Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia uznał za winne aktywistki Ostatniego Pokolenia, które oblały farbą Pomnik Syreny. Wymierzył im 6 miesięcy ograniczenia wolności (30 godzin prac społecznych miesięcznie) oraz nawiązki: 3 tys. zł na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków i 30 tys. zł dla m.st. Warszawy. Mają też pokryć koszty sądowe. Wyrok jest nieprawomocny.

Sędzia Marcin Kowal, cytowany przez PAP, podkreślił, że doszło do uszkodzenia zabytku o szczególnym znaczeniu symbolicznym i historycznym. Zaznaczył, że aktywistki działały świadomie, a ich czyn pogorszył stan pomnika, którego oczyszczenie wymagało specjalistycznych prac konserwatorskich. Sąd wskazał też, że wolność słowa nie jest absolutna i ma granice, m.in. w ochronie dóbr kultury.

Odnosząc się do motywacji oskarżonych, sędzia zasugerował, że forma protestu mogła przynieść efekt odwrotny do zamierzonego. Sędzie analizował także czy oskarżone osiągnęły swój zamierzony cel, czyli przyczyniły się w sposób pozytywny do zastanowienia się nad sprawą ochrony klimatu. - Krzyczysz tak bardzo, że nie słyszę, co mówisz. Te słowa można odnieść od zachowania oskarżonych - podkreślił sędzia. Wskazał też, że przyzwalanie na tego typu zachowania nie może mieć miejsca.

Aktywistki nie wyraziły skruchy, a ich obrońcy zapowiedzieli apelację.mDo zdarzenia doszło w marcu 2024 r. Prokuratura oszacowała straty na ponad 361 tys. zł na podstawie opinii biegłych i konserwatora zabytków.

O ile wysokość nawiązki może wydawać się wysoka, to jej zapłacenie zapewne nie będzie kłopotem. Zrzutka założona w celu wsparcia aktywistek pozwoliła już obecnie - przed wyrokiem - na zebranie ok. 30 tys. zł. 

Inne przypadki skazań aktywistów klimatycznych

Warszawski wyrok wpisuje się w ciąg orzeczeń sądowych orzekanych w przypadku aktywistów sięgających po radykalne działania.

Niemcy (blokada lotniska Berlin-Brandenburg) – za wtargnięcie na płytę lotniska i wstrzymanie ruchu lotniczego sąd skazał aktywistów na kary grzywny ok. 1 200–1 800 euro, a w przypadku osób powracających do takich działań także kilkumiesięczne kary pozbawienia wolności w zawieszeniu.

Wielka Brytania (blokady dróg przez Just Stop Oil) – za organizację i udział w wielodniowej blokadzie strategicznej trasy część aktywistów została skazana na kary od 6 do 24 miesięcy więzienia, a dodatkowo zobowiązano ich do pokrycia kosztów postępowania i strat.

Włochy (oblana farbą elewacja budynku publicznego w Rzymie) – aktywiści usłyszeli wyroki grzywny ok. 2 500–5 000 euro oraz obowiązek pokrycia kosztów czyszczenia, sięgających kilkunastu tysięcy euro.

Holandia (blokada autostrady w Hadze) – za udział w nielegalnej blokadzie uczestnicy byli karani grzywnami ok. 300–500 euro, a w przypadku ponownego naruszenia – krótkim aresztem (np. kilka dni).

W wielu krajach sądy podkreślają podobny argument jak w Warszawie: prawo do protestu istnieje, ale nie usprawiedliwia niszczenia infrastruktury ani dóbr kultury.