Uaktualnienie listy obszarów zagrożonych suszą, a także przygotowanie zaleceń i dedykowanych programów przeciwsuszowych dla samorządów - mają się znaleźć w zmienionym planie przeciwdziałania skutkom suszy, nad którym pracują Wody Polskie.

W czwartek odbyła się konferencja prasowa Polskiego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie pt. "Stop Suszy! Start Retencji!", podczas której poinformowano o planach dotyczących aktualizacji obowiązującego planu przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS). Obecny plan został przygotowany na lata 2021-2027, dlatego rozpoczęto dwuletnie prace nad jego aktualizacją.

Przypomniano, że w pierwszym PPSS znalazł się ogólny zbiór zaleceń i kierunków, natomiast w aktualizacji zawarte mają zostać konkretne działania i programy dla poszczególnych gmin i zlewni rzek. "Dzięki temu powstanie konkretny zestaw przedsięwzięć, którego wdrożenie na poziomie lokalnym umożliwi skutecznie przeciwdziałanie skutkom suszy" - wyjaśniono. Aktualizacja planu ma też zawierać działania dotyczące zarządzania ryzykiem suszy i uaktualnić ocenę obszarów zagrożonych suszą.

Projekty w realizacji

Sam plan jest głównym dokumentem planistycznym, na podstawie, którego w Polsce realizowane są działania przeciwdziałające skutkom suszy. Zawiera m.in. analizy, plany przebudowy urządzeń wodnych pod względem retencji wody i szereg działań, których wdrożenie ma pozwolić na przeciwdziałanie skutkom suszy. Ponadto w PPSS znajduje się lista inwestycji, które mają przyczynić się do zwiększenia odporności kraju na zmiany klimatu. W pierwszym planie, w którym perspektywa realizacji była do 2030 roku - zgodnie z informacją Wód Polskich - zawarto ponad 300 możliwych inwestycji, a zrealizowano 53 z nich o łącznej wartości blisko 150 mln zł. Kolejnych kilkadziesiąt jest w trakcie realizacji.

Wody Polskie zaznaczyły, że Polska należy do krajów o najuboższych zasobach wodnych w Unii Europejskiej. Na jednego mieszkańca naszego kraju przypada niemal 3 razy mniej wody niż w większości państw Europy. Ponadto, gospodarstwo wodne obserwuje zmiany w opadach deszczu, gdyż pada rzadziej, za to gwałtowniej i bardziej intensywnie, a skrajnie wysuszona (lub zabetonowana) ziemia nie jest w stanie przyjąć takiego opadu. Co w efekcie sprawia, że woda opadowa bezużytecznie spływa do rzek i morza. W granicach kraju udaje się zatrzymać ok. 7,5 proc. średniego rocznego odpływu rzecznego, podczas gdy ze względu na warunki geograficzne możliwa jest retencja na poziomie 15 proc. Dodano, że skutkiem tego jest wysychanie jezior i rzek w Polsce.

Niskie poziomy wód w Polsce

Mapa terenów zagrożonych suszą w październiku 2024 r. Na pomarańczowo - tereny z realnym zagrożeniem, na czerwono tereny na poziomie "alarmowy". Źródło: EU Lab, projekt zapobiegania suszom.

Wody Polskie zauważyły, że we wrześniu br. stan wody w Wiśle przy bulwarach w Warszawie spadł do rekordowo niskiego poziomu 20 cm. Przypomniano, że w tegoroczne lato w niektórych regionach wprowadzono ograniczenia w dostawach wody, a rekordowo wysokie temperatury i silne wiatry pogłębiały problem braku wody. "Obecnie sytuacja nie jest dużo lepsza. W dorzeczu Wisły na ok. 50 proc. stacji wodowskazowych odnotowano niskie stany" - stwierdzono.

Prezes Wód Polskich Joanna Kopczyńska zapowiedziała, że prace nad dokumentem mają zakończyć się w 2027 roku, a Wody Polskie liczą, że zostanie on zaakceptowany odpowiednim rozporządzeniem ministra na przełomie 2027 i 2028 roku.

jls/ mick/

Fot: Depositphotos