Senat USA przyjął przepisy, które spowodują unieważnienie prawa Kalifornii do ustalania własnych norm emisji spali. To więcej niż symboliczne wydarzenie w amerykańskiej gospodarce. 

W ostatnich dniach maja Senat USA, zdominowany przez Republikanów, uchylił prawo Kalifornii do ustalania własnych, bardziej rygorystycznych norm emisji spalin. Tym samym blokuje też kalifornijski plan stopniowego wycofywania sprzedaży nowych pojazdów spalinowych do 2035 roku. Władze stanowe działały na podstawie specjalnego zezwolenia przyznanego Kalifornii przez Agencję Ochrony Środowiska (EPA), które pozwalało na wprowadzenie własnych norm emisji.

Kalifornia od dekad autonomiczna

Kalifornia otrzymała pierwsze zezwolenie od EPA na ustalanie własnych norm emisji w 1970 roku na mocy Clean Air Act. Było to spowodowane poważnymi problemami ze smogiem w Los Angeles i potrzebami stanu w zakresie ochrony środowiska innymi niż w pozostałych stanach. Zezwolenie pozwoliło Kalifornii wprowadzać własne normy emisji dla pojazdów, bardziej rygorystyczne niż federalne.

W kontekście programu Zero Emission Vehicle który promuje pojazdy elektryczne i inne bezemisyjne technologie, Kalifornia zaczęła otrzymywać kolejne zezwolenia od EPA w latach 90. Kluczowe zezwolenie związane z bardziej rygorystycznymi normami emisji i planami stopniowego wycofywania aut spalinowych zostało wydane w 2013 roku, kiedy EPA zatwierdziła kalifornijski plan Advanced Clean Cars, obejmujący normy emisji i wymóg sprzedaży pojazdów zeroemisyjnych.

W 2020 roku Kalifornia przyjęła rozporządzenie wykonawcze, które ustanowiło cel, by do 2035 roku wszystkie nowe samochody osobowe i lekkie ciężarówki sprzedawane w stanie były zeroemisyjne. To rozporządzenie wymagało zezwolenia EPA, które zostało formalnie przyznane w 2022 roku przez administrację Bidena. To zezwolenie umożliwiło Kalifornii wprowadzenie szczegółowych regulacji, takich jak stopniowe zwiększanie udziału pojazdów elektrycznych i hybrydowych w sprzedaży. Przepisy ulegały przy tym modyfikacjom i różnych okresach zakładano, albo 100-procentowy udział pojazdów zeroemisyjnych od 2035 r., albo udział na poziomie 80%.

Wielki wpływ na całe USA

Zgodnie z nowymi przepisami przegłosowanymi przez Senat (czekającymi na podpis prezydenta Donalda Trumpa) Kalifornia będzie musiała dostosować się do federalnych regulacji w tym zakresie. 

Kalifornia jest największą gospodarką wśród stanów USA, odpowiadając za około 14–15% PKB całego kraju. Jeśli byłaby niepodległym państwem, zajmowałaby 4. lub 5. miejsce na świecie pod względem nominalnego PKB. Zamieszkuje ją ok. 40 mln osób. Oznacza to, że wpływ tego stanu na całą amerykańską gospodarkę jest gigantyczny. Wiele firm dostosowywało zatem parametry techniczne swoich produktów, w tym samochodów, do wymagań obowiązujących w tym stanie. Cofnięcie prawa do autonomicznego ustalania norm emisji będzie zatem miało wpływ na całą amerykańską gospodarkę. 

Będą kolejne zmiany?

Wpływ na rynek elektryków w USA będą miały też inne czynniki. Administracja Trumpa zapowiedziała wycofywanie dotacji do sprzedaży nowych samochodów elektrycznych, które sięgały nawet 7,5 tys. USD. Analizowane jest też wprowadzenie opłaty drogowej od aut elektrycznych, w wysokości ok. 500 USD rocznie. Wynika to z faktu, że odpowiednik polskiego podatku drogowego wliczony jest do ceny paliwa, a właściciele elektryków obecnie nie partycypują w kosztach utrzymania infrastruktury drogowej. 

W 2024 roku w Stanach Zjednoczonych sprzedano około 1,3 miliona samochodów elektrycznych, obejmujących zarówno pojazdy w pełni elektryczne, jak i hybrydy plug-in. Sprzedaż ta stanowiła 8,1% całkowitej sprzedaży nowych pojazdów lekkich w USA, co oznacza wzrost o 7,3% w porównaniu z 2023 rokiem. W czwartym kwartale 2024 roku odnotowano rekord sprzedaży – 365 824 samochody, co stanowi wzrost o 15,2% rok do roku. Dane pochodzą z raportów Cox Automotive oraz Kelley Blue Book.