Polski projekt WaterSense okazał się bezkonkurencyjny w kategorii "Zrównoważony rozwój" w globalnym finale konkursu o Nagrodę Jamesa Dysona. Przełomowe rozwiązanie WaterSense umożliwia zarządzanie jakością wody w czasie rzeczywistym. 

To kompleksowy system identyfikacji zagrożeń dla rzek, oparty na rozwiązaniach Internetu Rzeczy (IoT) i wykorzystujący autonomiczne stacje pomiarowe.którego celem jest opracowanie i wprowadzenie na rynek innowacyjnego systemu monitorowania jakości wód w Polsce. 

Zwycięzców - w tym Filipa Budnego - wskazał sam Sir James Dyson, a każdy z dwojga zwycięzców otrzyma po 30 000 £ za swój wynalazek. 

W projekt WaterSense zaangażowani są naukowcy z 3 jednostek PW: Wydziałów Mechanicznego Technologicznego i Chemicznego oraz z CEZAMAT-u. Rozwiązanie opracowali inżynierowie z firmy Magly we współpracy z Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii (CEZAMAT-PW), Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB) oraz firmą Nebucode. Projekt o akronimie ASIR jest współfinansowany w ramach programu HYDROSTRATEG II Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

System składa się z jednostki centralnej zbierającej dane pomiarowe oraz elastycznych sensorów wykonanych w technologii drukowanej. Niestandardowym rozwiązaniem jest automatyczna wymiana sensorów raz na dobę – dzięki temu można utrzymać wysoką precyzję pomiarów. Do analizy pomiarów wykorzystywane są specjalne narzędzia AI, służące także do prognozowania zagrożeń.

Jak podają naukowcy na stronie projektu, WaterSense może monitorować ponad 20 parametrów fizykochemicznych i wykrywać problemy z jakością wody na wczesnym etapie, a nawet z 72-godzinnym wyprzedzeniem. 

System mierzy ponad 20 kluczowych wskaźników jakości wody, w tym pH, zawartość tlenu rozpuszczonego, azotany, chlorki oraz przewodność elektryczną. Dzięki unikalnym, papierowym czujnikom – tanim, w pełni recyklingowalnym i automatycznie wymieniającym się co 24 godziny – urządzenie działa autonomicznie w trudnych warunkach środowiskowych, minimalizując potrzebę ingerencji człowieka. 

To przełomowe rozwiązanie powstało w odpowiedzi na rosnące problemy z zanieczyszczeniami wód. W Polsce aż 99% rzek nie spełnia norm unijnych, a w całej UE poważne zanieczyszczenia dotykają ponad 63% wód śródlądowych.

Projekt WaterSense – ASIR (Autonomiczny System IoT do Monitorowania Jakości Wody i Wsparcia Operacyjnego Identyfikacji Zagrożeń) realizowany jest od września 2024 r. przez konsorcjum pod kierownictwem Politechniki Warszawskiej, z udziałem 20 naukowców z wydziałów Mechaniczno-Technologicznego, Chemicznego oraz Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii (CEZAMAT). Firma Magly, specjalizująca się w rozwiązaniach hardware'owych, odpowiada za rozwój technologiczny, podczas gdy Nebucode wspiera aspekty oprogramowania, a IMGW-PIB wnosi wiedzę meteorologiczną i hydrologiczną.

Konkurs Nagrody Jamesa Dysona, organizowany przez fundację założoną przez słynnego brytyjskiego inżyniera, wyróżnia corocznie najbardziej obiecujące wynalazki studentów i młodych inżynierów. W tym roku z Polski zakwalifikowało się aż dwa projekty, w tym WaterSense. Nagroda pieniężna w wysokości ponad 150 tys. zł oraz międzynarodowy rozgłos medialny przyspieszą komercjalizację rozwiązania, planowaną na 2027 r., kiedy projekt ASIR dobiegnie końca.