PKN Orlen jest bliski zawarcia porozumienia z grupą Synthos w sprawie rozwoju małych reaktorów jądrowych. O ile porozumienie może zostać zawarte jeszcze w czerwcu 2021 roku, to do budowy małych reaktorów droga jest jeszcze daleka, bo liczona w latach.

Podobno plan współpracy zakłada, że PKN Orlen obejmie 50 proc. udziałów w spółce Synthos Green Energy. Do zawarcia umowy w tej sprawie miałoby dojść jeszcze w czerwcu 2021 roku. Grupa Synthos w 2019 roku rozpoczęła rozmowy z GE Hitachi Nuclear Energy w sprawie budowy reaktora BWRX-300 w Polsce. Synthos rozgląda się także za innymi małymi reaktorami. Synthos Green Energy podpisała umowę o współpracy z Ultra Safe Nuclear Corporation (USNC) z siedzibą w USA.

– Orlen jest bliski zawarcia porozumienia z Synthosem ws. rozwoju małych reaktorów jądrowych. Największa spółka skarbu weszłaby w sojusz z najważniejszą firmą Michała Sołowowa, najbogatszego obecnie Polaka – podała Polityka Insight.

Polski Koncern Naftowy Orlen i Synthos mają współpracować także przy rozwoju morskiej energetyki wiatrowej.

Podobno plan współpracy zakłada, że PKN Orlen obejmie 50 proc. udziałów w spółce Synthos Green Energy, z grupy Synthos. Do podpisania umowy miałoby dojść jeszcze w czerwcu 2021 roku.

Małe reaktory jądrowe są rozwijane przez kilka firm energetycznych i technologicznych na świecie, ale wszystkie stanowią na razie projekty badawcze, dalekie od wdrożenia komercyjnego.

Synthos sam nie prowadzi badań nad małymi reaktorami jądrowymi, jedynie współpracuje z dwoma firmami ze Stanów Zjednoczonych, które opracowały koncepcję takich reaktorów.

Współpraca z  GE Hitachi Nuclear Energy

Grupa Synthos już na początku 2019 roku, jako pierwsza prywatna firma na świecie, rozpoczęła rozmowy z GE Hitachi Nuclear Energy w sprawie reaktora BWRX-300 i możliwości budowy elektrowni jądrowej w Polsce.

Jesienią 2019 roku podpisano porozumienie o współpracy, które na przestrzeni 2020 roku było rozwijane i uszczegóławiane. Zgodnie z umową zawartą 6 sierpnia 2020 roku Synthos Green Energy, spółka z grupy Synthos, został partnerem strategicznym GE Hitachi Nuclear Energy w zakresie rozwoju i budowy reaktora BWRX-300.

W październiku 2020 r. spółka Synthos Green Energy przedstawiła Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) propozycję zakresu opinii ogólnej w sprawie rozwiązań organizacyjno-technicznych reaktora BWRX-300. Spółka uzyskała od Państwowej Agencji Atomistyki informację, że pracę nad odpowiedzią rozpoczął już Departament Bezpieczeństwa Jądrowego.
Właściciel Synthosu, Michał Sołowow, jest obecnie najbogatszym Polakiem.

Propozycję zakresu wniosku spółka Synthos Green Energ przygotowała we współpracy z fińską grupą Fortum Power and Heat Oy, największym amerykańskim operatorem elektrowni atomowych Exelon Generation oraz dostawcą technologii GEH.

Opinia ogólna, o którą będzie ubiegać się Synthos Green Energy, zdefiniowana jest w ustawie Prawo atomowe (art. 39b) i stanowi pierwszy krok w rozpoczęciu procedury poprzedzającej proces regulacyjny dotyczący planowanej budowy elektrowni atomowej w Polsce.

