Naukowcy zajmujący się klimatem ostrzegają, że w drugiej połowie roku należy się spodziewać początku El Niño, a więc zjawiska pogodowego, które przynosi wzrost temperatury globalnej a co za tym idzie zwiększa ilość i intensywność pogodowych ekstremów. W tym roku ma być ono jednak rekordowe, co w połączeniu ze zmianą klimatu może przynieść katastrofalne konsekwencje.

El Niño (hiszp. chłopczyk) to naturalne zjawisko pogodowe i oceaniczne, polegające na wzroście temperatury powierzchni morza w obszarze równikowego Pacyfiku powyżej przeciętnej, co z kolei zmienia wzorce pogodowe na świecie. El Niño występuje zazwyczaj co dwa do siedmiu lat i trwa około dziewięciu do dwunastu miesięcy.

Naukowcy ustalili, że w tym roku ma być ono silniejsze niż to, które wystąpiło w 1877 roku uznawane za najbardziej ekstremalne w nowożytnej historii. Wówczas zabiło ono od 30 do 60 milionów osób, a więc nawet do 4% ludzkości. 

Spowodowało ekstremalną suszę w takich krajach jak Indie, Chiny, Brazylia i niektóre regiony Afryki. Doszło do ogromnego nieurodzaju, rzeki wyschły, a niedobory żywności przerodziły się w głód.

Siłę El Niño wzmoży zmiana klimatu

W tym roku siłę zjawiska dodatkowo podbije wzrost temperatury, wywołany spalaniem paliw kopalnych, co według prognoz spowoduje czasowe przekroczenie temperatury globalnej o 1,5 C, w a przypadku krajów bezpośrednio objętych występowaniem zjawiska, a więc od Azji południowej do północnej Ameryki Południowej o ponad 2 C. 1,5 C to górna granica, której większość krajów świata zobowiązało się nie przekraczać podpisując Porozumienie paryskie w 2015 roku. 

Pomiary Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) wskazują, że temperatura wody na Pacyfiku w okolicach równika już zaczęła gwałtownie rosnąć.

Według Wilfrana Moufoumy Okii, szefa działu prognoz klimatycznych w WMO, dlatego istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia El Niño, a następnie jego dalszej intensyfikacji w kolejnych miesiącach. Cykl pogodowy miałby zakończyć się w 2027 roku. 

Częstotliwość występowania ekstremalnych zjawisk El Niño i La Niña (przynosząca niższe temperatury od średniej) wzrosła od lat 50. XX wieku. Niektóre prognozy sugerują podwojenie częstotliwości występowania ekstremalnych zjawisk towarzyszących El Niño w miarę wzrostu globalnych temperatur. 

W rejonie Pacyfiku będzie ekstremalnie

Wraz ze wzrostem ciepła wód Pacyfiku pojawią się silniejsze fale upałów, pogłębiając suszę w niektórych obszarach, ale także większa wilgotność powietrza, która doprowadzi do intensywniejszych powodzi. Jednocześnie El Niño złagodzi sezon huraganów na Atlantyku i przyniesie suszę w region Karaibów. Natomiast tajfuny będą znacznie silniejsze w rejonie Pacyfiku. Zjawisko będzie miało wpływ na temperaturę i pogodę na całym świecie, jednak najbardziej dotknie obszary bezpośrednio położone nad równikową częścią Oceanu Spokojnego. 

- Silne El Niño może mieć znaczący wpływ na większe ryzyko pożarów lasów w drugiej części roku – ocenił dr Theodore Keeping, fizyk i ekspert ds. modelowania pożarów z Imperial College London.

Pożary lasów nie tylko zabijają ludzi i zwierzęta, ale wpływają też na jakość powietrza w promieniu setek kilometrów. W2019 roku w Australii wybuchły pożary, w wyniku których zginęły 33 osoby, ale dym spowodował 417 dodatkowych zgonów i tysiące hospitalizacji w ciągu kolejnych sześciu miesięcy.

- Zjawisko El Niño jest powiązane z niedoborami żywności, a nawet konfliktami wewnętrznymi w krajach tropikalnych. Te naturalne wzorce zmienności pogody, choć krótkotrwałe, wciąż mają ogromny wpływ na społeczeństwo i dobrostan człowieka – powiedziała mediom znana klimatolożka profesor Katharine Hayhoe.   

Najnowsza prognoza wskazuje, że początku El Niño należy spodziewać się na jesieni.