W II kwartale 2026 r. ma zostać uruchomiona lista sprawdzonych wykonawców inwestycji w ramach „Czystego Powietrza” – przekazała prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dorota Zawadzka-Stępniak. Dodała, że będzie też bon na audyt energetyczny.

Szefowa Funduszu przekazała ponadto, że w pierwszym kwartale 2026 r. mają być uruchomione środki, w ramach których będzie można otrzymać z góry pieniądze na przeprowadzenie audytu energetycznego domu.

Lista zweryfikowanych wykonawców

W listopadzie 2024 roku o zamiarze stworzenia listy sprawdzonych wykonawców informował wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta. Pierwotnie planowano, by taka lista pojawiła się wraz z reformą programu „Czyste Powietrze”; jego nowa edycja ruszyła z końcem marca 2025 r. Szefowa NFOŚiGW poinformowała w rozmowie z PAP, że lista ma być uruchomiona w drugim kwartale 2026 roku.

- Chcemy do końca pierwszego kwartału taką listę rekomendowanych wykonawców przygotować. Ma być to podpowiedź, wskazanie rzetelnych, sprawdzonych firm wykonujących inwestycje termomodernizacyjne w programie „Czyste Powietrze” – powiedziała.

Lista przygotowywana jest przez NFOŚiGW, Instytut Ochrony Środowiska, resort klimatu i środowiska przy wsparciu Banku Światowego.

Prezes pytana była, czy osoby korzystające z „Czystego Powietrza” będą musiały wybierać firmy z listy, tak jak to wygląda z listą ZUM w przypadku pomp ciepła i kotłów na biomasę. - W przypadku listy firm to nie będzie obligo, czyli beneficjent programu nie będzie zmuszony do ich wyboru. To ma być bardziej podpowiedź, którzy wykonawcy są sprawdzeni na rynku – powiedziała Zawadzka-Stępniak.

Dodała, że obecnie ustalane są kryteria, jakie firma będzie musiała spełnić, by być na liście. Zapewniła jednocześnie, że jeśli właściciel domu wybierze do inwestycji termomodernizacyjnej wykonawcę spoza listy, to nie będzie mu grozić np. mniejsza dotacja.

- Te kryteria muszą być maksymalnie obiektywne, np. opierać się na liczbie zrealizowanych inwestycji, rozliczonych wniosków w programie czy czasie, jaki dana firma jest już na rynku; to nie może być firma „krzak” – powiedziała.

Według niej lista ma pomóc np. mniej zorientowanym beneficjentom. Będą mogli sprawdzić, czy firmy rozliczyły już tego typu inwestycje i na tej podstawie wyciągnąć wniosek, czy chcą z nimi współpracować.

- Nie mamy podstaw prawnych, żeby np. obniżyć dotację, jeśli wybierze się firmę spoza listy. Lista ma też ograniczyć do minimum możliwość oszukania beneficjenta przez potencjalnie nierzetelnego wykonawcę – dodała prezes NFOŚiGW.

Potrzebny audyt

Przyznała, że „pewną barierą wejścia” do „Czystego Powietrza” jest konieczność przeprowadzenia i sfinansowania audytu energetycznego. W nowej odsłonie programu jest on konieczny, aby móc otrzymać dotację z programu. Po zrealizowaniu termomodernizacji musi być przedstawione również świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, które potwierdza, jak zmniejszyła się energochłonność domu.

- Otrzymujemy informacje z wojewódzkich funduszy i z samorządów, że kwestia zrobienia i przede wszystkim sfinansowania audytu zanim ktoś jeszcze wejdzie do programu jest problemem. W „Czystym Powietrzu” jest on refinansowany, ale najpierw trzeba na niego zapłacić, dlatego w pierwszym kwartale 2026 r. planujemy uruchomić odrębnie finansowanie audytów – poinformowała szefowa NFOŚiGW.

Wyjaśniła, że „Bon na audyt” miałby być realizowany przez gminy.

Z końcem marca br., po czterech miesiącach przerwy, ruszyła nowa odsłona programu „Czyste Powietrze”. Przedstawiciele NFOŚiGW oraz resortu klimatu przekonywali, że to nieprawidłowości miały być głównym powodem czasowego wstrzymania przyjmowania wniosków, co stało się pod koniec listopada 2024 r. Dlatego program przeszedł reformę; m.in. teraz dotację na termomodernizację można otrzymać na jeden dom, trzeba też udowodnić, że jest się właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez minimum trzy lata (z wyjątkiem spadków). Przy niektórych inwestycjach – zawsze w przypadku prefinansowania i zawsze dla grupy najwyższego dofinansowania - konieczne jest korzystanie z bezpłatnych usług operatora. W programie określono też maksymalne koszty na poszczególne elementy inwestycji. Nowością jest też konieczność przeprowadzenia audytu energetycznego budynku jeszcze przed jego termomodernizacją, a po niej trzeba przedstawić świadectwo charakterystyki energetycznej, które wykaże oszczędności zużycia energii. (PAP)

_{Fot: Depositphotos}