwestycji w ramach swojego programu greentec steel i w nadchodzących latach znacznie ograniczy emisje. Jednak w trudnym otoczeniu gospodarczym stopniowe wycofywanie darmowych przydziałów do emisji CO2 już teraz pochłania środki finansowe potrzebne do realizacji decydującej fazy transformacji. Przerwa w ramach systemu ETS, do momentu ustanowienia sprzyjających warunków, jest niezbędna, aby zabezpieczyć realizację tych inwestycji i umożliwić dalsze działania dekarbonizacyjne – zaznacza Herbert Eibensteiner, dyrektor generalny Voestalpine AG.

- Należy wypracować nowy kształt systemu ETS, który będzie zachęcać do dekarbonizacji, nie osłabiając jednocześnie konkurencyjności producentów stali w UE. To nie jest łatwy problem do rozwiązania, ale reforma ETS jest konieczna i doceniamy fakt, że europejscy decydenci ponownie umieścili ten temat w agendzie. Wybór, przed którym stoją to nie dylemat: „ambicje klimatyczne czy konkurencyjność?”, ale wybór między strategią klimatyczną, która wzmacnia odporność i bezpieczeństwo gospodarcze Europy a taką, która je osłabi – podsumowuje Lakshmi Mittal, prezes wykonawczy ArcelorMittal.

Firmy wspólnie apelują o:

- czasowe wstrzymanie wzrostu kosztów ETS - utrzymanie obecnego poziomu obciążeń do momentu, gdy kluczowe warunki umożliwiające ekonomicznie opłacalną dekarbonizację zostaną spełnione;

- ramy wsparcia dla liderów transformacji, tak, aby pionierskie projekty dekarbonizacyjne mogły być realizowane z pewnością i stabilnością. Przychody z ETS powinny być przekazywane na dekarbonizację przemysłu, tak, by realnie przyspieszać transformację;

- zrównoważone podejście do konkurencyjności importu i eksportu eliminujące niezamierzone skutki obecnego systemu.

W obecnej odsłonie EU ETS koszt produkcji stali w Unii Europejskiej po 2030 roku ma wzrosnąć o około 50%. Import wyrobów stalowych o wysokim śladzie węglowym spoza UE nie podlega takim samym obciążeniom wynikającym z konieczności zakupu uprawnień do emisji dwutlenku węgla, a unijni producenci nie otrzymują żadnej rekompensaty przy eksporcie, dlatego konsekwencje tak gwałtownego wzrostu kosztów ETS będą poważne zarówno dla europejskiego hutnictwa, jak i całego łańcucha dostaw.

Trzy firmy, które wystosowały apel o skuteczną reformę systemu EU ETS szacują, że bez tych działań Unia Europejska może doświadczyć spadku produkcji w sektorach o wysokim zużyciu stali na poziomie 30-40%, co oznacza ryzyko utraty nawet 5 milionów miejsc pracy w całym łańcuchu wartości. Takie konsekwencje byłyby sprzeczne z ambicjami UE, zapisanymi w Akcie o przyspieszeniu przemysłu (IAA), który zakłada zwiększenie udziału przemysłu w PKB do 20%. Jednocześnie znacząco osłabiłyby one odporność gospodarczą Europy w czasie rosnącej globalnej konkurencji.

ArcelorMittal, Thyssenkrupp Steel i Voestalpine podkreślają, że w pełni popierają cele klimatyczne Europy i chcą się dekarbonizować. Jednocześnie zaznaczają, że system ETS musi zostać dostosowany w taki sposób, aby odzwierciedlał realne możliwości przemysłu w zakresie transformacji.

Wprowadzenie unijnego mechanizmu dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla - CBAM - oraz nadchodzące wdrożenie kontyngentów taryfowych (TRQ) to ważne kroki w kierunku wyrównania warunków konkurencji. Firmy podkreślają jednak, że reforma ETS jest brakującym elementem układanki – elementem niezbędnym do tego, aby Europa mogła jednocześnie skutecznie się dekarbonizować i utrzymać silną bazę przemysłową.

Fot.: Depositphotos