W czwartek połączone komisje senackie odrzuciły ustawę o elektrowniach szczytowo-pompowych, która ma usprawnić budowę takich obiektów, by mogły być wykorzystywane jako magazyny energii.

W czwartek połączone komisje senackie: Nadzwyczajna ds. Klimatu, Środowiska oraz Gospodarki Narodowej i Innowacyjności zarekomendowały odrzucenie w całości ustawy o elektrowniach szczytowo-pompowych(ESP). Chodzi o tzw. specustawą, która ma usprawnić budowę takich obiektów, by mogły być wykorzystywane jako magazyny energii. Mają one zapewnić poprawę bezpieczeństwa energetycznego, dzięki zwiększeniu możliwości magazynowania energii w polskim systemie elektro-energetycznym i stabilizacji działania odnawialnych źródeł energii.

W środę senator sprawozdawca z Nadzwyczajnej Komisji ds. Klimatu Alicja Chybicka z KO poinformowała w środę, że senatorowie swoje stanowisko umotywowali tym, że specustawa, "ma iść na skróty", a obowiązujące prawo jest wystarczające do tego, by takie elektrownie realizować w sposób korzystniejszy dla osób, które mieszkają na terenach takich inwestycji.

Senator PiS Wojciech Piecha mówił z kolei, że "komisja wnosi, aby przyjąć tę ustawę, aby można było zwiększyć potencjał magazynów energii w Polsce". Piecha wskazał, że w Polsce działa sześć elektrowni szczytowo-pompowych; całkowita ich moc to 1765 MW. To Elektrownia Żarnowiec o mocy 716 MW, Elektrownia Porąbka-Żar o mocy 500 MW, Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce o mocy 200 MW, Elektrownia Żydowo o mocy 167 MW, Elektrownia Niedzica o mocy 92 MW oraz Elektrownia Dychów o mocy 90 MW.

Piecha dodał, że w najbliższym czasie mają powstać cztery kolejne takie elektrownie, wśród nich jedna na Bystrzycy - Elektrownia Młoty o mocy 750 MW.

Senator podkreślał, że zbiorniki wodne, które powstaną przy elektrowniach szczytowo - pompowych zapewnią także ochronę przeciwpowodziową, zwiększą też retencję i pomogą łagodzić suszę.

Wiceminister klimatu i środowiska Anna Trzeciakowska-Łukaszewska przekonywała w środę senatorów, że dzięki elektrowniom szczytowo - pompowym można uniknąć blackout'u. "Zachęcam żeby rozważyć stanowisko, bo to jedyny magazyn energii, który działa. Pozostałe technologie są na etapie badań. Elektrownia szczytowo-pompowa nie traci swojej sprawności w porównaniu z magazynem energii opartym na technologii litowo - jonowej" - mówiła wiceminister. "Proszę, żeby patrzeć na tę ustawę, jako element większej strategii transformacji energetycznej Polski" - dodała.

Ustawa przewiduje, że do 30 czerwca 2024 r. planowanie i realizacja inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowych spełniają wymagania Rozporządzenia Rady UE 2022/2577 i stanowią realizację nadrzędnego celu publicznego oraz są uznawane za służące zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu. Unijne rozporządzenie ma na celu przyspieszenie inwestycji w odnawialne źródła energii.

Ustawa ma być nadrzędna w stosunku do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji ESP ma być wydawana bez względu na istnienie bądź nie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zakłada się, że z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, nieruchomości w niej określone przechodzą na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem, a następnie będą oddawane w użytkowanie wieczyste inwestorowi. Wszystkie te rozwiązania mają przyspieszyć proces budowy ESP.

Decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji dotyczącej ESP będzie wydawał wojewoda w ciągu miesiąca od złożenia wniosku przez inwestora. Ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji dotyczącej elektrowni szczytowo-pompowej będzie podstawą do dokonywania wpisów w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów i budynków.

Inwestorami budującymi ESP będą mogły być wyłącznie spółki Skarbu Państwa, spółki z ich grup kapitałowych, spółki samorządowe lub Wody Polskie.

W ustawie znalazły się także przepisy, które wyłączają obowiązek przekazywania odpisów na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny w przypadku wytwórców wytwarzających energię elektryczną w instalacjach OZE będących własnością, w zarządzie lub w użytkowaniu państwowej osoby prawnej. W przypadku przekazania takiego odpisu na Fundusz, będzie on zwrócony.

Senatorowie na tym posiedzeniu mają podjąć uchwałę ws. ustawy.

autorka: Anna Bytniewska

ab/ amac/

Fot. Depositphotos