1 km trwałej drogi można zbudować wykorzystując dodatek z 8000 starych opon. To odpowiedź na brak recyklingu ogromnych ilości opon używanych w Polsce i wyrzucanych na dzikie wysypiska.

We "wzmocnionej oponami" nawierzchni drogowej z trudem powstają koleiny, nie powstają w niej również dziury, które każdej wiosny wymagają łatania i generują olbrzymie koszty. Tego rodzaju dodatek włóknisty, o charakterze zbrojącym i stabilizującym został opracowany przez spółkę Recykl O.O. S.A. Dodatek o nazwie handlowej SMAPOL został przebadany w Instytucie Badań Dróg i Mostów w Warszawie i otrzymał Krajową Ocenę Techniczną. Do receptur wytwarzanych przez siebie mieszanek asfaltowych wpisał go także koncern drogowy STRABAG. 

Wykorzystać opony

– Możemy dziś produkować w Chełmie nie mniej niż 1500 ton dodatku do mieszanek mineralno-asfaltowych rocznie. W rozwoju produktu współpracujemy m.in. z Politechniką Świętokrzyską. Największą przeszkodą stojącą przed upowszechnieniem tych rozwiązań bywa nierzadko lęk przed wprowadzaniem innowacyjnych polskich technologii i materiałów. Technologii, co warto podkreślić, pozwalających na zagospodarowanie zużytych opon i odzyskanie z nich wartościowych włókien polimerowych, które w przeciwnym razie zapewne trafiłyby do spalenia w cementowni – zauważa Przemysław Zaprzalski, dyrektor Działu Badań i Rozwoju w Grupie Recykl. 

- W znacznej mierze likwidujemy przyczyny systematycznych remontów nawierzchni drogowych, a pośrednio moglibyśmy w znaczący sposób zmniejszyć problem, jakim są dziesiątki tysięcy opon, które każdego roku lądują w lasach, na dzikich wysypiskach lub udają kwietniki – zauważa Anna Krajewska, odpowiedzialna za marketing w spółce Recykl.

Przypomnijmy, że w naszym kraju jest nieco ponad 257 tys. km dróg gminnych (w tym 149,8 tys. km dróg o nawierzchni twardej i 107,4 tys. km dróg o nawierzchni gruntowej) oraz 124,4 tys. km dróg powiatowych (z czego 115,1 tys. km dróg ma nawierzchnię twardą). Zarządcami dróg gminnych i powiatowych są odpowiednio wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast, a także zarządy powiatów.

Nie trzeba inwestycji

– Dziś produkujemy tylko jeden standardowy rodzaj dodatku SMAPOL. To właśnie ten dodatek został przetestowany w laboratorium TPA i zaakceptowany przez firmę STRABAG do stosowania jako stabilizator mieszanek mineralno-asfaltowych SMA. Jednak to nie koniec możliwości rozwoju tego produktu, chcemy rozwijać jego funkcjonalności w ramach szerszej koncepcji długowiecznych nawierzchni drogowych FiberRoadsTM –  powiedział Witalij Zankowicz, kierownik ds. badań i rozwoju technologii drogowych w Grupie Recykl.

Wprowadzenie dodatku na bazie włókien syntetycznych nie wymaga planowania specjalnych inwestycji przez firmy drogowe. Można go stosować z wykorzystaniem aktualnie posiadanego sprzętu dozującego dowolny stabilizator do mieszanek mineralno-asfaltowych. Dodatkowo, niska higroskopijność granulek SMAPOL zapewnia zachowanie ich właściwości nawet po wniknięciu wilgoci do opakowania, co z kolei umożliwia przechowywanie go nawet bez zadaszenia.

Wyzwanie ekologiczne

Próba zagospodarowania zużytych opon jest też ogromnym wyzwaniem ekologiczny. Jak wynika ze specjalnego raportu o systemie recyklingu opon w Polsce nawet 25 000 ton opon rocznie ląduje na dzikich wysypiskach. Polska pomimo tylko 8% udziału w europejskim rynku opon odpowiada za 60 % opon, które nie są poddawane odzyskowi i recyklingowi w całej Unii Europejskiej. W Polsce twarde dane dotyczące zagospodarowania zużytych opon pokazywały skalę wyzwania -  w latach 2019 i 2021 odsetek odzyskiwanych opon wynosił 79% vs 74%. Pod względem recyklingu dane były jeszcze bardziej pesymistyczne - 47% vs 44,5% (recykling).

Jednocześnie zagospodarowanie tego, co jest pozyskiwane, nie zawsze jest ekologiczne. Niemal co czwarta opona pneumatyczna wprowadzana do obrotu w Polsce ostatecznie plonie np. w piecach cementowni. Innym problemem jest fakt, że wiele gminnych punktów selektywnej zbiorki odpadów (tzw. PSZOK) nie przyjmują opon z największym pojazdów. W efekcie często trafiają one na dzikie wysypiska.

Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon jest powstałą kilka lat temu organizacją zrzeszającą małe i średnie firmy z branży. Ich potencjał pozwala na wykorzystanie i recykling 400 tys. ton opon rocznie. Celem działalności Stowarzyszenia jest zamknięcie cyklu życia opony w zgodzie z założeniami gospodarki o obiegu zamkniętym i wykorzystanie potencjału zużytych opon jako źródła surowców wtórnych oraz dążenie do wyeliminowania odpadów po oponach z dzikich wysypisk.