„Człowiek, aby przeżyć, potrzebuje dachu nad głową, ciepła, pożywienia i czystej wody. Zielona transformacja to nie tylko przekształcenie energetyki w kierunku OZE. Zrównoważony rozwój wymaga ochrony zasobów naturalnych w celu zwiększenia zdolności środowiska do radzenia sobie z sytuacjami kryzysowymi” – mówili eksperci podczas tegorocznej konferencji Idea-Biznes-Klimat.

Bez wody nie ma życia. Tymczasem poziom wód gruntowych i powierzchniowych w Polsce spada, zwiększa się także ich zasolenie, związane z eksploatacją kopalin. Katastrofa ekologiczna na Odrze uzmysłowiła potrzebę ograniczenia zrzutu wód zanieczyszczonych i przekształcania technicznego rzek.

„Lepiej mieć płytszą wodę, ale czystą, niż spiętrzoną, lecz zanieczyszczoną i zasoloną. Dodatkowo uregulowana, jednorodnie ukształtowana technicznie rzeka nie ma już pełnej, naturalnej zdolności do odpowiadania na zagrożenia, która normalnie opiera się o zróżnicowaną hydromorfologię rzeki: z głęboczkami, bystrzami, rozlewiskami. Niezbędne jest zwiększenie możliwości akomodacji zagrożenia przez środowisko naturalne” - mówił Jacek Zalewski, dyrektor działu realizacji projektów w Retencja.pl.

Piotr Bober, prezes zarządu Fundacji Banku Ochrony Środowiska – podmiotu, który pełni rolę integratora ekosystemu rozsądnego gospodarowania wodą, wskazał na potrzebę inwestowania w obiekty małej retencji

„Mała retencja to ważne przedsięwzięcie skierowane przede wszystkim do samorządów. W styczniu będziemy organizować konferencję, na którą zapraszamy przedstawicieli powiatów i gmin, abyśmy mogli zdiagnozować ich potrzeby i problemy, i wraz z innymi podmiotami zaoferować odpowiednie działania” – zaznaczył.

W sytuacji związanej z wojną na Ukrainie strategicznego znaczenia nabierają energetyka i ciepłownictwo. Eksperci są zdania, że rozbudowane po II Wojnie Światowej ciepłownictwo sieciowe, obejmujące 40 proc. użytkowników i z mocą 53 GW zainstalowaną w systemach ciepłowniczych, stanowi znakomity kapitał naszego kraju.

„Współczynnik ilości nakładów na ilość wyprodukowanego ciepła jest w systemie sieciowym znacznie lepszy niż w urządzeniach o mniejszej skali, instalowanych indywidualnie” - podkreślił Przemysław Kołodziejak, prezes zarządu PGE Energia Ciepła S.A.

W opinii ekspertów ciepłownictwo dostrzega potrzebę dekarbonizacji, jednak potrzeby cieplne w Polsce nie pokrywają się z dostępnością energii odnawialnych – największe zapotrzebowanie na ciepło jest zimą, kiedy pozyskiwanie energii ze słońca i wiatru jest niepewne.

Dlatego ciepłownictwo jutra, jeżeli ma zrezygnować z węgla, musi być oparte o różne rozwiązania technologiczne: gaz jako paliwo przejściowe, OZE, energia jądrowa, ale też pozyskiwanie ciepła np. ze spalania biogazu czy odpadów.

Pozyskiwanie ciepła to również walka ze stratami energii. Każda dobrze przeprowadzona termomodernizacja budynku oznacza m.in. mniejszy import węgla do Polski.

„Ogrzanie budynku w skali rocznej wymaga średnio 100 kWh na metr kwadratowy. W nowych budynkach od dewelopera 65 kWh/m2, w budynkach z wielkiej płyty bez należycie przeprowadzonej termomodernizacji - 360 kWh. Budownictwo ekologiczne już mamy, jednak rozwiązania ekologiczne są droższe, a klienci pytają, kiedy to się zwróci” – powiedział Konrad Płochocki, dyrektor generalny Polskiego Związku Firm Deweloperskich.

Banki dostrzegają potrzebę finansowania zrównoważonego, efektywnego energetycznie budownictwa i dostosowują ofertę dla klientów.

„Budownictwo efektywne energetycznie jest ciągle droższe od tradycyjnego, jednak w perspektywie 20-30 lat, a na taki czas udzielana jest większość kredytów hipotecznych, generuje dużo niższe koszty utrzymania domu. A dzięki dodatkowemu wyposażeniu domu w panele fotowoltaiczne i pompę ciepła, istotnie obniżamy koszty ogrzewania domu i stajemy się w dużej mierze niezależni energetycznie. Dla takich budynków oferujemy kredyty o niższym oprocentowaniu” – podkreśliła Anna Żyła, dyrektor departamentu polityki ekologicznej, ESG i taksonomii w Banku Ochrony Środowiska.

Finansowania wymaga również zeroemisyjny transport, który zgodnie z unijną dyrektywą AFIR, ma w niedalekim czasie zastąpić tradycyjne pojazdy spalinowe. Samochody elektryczne czy wodorowe są jednak znacznie droższe, bardzo wysoki jest również koszt wybudowania infrastruktury ładowania czy tankowania wodoru. Niezbędna jest także modernizacja sieci przesyłowej.

„Komisja Europejska, wskazując na cel emisyjny, wymaga zbudowania do 2030 r. 3,9 mln ładowarek. My jako branża motoryzacyjna oceniamy, że w 2030 powinno być ich 7 mln, a do 2035 nawet kilkanaście milionów. W Europie mamy obecnie nieco ponad 300 tys. stacji ładowania – połowa znajduje się w Holandii i w Niemczech. W Polsce mamy jedną stację na 240 km. Wodorowe są dwie mobilne w całej Polsce, a zgodnie z AFIR musi ich być 70-80” – zaznaczył Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego.

W opinii Anity Rodkiewicz-Ryżek, wiceprezes zarządu BOŚ Leasing – Eko Profit S.A., przyjęcie przez Polskę dyrektywy AFIR spowodowało przyspieszenie realizacji programu Mój Elektryk, w którym pojazdy elektryczne uzyskują finansowanie na poziomie 70-80 proc.

„Mój Elektryk wpłynął na wzrost zainteresowania pojazdami elektrycznymi. Temu zainteresowaniu służą też takie zachęty jak możliwość poruszania się po buspasie czy parkowanie w centrach miast” - podkreśliła.

Konferencja „Idea-Biznes-Klimat”, której celem jest merytoryczna dyskusja o roli przedsiębiorstw w przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym ze zmianami klimatu, odbyła się 27 października 2022 r. w Warszawie.

Partnerami konferencji są: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Związek Banków Polskich.