Do prac rządowych trafił projekt rozporządzenia, który szczegółowo określa tryb przyznawania i wypłaty dopłat rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Jest to dokument, który pozwoli na realizację tego planu w naszym kraju.

Ogólne warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych zostały określone w zatwierdzonym 31 sierpnia 2022 r. przez Komisję Europejską, decyzją Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Sejm uchwalił W lutym br. stosowną ustawę, która stanowi ramy prawne do realizacji unijnej polityki rolnej w naszym kraju.

Jak napisano w uzasadnieniu do projektu "opracowanie rozporządzenia podyktowane jest koniecznością stworzenia przepisów krajowych niezbędnych dla wdrożenia interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach PS 2023-2027". Dokument liczy ponad 200 stron.

Przepisy rozporządzenia określają szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty płatności dla interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych i ich wariantów, takich jak np. ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000, zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych czy Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie.

Jak wskazali autorzy projektu, "rozporządzenie ustanawia regulacje prawne w zakresie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych podobne do tych, jakie obowiązywały w latach 2014–2020 (...) różnice wynikają ze zmian w przepisach unijnych, doświadczeń wyniesionych z poprzedniego okresu programowania oraz konieczności realizacji dodatkowych potrzeb środowiskowo-klimatycznych i z zakresu ochrony zasobów genetycznych".

Do istotnych różnic należy m.in. zwiększenie od 2023 r. stawek płatności we wszystkich rodzajach interwencji w stosunku do obecnie obowiązujących (w stosunku do 2022 r. stawki płatności zostaną, co do zasady, zwiększone średnio o ok. 16 proc.). W przypadku interwencji "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie" stawki płatności zostaną natomiast zróżnicowane ze względu na użytkowość zwierząt, np. użytkowanie mleczne i mięsne; dla koni zostaną wydzielone poszczególne rasy (np. konie małopolskie i wielkopolskie).

W projektowanym rozporządzeniu znalazły się też przepisy dot. wdrożenia od 2023 r. nowych instrumentów wsparcia, tj. interwencji dedykowanej ekstensywnemu użytkowaniu rolniczemu na trwałych użytkach zielonych na obszarach Natura 2000.

W projekcie wskazano, kto może być beneficjentem płatności w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych. Jest to rolnik lub inny beneficjent nazwany w projekcie rozporządzenia "zarządcą".

Aby płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna mogła zostać przyznana, rolnik lub zarządca musi spełniać nie tylko warunki określone w ustawie o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, ale także szczegółowe warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych interwencji lub ich wariantów określone w projekcie rozporządzenia. Przede wszystkim rolnik lub zarządca muszą realizować 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, które obejmuje określone wymogi w ramach interwencji lub ich wariantów.

Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Oznacza to, że nie ma możliwości realizacji na jednym obszarze (jednej działce rolnej) kilku tego typu zobowiązań.

Według projektowanych przepisów jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne w ramach Planu Strategicznego, zobowiązanie ekologiczne PROW 2014-2020 lub zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020, to do tego obszaru nie przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna.

Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do powierzchni działki rolnej lub powierzchni jednostki gruntu nierolniczego będącego obszarem kwalifikującym się do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, czyli "działki przyrodniczej" o powierzchni co najmniej 0,1 ha lub do sztuk zwierząt (w przypadku interwencji "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie").

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 15 marca 2023 r., tj. z dniem rozpoczęcia przyjmowania wniosków o dopłaty bezpośrednie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. (PAP)

Anna Wysoczańska

awy/ mk/