Mały i tani

BWRX-300 to mały reaktor modułowy (Small Modular Reactor) o mocy 300 MWe i 870 MWt. Jego twórcą jest firma GEH, dysponująca jednym z największych na świecie doświadczeń w projektowaniu reaktorów jądrowych.

Projekt bazuje na licencjonowanym przez amerykańskiego regulatora NRC reaktorze ESBWR o mocy 1500 MWe i jest jego uproszczoną wersją.

GEH przewiduje, że dzięki znacznemu uproszczeniu projektu, reaktor BWRX-300 będzie wymagał znacznie mniejszych kosztów kapitałowych w przeliczeniu na MW niż inne projekty małych reaktorów modułowych (SMR) chłodzonych wodą lub istniejące projekty dużych reaktorów jądrowych.

GE Hitachi Nuclear Energy przekonuje, że koszt produkcji energii elektrycznej i cieplnej przez BWRX-300 będzie porównywalny z kosztami elektrowni gazowych oraz źródeł odnawialnych.

Jednocześnie reaktor ma gwarantować stabilność wytwarzania energii nieosiągalną dla OZE. To sprawia, że reaktor modułowy stanowi rozwiązanie do zaopatrzenia w energię zakładów przemysłowych, a także dostarczania ciepła systemowego do miejskich sieci ciepłowniczych.

BWRX-300 jest obecnie przedmiotem analiz organów dozoru jądrowego nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i w Kanadzie.

Reaktor do produkcji wodoru

Grupa Synthos rozgląda się także za innymi małymi reaktorami. Niedawno Synthos Green Energy podpisała umowę o współpracy z Ultra Safe Nuclear Corporation (USNC) z siedzibą w USA.

W ramach tej umowy Synthos Green Energy oraz Ultra Safe Nuclear Corporation ocenią zdolność instalacji mikromodułowego reaktora (MMR) do wytwarzania wodoru, ciepła i energii do wykorzystania w zakładach produkcyjnych firmy w Polsce i innych krajach UE, a także do szerszego użytku komercyjnego przez inne zakłady produkcyjne w regionie.

Synthos Green Energy oraz Ultra Safe Nuclear Corporation już wspólnie wystąpiły do polskiego Ministerstwa Rozwoju o dofinansowanie projektu z programu IPCEI (Important Projects of Common European Interest) dedykowanego dla projektów z zakresu łańcucha wartości technologii i systemów wodorowych.

Celem wspólnego projektu jest opracowanie efektywnego ekonomicznie, bezemisyjnego, wysokotemperaturowego źródła ciepła i energii do produkcji wodoru na skalę przemysłową. Oczekuje się, że sprawność układu kogeneracyjnego w tym procesie wyniesie około 80-85 proc., co kilkukrotnie przewyższa sprawność odnawialnych źródeł energii w procesie elektrolizy (25-30 proc.).

Pierwszy, demonstracyjny reaktor MMR ma powstać w zakładzie Chalk River w Canadian Nuclear Laboratories, przy wsparciu największego kanadyjskiego operatora jądrowego  – Ontario Power Generation.

W Kanadzie MMR jest przeznaczony do zastosowań poza siecią energetyczną i zastosowań przemysłowych, dostarczając ciepło i czystą energię po niższych kosztach.

Morska energetyka wiatrowa w planach

W połowie października 2020 roku Synthos i szwedzka grupa Vattenfall podpisały protokół ustaleń w celu zbadania możliwości współpracy w branży morskiej energetyki wiatrowej w Polsce i krajach bałtyckich.

W grudniu 2020 roku Synthos i Vattenfall złożyły do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wniosek o wydanie zgody na powołanie wspólnego przedsiębiorstwa. Nowa firma ma zajmować się budową morskich farm wiatrowych na Morzu Bałtyckim. Decyzji UOKiK w tej sprawie jeszcze nie ma.

W zakładach Synthos w Oświęcimiu trwają prace na budowie bloku gazowo-parowego. Blok ma być gotowy do końca 2023 roku.