Deklaracje Komisji Europejskiej o ochronie interesów rolników nie są wiarygodne, producenci żywności nie wierzą w takie zapowiedzi - ocenił wiceprezes Polskiej Federacji Producentów Żywności Andrzej Gantner. Przeciwko umowie jest Ministerstwo Rolnictwa.

W piątek przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła, że zakończyły się negocjacje umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a państwami Mercosur, czyli m.in. Brazylią, Argentyną i Urugwajem. Premier Donald Tusk powiedział dziennikarzom w Sejmie, że podpis szefowej KE dopiero uruchomi procedurę ws. tej umowy. Umowa UE - Mercosur była negocjowana od 25 lat. Ma ona otworzyć rynki krajów Ameryki Południowej na europejskie technologie; KE liczy też na to, że z tych krajów będzie można pozyskiwać surowce niezbędne do produkowania czystych technologii, w tym baterii. Budzi ona jednak sprzeciw europejskich rolników.

Unijne mechanizmy niewiarygodne

"Wiarygodność mechanizmów unijnych, które miałyby chronić rolnictwo jest w tej chwili bardzo niska, ponadto nie wierzę, że rolnicy z państw Mercosur będą spełniać takie same wymogi jak te narzucone na ich unijnych odpowiedników" - powiedział wiceprezes Polskiej Federacji Producentów Żywności Andrzej Gantner.

Dodał, że nie ma instytucji lub organizacji, która byłaby w stanie skutecznie weryfikować wypełnianie regulacji klimatycznych w np. Urugwaju. 

Podkreślił, że rolnicy oczekują równoważności, aby "to samo, co obowiązuje unijnych producentów żywności obowiązywało wszystkich, którzy chcą wprowadzić żywność na wspólny rynek, zarówno pod kątem bezpieczeństwa i jakości żywości jak również wpływu na środowisko".

Co zyskują europejscy rolnicy?

Ursula von der Leyen od czwartku przebywa w Urugwaju, a w piątek zapewniła że "wysłuchała obaw unijnych rolników" i zawarła w umowie zabezpieczenia ich chroniące. Ponadto KE przekazała, że porozumienie zawiera graniczenia importu na towary wrażliwe, takie jak wołowina, drób i cukier. Rocznie do UE będzie mogło trafić z krajów bloku Mercosur 99 tys. ton wołowiny. Na dodatek cła na wołowinę nie zostaną zniesione, lecz obniżone - do poziomu 7,5 proc.

Umowie sprzeciwia się Francja, krytyczne są także Polska i Włochy. Natomiast poparcie dla porozumienia z Mercosur wyraził w piątek kanclerz Niemiec Olaf Scholz. 

W oficjalnym komunikacie sprzeciw resortu rolnictwa

W piątek wieczorem resort rolnictwa i rozwoju wsi wydał krytyczny komunikat, odrzucający umowę. Wymieniono trzy główne powody.

1. Umowa przewiduje zbyt dużą redukcję unijnych ceł i/lub zbyt wysokie kontyngenty taryfowe. Uważamy że oferowane krajom Mercosuru preferencje celne są w niektórych sektorach zbyt daleko idące. Powodować to może ryzyko wypierania polskich produktów rolno-spożywczych z rynków UE przez produkty przywożone z krajów Mercosuru.

2. Nie rozwiązano problemu importu produkcji rolnej wytwarzanej w odmiennych warunkach i standardach produkcji. Nasz postulat, aby warunkiem zniesienia ceł UE było przestrzeganie przez produkty z krajów Mercosuru standardów UE dotyczących zrównoważonego rozwoju (m.in. standardów w zakresie ochrony klimatu, środowiska, standardów pracy czy dobrostanu zwierząt), został właściwie niezrealizowany. (...)

3. W umowie brakuje zapisów zapewniających skuteczność klauzuli ochronnej (...) tj. możliwości czasowego przywrócenia ceł w razie nadmiernego importu powodującego zakłócenia na rynku lub szkodę dla unijnych producentów – są naszym zdaniem niedostosowane do specyfiki sektora rolnego.

Czy umowa już wchodzi w życie?

Obecnie nie jest przesądzone, że umowa wejdzie w życie. Przede wszystkim wymagane jest złożenie przez Komisję Europejską formalnego wniosku do Parlamentu Europejskiego oraz Rady UE o zatwierdzenie umowy wraz z jej pełnym tekstem (który do tej pory nie został przekazany). Dojdzie także do etapu akceptacji w krajach Unii, ale nie jest jednoznaczne czy będzie obowiązywała zasada jednomyślności czy większości podczas ratyfikacji. 

Fot: Depositphotos