Prezydent Karol Nawrocki podpisał w poniedziałek nowelę ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Zakłada ona wsparcie rolników gospodarujących na obszarach wyznaczonych w ramach normy GAEC 2, dotyczącej torfowisk i mokradeł.

Wprowadzenie nowej formy wsparcia finansowego dla rolników w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo” było możliwe w związku ze zmianą przepisów unijnych. Rolnicy będą mogli otrzymać rekompensatę za poniesione koszty oraz utracone dochody z tytułu realizacji wymogów wynikających z normy GAEC 2.

Podpisana przez prezydenta nowela dotyczy również interwencji ws. wieloletnich zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz zalesieniowych podjętych w poprzednich okresach programowania, które od 2026 r. finansowane będą ze środków PS WPR 2023-2027.

Nowe przepisy zmieniają definicję trwałych użytków zielonych (TUZ). Precyzują, że to grunty, które są wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych i które - według dotychczas obowiązującej definicji - nie były objęte zmianowaniem upraw przez co najmniej 5 lat. Nowe przepisy wydłużają ten czas, po którym grunt orny zostaje uznany za TUZ – z 5 do 7 lat.

Rozwiązanie to daje rolnikom większą elastyczność w gospodarowaniu gruntami; ogranicza niepotrzebną orkę wykonywaną tylko po to, by uniknąć zmiany klasyfikacji; sprzyja ochronie gleby i lepszemu zatrzymywaniu wody; pozwala skupić działania ochronne na najbardziej cennych przyrodniczo użytkach zielonych.

Grunty, które mają już status trwałych użytków zielonych, nie stracą go automatycznie po zmianie definicji. Jednocześnie przepisy umożliwiają zmianę klasyfikacji gruntów z inicjatywy rolnika, zgodnie z obowiązujący prawem.

By wyeliminować wątpliwości interpretacyjne ustawa precyzuje przepisy odnoszące się do warunkowości społecznej (przestrzeganie prawa pracy przez rolników zatrudniających pracowników), co umożliwi prawidłowe funkcjonowanie systemu kar administracyjnych w ramach tego mechanizmu. Przepisy te mogą dotyczyć ok. 7,5 tys. gospodarzy. Mechanizm warunkowości społecznej został obowiązkowo wdrożony we wszystkich państwach członkowskich UE w 2025 r. 

mick/ mrr/