Na wtorkowym posiedzeniu rząd ma się zająć projektem specjalnej ustawy dotyczącej budowy elektrowni szczytowo-pompowych (ESP). Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska ich budowa jest niezbędna, by skutecznie zarządzać energią z odnawialnych źródeł energii (OZE).

Projekt przewiduje, że budowa lub przebudowa ESP zostanie dopisana do listy inwestycji celu publicznego. Ustawa ma być nadrzędna w stosunku do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji ESP wydawana ma być bez względu na istnienie bądź nie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wiązać będzie właściwe organy przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowego planu zagospodarowania.

Ustawa przewiduje, że z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, nieruchomości w niej określone przechodzą na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem, a następnie będą oddawane w użytkowanie wieczyste inwestorowi. Wszystkie te rozwiązania mają - według autorów projektu - przyspieszyć proces budowy ESP.

Jak podkreśliło MKiŚ w uzasadnieniu, magazynowanie energii, także za pomocą elektrowni szczytowo-pompowych, stanowi kluczowy warunek transformacji energetycznej w kierunku energetyki rozproszonej opartej o odnawialne źródła energii. Pomimo zalet ESP oraz dynamicznego rozwoju OZE i generacji rozproszonej, w Polsce od wielu lat, oprócz działań modernizacyjnych, nie powstała jednak żadna nowa taka elektrownia - zauważono. Istotną barierą, oprócz niewielu dogodnych miejsc, jest pomijanie ESP w przepisach wielu ustaw - wskazano w OSR.

Bariery prawne polegają na konieczności przeprowadzenia standardowego procesu inwestycyjnego, a ze względu na wieloetapowość i znaczny rozmiar inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowej podlega ona szeregowi ograniczeń i wymagań administracyjnych zawartych w różnych aktach prawnych, które prowadzą do znacznego wydłużenia procesu inwestycyjnego - wskazano w ocenie skutków regulacji, uzasadniając nadanie ESP statusu inwestycji celu publicznego.

Projekt zakłada też, że inwestorami budującymi ESP będą mogły być wyłącznie spółki Skarbu Państwa, spółki z ich grup kapitałowych, spółki samorządowe lub Wody Polskie. Takie rozwiązanie uzasadniono szeregiem ustawowych włączeń oraz możliwości ewentualnego wywłaszczenia czy też ograniczenia prawa rzeczowego.

Obecnie w Polsce funkcjonuje sześć głównych ESP: Elektrownia Żarnowiec o mocy 716 MW, Elektrownia Porąbka-Żar o mocy 500 MW, Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce o mocy 200 MW, Elektrownia Żydowo o mocy 167 MW, Elektrownia Niedzica o mocy 92 MW oraz Elektrownia Dychów o mocy 90 MW.

wkr/ mk/