Przedstawiamy Czytelnikom nasz subiektywny TOP 10 najważniejszych wydarzeń w światowych innowacjach, energetyce i polityce klimatycznej. Macie swoje propozycje do zestawienia? Piszcie na adres: [email protected]

1. Wybór Donalda Trumpa na prezydenta USA.

Wybory w USA to była nie tylko polityczna walka Demokratów z Republikanami o ideologię i wizje państwa. To było także zderzenie różnych koncepcji gospodarczych, na czym Trump oparł swoja kampanię. Jego wygrana oznacza, że podejście do paliw kopalnych ulegnie zmianie, będą one narzędziem do pozyskiwania taniej energii i budowy przewag konkurencyjnych gospodarki USA. Nieprzypadkowo sloganem wybprczym Republikanina był "Drill, Baby, drill", czyli "Wierć, Kochanie, wierć". Rządy Trumpa, to także ryzyko wojen celnych z Chinami i Unią Europejską. Dlatego wybory prezydenckie w USA były jednym z kluczowych wydarzeń 2024 r. 

2. Początek realnych prac wykonawczych w polskim offshore.

W listopadzie Svanen, jeden z największych statków dźwigowych do stawiania na morzu fundamentów turbin wiatrowych dotarł do Portu Gdynia. Jednostka zacumowała przy Nabrzeżu Angielskim, skąd jest doskonale widoczna ponad okolicznymi budynkami. W styczniu jednostka wyruszy na morze, by brać udział w budowie morskiej farmy wiatrowej Baltic Power i będzie stanowić kluczowe narzędzie w tych pracach. Obecność tej nietypowej jednostki można uznać za symboliczny początek prac nad budową polskich farm wiatrowych. 

3. Napływ chińskich samochodów elektrycznych.

Obecnie Chiny produkuję ok. 54% aut elektrycznych na świecie. W połowie tego roku ponad 8% rejestrowanych aut elektrycznych w Europie pochodziło z Chin, a udział w rynku dynamicznie wzrastał. W październiku Unia Europejska nałożyła na chińskie samochody cła od 7 do 35 % (niezależnie od istniejących ceł 10% na samochody w ogólności). Chiny zapowiedziały już retorsje handlowe. Niezależnie od zarzutów subsydiowania chińskiej produkcji, Europa ma kłopot. Chińskie samochody są coraz lepsze technicznie, tańsze i przestają być kojarzone ze złą jakością. 

4. Niemieckie kłopoty z konkurencyjnością. 

Niemcy mają kłopoty gospodarcze - to efekt m.in. chińskiej aktywności na światowych rynkach. Szereg niemieckich firm zapowiada ograniczenia produkcji i zwolnienia i to w skali nieznanej od lat. Koncern Tyssen Krup ma zwolnić 11 tys. pracowników, firmy z branży samochodowej i automotive deklarują cięcia liczone w sumie w dziesiątkach tysięcy miejsc pracy. Kłopoty w Grupie Volkswagen udało się odłożyć w czasie, ale pracownicy zgodzili się na obniżki płac i zmianę systemu premiowego. Kłopoty niemieckiego przemysłu to m.in. efekt niskiej wydajności i drożejącej w Europie energii. 

5. Rekordowe ceny energii w Europie, gdy nie wieje wiatr.

Czwartek 12 grudnia przyniósł rekordowe ceny energii na giełdach. W godzinach szczytu od 17:00 do 18:00 stawki za megawatogodzinę osiągnęły poziom 936 euro w Niemczech i Danii. Trochę niższe ceny obowiązywały w Holandii (873 euro) i Austrii (850 euro). To efekt braku wiatru i niskiego nasłonecznienia tzw. Dunkelflaute. Poprzedni taki przypadek miał miejsce w Niemczech w listopadzie. Warto jednak podkreślić, że ceny dotyczyły kontraktów spotowych, zawieranych w czasie rzeczywistym, które mają umiarkowany wpływ na cały rynek. Niemcy po wyłączeniu energetyki jądrowej nie mają narzędzi skutecznego stabilizowania cen. 

6. COP29 i 300 mld USD rocznie dla państw rozwijających się.

Najważniejszym postanowieniem konferencji klimatycznej COP29 w Baku było ustalenie nowego globalnego celu finansowania projektów proekologicznych w krajach rozwijających się. Ustalono, że do 2035 r. organizowanych będzie co najmniej 300 mld dol. rocznie przez państwa wysokorozwinięte na wsparcie działań klimatycznych w krajach rozwijających się.

7. Zawieszenie programu "Czyste Powietrze".

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wstrzymał z godziny na godzinę przyjmowanie wniosków o dofinansowanie remontów i modernizacji proekologicznych w programie "Czyste Powietrze". Powodem wstrzymania naboru wniosków były nieprawidłowości w programie związane z nadużyciami finansowymi w niektórych przypadkach. Kwestionowano ok. 12% rozliczeń. Tak gwałtowne przerwanie naboru wniosków spotkało się z krytyka osób liczących na dotacje, a realizujących drogie projekty termomodernizacyjne. Program ma powrócić w zmienionej wersji w marcu 2025 r. Jednak projekt nowych rozwiązań już został skrytykowany, gdyż m.in. zakłada zakaz stosowania kominków, gdy korzystało się z dotacji.

8. Wodorowa Mapa Polski

GAZ-SYSTEM zakończył badanie Wodorowa Mapa Polski, w trakcie którego przeanalizowano 178 projektów związanych z produkcją, konsumpcją, dystrybucją oraz magazynowaniem wodoru w Polsce. Widać potencjał rynku, ale też zjawiska niepokojące - będziemy skazani na import. 

Porównanie danych o produkcji i konsumpcji wykazało potencjalny, znaczący deficyt krajowej produkcji względem potencjalnego zapotrzebowania. To oznacza, że być może będzie wskazany import wodoru na poziomie od 0,8 mln ton w 2030 roku do 1,4 mln ton w 2040 roku lub zwiększenie jego produkcji krajowej tak, aby zaspokoić deklarowane zapotrzebowanie.

9. Oddano do użytku gazociąg Rosja - Chiny

W listopadzie Chińska Narodowa Grupa ds. Sieci Rurociągów Naftowych i Gazowych ogłosiła zakończenie budowy gazociągu łączącego Chiny z Rosją. Długość gazociągu to 5111 km, z czego 3371 km stanowią nowo wybudowane odcinki. Przepustowość inwestycji zaspokoi roczne zapotrzebowanie na gaz 130 milionów gospodarstw domowych. Budowa gazociągu była odpowiedzią Rosji i Chin na wzrost zapotrzebowania na błękitne paliwo chińskiej gospodarki i możliwości jego eksportu przez Gazprom po drastycznym ograniczeniu handlu gazem z krajami Unii Europejskiej. 

10. Ataki na infrastrukturę energetyczną i informatyczną

W ostatnich dniach grudnia fińska policja i straż graniczna zatrzymały tankowiec Eagle S pływający pod banderą Wysp Cooka w związku z podejrzeniem uszkodzenia kabla morskiego Estlink2 łączącego systemy energetyczne Finlandii i Estonii. W listopadzie do ataków sabotażowych na infrastrukturę doszło w stosunku do Danii. Obecnie duńska Służba Wywiadu Obronnego ocenia ryzyko dalszych rosyjskich prowokacji na 90%. Takie działania mogą mocno destabilizować rynki energetyczne oraz systemy teleinformatyczne.