Grupa Polenergia i Uniwersytet Zielonogórski wspólnie wydały publikację naukową poświęconą wpływowi farm fotowoltaicznych na środowisko. Książka pt. „Zielony potencjał. Fotowoltaika przykładem energetyki odnawialnej wspierającej różnorodność biologiczną” jest efektem ponad rocznych badań naukowców Uniwersytetu Zielonogórskiego i Ligi Ochrony Przyrody prowadzonych na terenie należących do Polenergii Zespołu Farm w Sulechowie. Stanowi źródło informacji przyrodniczej dla specjalistów i laików, ale także przybliża wiedzę na temat samych farm fotowoltaicznych.

– Dzielimy się z czytelnikami w równej mierze efektami badań, jak i dobrymi praktykami wspierania bioróżnorodności przez OZE – mówi Adam Purwin, Prezes Zarządu Polenergii.

Co znajdziemy w publikacji?

Publikacja podsumowuje badania naukowe nad procesami odbudowy ekosystemów łąk zasianych na obszarach należących do Polenergii Farm Fotowoltaicznych Sulechów 1, 2 i 3. Wcześniej tereny te były poddane intensywnej produkcji rolnej. Między 2019 - 2022 rokiem Spółka zrealizowała w tym miejscu projekty instalacji fotowoltaicznych zajmujących ponad 60 hektarów, o łącznej mocy niemal 30 MWp.

- Rozwój energetyki odnawialnej, zwłaszcza technologii fotowoltaicznych, tworzy szansę na odbudowę bioróżnorodności. I to potwierdzają badania naukowców UZ, przeprowadzone na farmie fotowoltaicznej w Sulechowie, opisane w publikacji “Zielony potencjał”. Budowanie zrównoważonych łańcuchów wartości wspiera transformację energetyczną, rozwój lokalnych usług ekosystemowych, takich jak retencja wody i regeneracja gleb, a także wzrost bioróżnorodności, w tym liczebności gatunków chronionych. Dzielimy się z opinią publiczną efektami badań i dobrymi praktykami z wieloletniego projektu – komentuje Adam Purwin, Prezes Zarządu Polenergia S.A.

W 2021 roku na pierwszym fragmencie terenu, częściowo niepokrytym panelami, zasiano łąkę kwietną. W 2022 roku kolejny obszar został obsiany mieszankami rodzimych gatunków kwiatów i traw łąkowych. Dobór roślin i nasadzeń opracowano we współpracy z ekspertami przyrodniczymi, uwzględniając lokalne warunki glebowe, aby zmaksymalizować potencjał odbudowy bioróżnorodności w tym regionie.

Badania Uniwersytetu Zielonogórskiego

Przyrodnicy z Uniwersytetu Zielonogórskiego badali Zespół Farm Fotowoltaicznych Sulechów od kwietnia 2023 r. do sierpnia 2024 r. Prace obejmowały m.in. monitoring wielu grup organizmów, koncentrując się zwłaszcza na procesie odtwarzania się ekosystemów. Wydana w grudniu 2024 roku publikacja naukowa pt. ”Zielony potencjał. Fotowoltaika przykładem energetyki odnawialnej wspierającej różnorodność biologiczną” jest efektem tych badań.

- Partnerstwa na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), w tym współpraca z jednostkami naukowymi, są kluczowe dla naszych projektów. Umożliwiają tworzenie dobrych praktyk wspierających ekosystemy i naukową ocenę odbudowy lokalnych ekosystemów. Przedstawiana publikacja jest również przykładem efektywnej współpracy wewnętrznej pomiędzy zespołami odpowiedzialnymi za budowę, eksploatację i ochronę środowiska. Takie kompleksowe podejście pozwala generować wartość dodaną dla wszystkich grup interesariuszy, przyczyniając się do realizacji naszych wspólnych celów. Energetyka fotowoltaiczna ma ogromny potencjał, dlatego zapraszamy do lektury publikacji, w której dzielimy się wynikami badań i doświadczeniami – mówi Łukasz Buczyński, Członek Zarządu Polenergia S.A.

Autorzy publikacji (Alicja Dubicka-Czechowska, Paweł Czechowski, Olaf Ciebiera, Anna Chruścicka i Marcin Bocheński) kompleksowo analizują w niej kluczowe wyzwania współczesnej energetyki odnawialnej w kontekście istniejącej lokalnej bioróżnorodności, ochrony przyrody i krajobrazu. Przedstawiają też opis bioróżnorodności na instalacjach fotowoltaicznych, obowiązujące regulacje prawne, analizują wytyczne wynikające z audytów krajobrazowych oraz podejmują kwestie minimalizacji wpływu takich inwestycji na środowisko.

Publikowane badania potwierdziły występowanie na terenie farm Sulechów wielu gatunków chronionych zwierząt i roślin, a także wykształcone pomiędzy nimi w krótkim czasie zależności. Taki rozwój bioróżnorodności jest możliwy dzięki konsekwentnie i świadomie wprowadzanym przez Grupę Polenergia zmianom w zarządzaniu projektami na przestrzeni lat. To także opracowanie i operacjonalizacja polityk i strategii Spółki, jak „Strategia różnorodności biologicznej” czy „Polityka Środowiskowo-Społeczna Grupy Polenergia”.

- Zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej to nie tylko kwestia technologii, lecz także harmonii z naturą – od starannego wyboru lokalizacji farm fotowoltaicznych, przez ochronę przyrody na etapie realizacji inwestycji, aż po wspieranie bioróżnorodności i jej rozwój w długofalowej perspektywie. Publikacja w sposób kompleksowy analizuje kluczowe wyzwania współczesnej energetyki odnawialnej w kontekście ochrony i rozwoju bioróżnorodności – ocenia dr Olaf Ciebiera, z Katedry Ochrony Przyrody Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Publikacja została wydrukowana na specjalnym, bezdrzewnym papierze niepowlekanym, wytworzonym z surowców odnawialnych. Proces produkcji uwzględnia odpowiedzialne gospodarowanie wodą, energią oraz transportem, co potwierdza certyfikat Ecolabel.

Przy wydaniu książki współpracowali także: Liga Ochrony Przyrody, Okręg w Zielonej Górze oraz autorzy strony Dzicyzapylacze.pl .