Naukowcy z Newcastle University opublikowali raport przygotowany na zlecenie UNESCO o dramatycznej utracie lodowców na świecie. Od 2000 roku lodowce straciły ponad 6500 miliardów ton lodu, zagrażając miliardom ludzi i przyczyniając się do jednej trzeciej globalnego wzrostu poziomu mórz.

Naukowcy z Newcastle University przedstawili raport UNESCO „Glaciers and Ice Sheets in a Warming World: Impacts and Outcomes”, który stanowi wkład Wielkiej Brytanii w badania związane z Międzynarodowym Rokiem Ochrony Lodowców. Wnioski z opracowania są niepokojące.

Zagrożone lodowce górskie

Dokument, zaprezentowany podczas COP30 w Belem, opisuje przyspieszone topnienie lodowców i ich katastrofalne skutki dla ekosystemów, gospodarek i społeczności na całym świecie.

Raport zawiera alarmujące dane, od roku 2000 lodowce straciły 6542 miliardy ton lodu, co stanowi ponad 5% ich całkowitej masy. W ostatniej dekadzie (2012–2023) tempo utraty lodu wzrosło o 36% w porównaniu z okresem 2000–2011, a lodowce stały się głównym motorem wzrostu poziomu mórz. Badanie UNESCO dotyczy zarówno lodowców górskich, jak i lodowców oraz lądolodów w Arktyce i Antarktydzie. Raport obejmuje globalne dane o utracie lodu z różnych regionów świata, w tym z Andów, Himalajów, Kaukazu, Europy Środkowej, Arktyki oraz Antarktydy.

W raporcie podkreślono, że lodowce górskie są szczególnie wrażliwe na zmiany klimatyczne. Dane pochodzą z satelitarnych obserwacji, badań terenowych oraz modelowania klimatycznego, co pozwala na kompleksową analizę sytuacji na całym świecie. 

Zagrożenie dla milionów ludzi

„Obecne działania klimatyczne są niewystarczające, by zachować lodowce świata” – podkreśla prof. Bethan Davies z Wydziału Geografii, Polityki i Socjologii Uniwersytetu w Newcastle, autorka rozdziałów poświęconych recesji lodowców. „Międzynarodowy Rok Ochrony Lodowców i badania w tym raporcie pokazują, jak kluczowe są lodowce dla społeczeństw na całym świecie. Redukcja emisji węgla jest niezbędna, by zachować te lodowce dla ich krytycznych usług wodnych i ekosystemowych.” 

Raport ostrzega, że 15 milionów ludzi żyje w regionach zagrożonych powodziami wywołanymi topnieniem lodowców górskich, podczas gdy od 1 do 2 miliardów ludzi uzależnionych jest od stanu rzek zasilanych przez lodowce. Regiony takie jak Kaukaz i Europa Środkowa straciły do 40 procent masy swoich lodowców.

Dr Owen King, również z Newcastle University, analizował sześć dekad utraty lodowców górskich na podstawie zdjęć satelitarnych. „Recesja lodowców to jeden z najbardziej widowiskowych wizualnych wskaźników wpływu zmian klimatycznych. Lodowce cofają się i nawet całkowicie znikają w niektórych z najwyższych górskich regionów, a skutki tego odczują ludzie mieszkający daleko w dół rzek. Dalsza utrata lodu jest nieunikniona przy utrzymujących się emisjach węgla, ale zdecydowane działania teraz mogą złagodzić ich skutki w nadchodzących dekadach” – stwierdza dr King. 

Trzeba działać szybko

Prof. David J. Drewry, były dyrektor British Antarctic Survey i wiceprzewodniczący UK National Commission for UNESCO, który koordynował i redagował raport, podkreśla: „Nauka jest bezsporna: lodowce cofają się szybciej niż kiedykolwiek zarejestrowano. Dane i monitoring są kluczowe, ale tylko szybka redukcja globalnych emisji gazów cieplarnianych może zatrzymać ich długoterminową utratę. W międzyczasie planowanie adaptacji stało się krytyczne.” 

Dokument wzywa do natychmiastowych działań: szybkiej i trwałej redukcji emisji, by ograniczyć ocieplenie do 1,5°C, oraz wzmocnienia planów adaptacyjnych, w tym systemów wczesnego ostrzegania, modelowania zasobów wodnych i współpracy transgranicznej. 

Podkreśla też potrzebę ciągłego monitoringu satelitarnego i integracji wskaźników lodowcowych w globalne cele adaptacyjne Porozumienia Paryskiego. Raport jest dostępny na stronie UNESCO i stanowi podstawę dla międzynarodowych inicjatyw naukowych i politycznych w 2025 roku, w tym sieci Living Labs i programów badawczych obejmujących Andy, Himalaje, Arktykę i Antarktydę.

_{Fot: Depositphotos}