Każdego roku do mórz i oceanów trafia od 4,8 mln do 12,7 mln ton plastikowych odpadów. Jednym z najczęściej wymienianych rozwiązań tego problemu jest recycling, jednak globalnie jedynie 9% wytworzonego plastiku trafia do drugiego obiegu. Stąd niezbędne są działania na rzecz oczyszczania mórz i oceanów z plastiku, a doskonałym do tego narzędziem - morskie kosze, które Fundacja Mare od 2021 roku instaluje na Bałtyku. Do tej pory Mare zainstalowała siedem takich koszy, a dzięki współpracy z marką ACER i sklepem x-kom Bałtyk staje się „bogatszy" o kolejne trzy PORTBINy, z których każdy jest w stanie wyłowić z wody nawet 1 400 kg śmieci w ciągu jednego roku.

Rocznie na świecie wytwarzanych jest około 350 milionów ton plastiku. To więcej niż masa wszystkich ludzi żyjących na Ziemi. Gigantyczne masy plastiku stały się nieodłącznym elementem życia na lądzie i nie tylko na lądzie.

W opublikowanym na początku roku raporcie Global Plastics Outlook, wydanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), wykazano, że 50% odpadów z tworzyw sztucznych trafia na wysypiska, 19% zostaje spalonych, a jedynie 9% poddawanych jest recyclingowi. Co dzieje się z pozostałymi 22%? Trafiają one na niekontrolowane wysypiska lub, co gorsza, do środowiska naturalnego.

Jak podaje Helcom - 70% wszystkich odpadów trafiających do Bałtyku stanowią tworzywa sztuczne. Dziś wiemy, że plastik który do środowiska trafi, pozostanie w nim na zawsze, jeśli nie zostanie z niego usunięty. Tworzywa sztuczne bowiem, nie rozkładają się, a jedynie rozpadają na coraz mniejsze cząsteczki i włókna, do postaci mikroplastików, a nawet nanoplastików, który stanowi śmiertelne zagrożenia dla stworzeń morskich i nie pozostaje obojętny dla zdrowia ludzi. Instalowane kosze morskie mają usunąć z Bałtyku jak najwięcej plastikowych odpadów, zanim te staną się mikroplastikiem i już na zawsze zanieczyszczać będą środowisko naturalne i stanowić zagrożenie dla zwierząt i ludzi - mów Olga Sarna, prezeska Fundacji Mare. 

W całej Unii Europejskiej jedynie 32% odpadów z tworzyw sztucznych poddawanych jest recyclingowi. Fakt, to więcej niż średnia globalna, jednak to wciąż za mało jeśli dodamy, że kolejne 25% trafia na wysypiska, a aż 43% jest spalanych, głównie w celach energetycznych. Warto także zauważyć, że około połowa odpadów przeznaczonych do recyclingu transportowana jest do krajów spoza UE.

Nie są to niestety jedyne problemy związane z plastikiem. Szacuje się, że w 2019 roku procesy związane z produkcją i spalaniem tworzyw sztucznych przyczyniły się do emisji 850 milionów ton gazów cieplarnianych. Prognozy wskazują, że do 2050 roku liczba ta może wzrosnąć do nawet 2,8 miliarda ton. Dlatego szukanie innowacji dla bardziej efektywnego przetwarzania odpadów jest obecnie jednym z największych wyzwań dla nauki i technologii, nie tylko w kontekście chronienia środowiska naturalnego przed zalewem plastikowych odpadów, ale również jako część walki z kryzysem klimatycznym.

Jednak, aby system przetwarzania odpadów działał sprawnie, konieczne jest także spójne prawodawstwo, ukierunkowane na proekologiczne działania. Widać już pewne zapowiedzi zmian – jednym z celów Unii Europejskiej jest osiągnięcie gospodarki o obiegu zamkniętym do 2050 roku, a Agencja Badań Środowiskowych (EIA) podkreśla, że zanieczyszczenie tworzywami sztucznymi jest globalną sytuacją kryzysową, wymagającą „solidnego międzynarodowego traktatu".

– Cieszymy się, że wraz z siecią x-kom możemy wesprzeć działalność Fundacji Mare. Ekologiczne inicjatywy zdecydowanie wpisują się w szeroką działalność marki Acer i jej projektu Earthion. Jako odpowiedzialna firma wiemy, że naszym zadaniem jest nie tylko dostarczanie dobrego sprzętu dla naszych klientów, ale też wytyczanie wraz z nimi ścieżki na rzecz ochrony naszej planety. Odpowiedzią jest między innymi coraz większa liczba produktów z linii Vero, która ma wiele rozwiązań proekologicznych, jak chociażby znaczne wykorzystanie plastiku z recyklingu do wykonania elementów sprzętu takich jak obudowa lub klawiatura – podkreśla Jeremi Rybak, Head of Marketing, Acer Poland.

Fundacja Mare aktywnie działa na rzecz poprawy stanu Bałtyku na wielu płaszczyznach, kładąc szczególnie duży nacisk na zmniejszenie ilości odpadów w morzu. Od kilku lat prowadzi liczne działania w celu „sprzątania" Bałtyku - razem z organizacjami rybackimi wyławia zalegające na dnie i unoszące się w toni wodnej tzw. sieci widma, czyli zagubiony sprzęt połowowy, wraz z nurkami przeprowadza coroczną akcję sprzątania plaż i morza, a także edukuje społeczeństwo. Dzięki wsparciu finansowemu zaangażowanych firm od 2021 roku Mare instaluje także kosze morskie w marinach i portach, usuwające śmieci bezpośrednio z wody. 

– W ramach współpracy z marką Acer oraz siecią x-kom zdecydowaliśmy się na instalację koszy w trzech lokalizacjach na obszarze Zatoki Puckiej, która w okresie letnim, ze względu na duże natężenie turystów, jest szczególnie narażona na zanieczyszczenie plastikiem. Kolejne trzy kosze instalujemy w Porcie Morskim w Helu, w Porcie Rybackim w Pucku i Przystani w Mechelinkach – mówi Olga Sarna z Mare.

– Ogromnie cieszy nas zarówno zaangażowanie biznesu, jak i portów w kwestie związane z ochroną ekosystemu Morza Bałtyckiego oraz otwartość na nowe prośrodowiskowe rozwiązania. Warto dodać, że w Porcie Morskim w Helu znajduje się już jeden kosz morski, który został zainstalowany z inicjatywny i dzięki determinacji Zarządu Portu. W dbałości o dobro Bałtyku takie kosze powinny znaleźć się w każdej marinie i w każdym porcie.