Nowe urządzenia, np. do koszenia podmokłych łąk czy monitoringu wód mają być efektem jeszcze bliższej niż dotychczas współpracy Politechniki Białostockiej z czterema podlaskimi parkami narodowymi. We wtorek w Białymstoku władze uczelni i dyrektorzy parków podpisali porozumienie o współpracy.

Rektor Politechniki, profesor PB, dr hab. Marta Kosior-Kazberuk wyjaśniła, że współpraca ma miejsce od dawna, a ideą porozumienia ma być jeszcze bardziej efektywna wymiana doświadczeń, wypracowanie przydatnych rozwiązań, które są potrzebne wszystkim parkom.

Porozumienie przewiduje wspólne projekty badawcze, programy i tematy badań, konferencje naukowe, staże i praktyki studenckie, wizyty studyjne.

W województwie podlaskim są cztery parki narodowe: Białowieski, Biebrzański, Narwiański i Wigierski.

"Parki narodowe to nasze szczególne dobro, zatem każdemu z nas na sercu leży ich utrzymanie i rozwój. Jestem przekonana, że PB może się do tego istotnie przyłożyć" - mówiła rektor. "Parki są zarówno źródłem bardzo ciekawych problemów, które nasi pracownicy mam nadzieję będą z sukcesem rozwiązywać, jak i są również miejscem, gdzie te nasze pomysły mogą być wdrażane i sprawdzane w praktyce w dużej skali" - dodał prorektor ds. rozwoju, dr hab. profesor PB Mirosław Świercz.

Biebrzański PN jest największym pod względem powierzchni parkiem narodowym w Polsce. Chroni między innymi jedne z najcenniejszych w Europie obszarów bagiennych, które są ostoją wielu rzadkich gatunków, a bagienne łąki wymagają zabiegów ochrony czynnej, wykaszania.

Dyrektor tego parku Artur Wiatr powiedział, że park liczy np. na pomoc w udoskonaleniu technicznym urządzenia, które pomoże w wykaszaniu łąk tak, by jak najmniej negatywnie oddziaływać na środowisko. Park chciałby także, aby lepiej - do różnych celów - wykorzystywano biomasę z wykaszania, jako odnawialny surowiec.

Na konferencji poinformowano, że na PB opracowano już założenia koncepcyjne takiego autonomicznego urządzenia. Prorektor ds. studenckich, dr hab., profesor PB Jarosław Szusta powiedział, że w pracach nad maszyną miałby być wykorzystany opracowany już wcześniej na PB w ramach projektów badawczych, autonomiczny system do sterowania statkiem.

"Tak naprawdę dron autonomiczny na uwięzi lecący nad ratrakiem (nad Biebrzą do koszenia wykorzystuje się przerobione ratraki - PAP) będzie analizował teren, wykrywał zagrożenia, będzie informował o ewentualnych legowiskach zwierząt, o zagrożeniach wynikających z występowania terenów podmokłych (...) i te decyzje podejmowane przez operatora sprawią, że ten proces agrotechniczny związany z koszeniem terenów będzie bezpieczny" - mówił Szusta.

Urządzenie miałoby być zasilane proekologicznym paliwem, musi też być lekkie, aby nie wywierało zbyt dużego nacisku na koszoną powierzchnię, aby jej nie niszczyć. "Nacisk elementów roboczych na teren chcemy zniwelować do minimum i to jest głównym celem tego przedsięwzięcia" - mówił Jarosław Szusta.

Najstarszy polski park narodowy, Białowieski liczy np. na współpracę w konstruowaniu odłowni żubrów. Dyrektor tego parku dr Michał Krzysiak powiedział, że to dla parku "obiecujący" projekt. "W hodowli restytucyjnej (żubra) niezwykle ważne jest dla nas wsparcie inżynieryjno-techniczne, my mamy doświadczenie hodowlane, mamy doświadczenie weterynaryjne, a nowinki techniczne pozwolą nam jeszcze lepiej zarządzać największą wolno żyjącą populacją żubrów" - mówił Krzysiak. Dodał, że Puszcza Białowieska to także dziedzictwo kulturowe, wiele zabytków, i park liczy także na współpracę z PB w tym zakresie.

Narwiański PN spodziewa się, że we współpracy z PB uda się wypracować koncepcję rozwoju infrastruktury turystycznej, która ma być nowoczesna, ale wkomponowana w przyrodę parku. "Piękno Narwiańskiego PN to piękno Narwi, rzeki z licznymi starorzeczami, wielokorytowej, z licznymi terenami rozlewiskowymi. Jest to to miejsce dogodne do bytowania wielu gatunków ptaków wodno-błotnych, które tutaj gniazdują, żerują i to piękno chcemy pokazywać" - mówił dyrektor tego parku Grzegorz Piekarski.

Np. na rozwiązania z zakresu ochrony wód, monitorowania ich stanu, wczesnego reagowania na pojawiąjące się zagrożenia liczy Wigierski PN. Park ma na swoim terenie wiele jezior, liczne lasy. Dyrektor parku Tomasz Huszcza powiedział, że dzięki takiemu monitoringowi można by było reagować jak najszybciej, naprawiać szkody. Przypomniał także, że w ramach współpracy z PB opracowano np. modelowe wzorce architektoniczne, godzące wymagania współczesnego budownictwa z kulturą i historią regionu. "Mam nadzieję, że uda nam się mieszkańców, inwestorów, zachęcić do tego, żeby sięgali po te narzędzia" - mówił Huszcza.