Ambasador USA w Polsce Mark Brzezinski i prezes PKN Orlen Daniel Obajtek rozmawiali o partnerstwie w zakresie energii nuklearnej i współpracy wzmacniającej bezpieczeństwo energetyczne regionu - poinformowały strony w środę.

"Z przyjemnością spotkałem się dziś z Danielem Obajtkiem, CEO PKN Orlen, aby porozmawiać o możliwości amerykańsko-polskiego partnerstwa w zakresie energii nuklearnej. Mieliśmy również okazję przedyskutować inne obszary współpracy strategicznej" - poinformował na Twitterze ambasador USA w Polsce Mark Brzezinski.

"Wspólnie z ambasadorem USA w Polsce rozmawialiśmy o potencjalnych płaszczyznach współpracy wzmacniającej bezpieczeństwo energetyczne naszego regionu. Dziękuję za bardzo dobre spotkanie" - dodał prezes PKN Orlen Daniel Obajtek na Twitterze.

PKN ORLEN informował w lipcu br., że jest na zaawansowanym etapie przygotowań do wdrożenia technologii małych reaktorów jądrowych, tzw. SMR. Koncern ma wyłączność w Polsce na wykorzystanie technologii BWRX-300 amerykańskiego GE Hitachi Nuclear Energy.

Komercjalizacją technologii mikro i małych reaktorów jądrowych zajmuje się ORLEN Synthos Green Energy. Spółka złożyła już do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki wniosek o wydanie ogólnej opinii dotyczącej technologii BWRX-300.

Orlen podkreślał, że małe reaktory jądrowe to szansa dla krajowej gospodarki. Według Orlenu GE Hitachi szacuje, że około 50 proc. wydatków związanych z ich budową może zostać w Polsce.

"Dotyczy to także kluczowych elementów całej elektrowni jak turbina i generator, części zbiornika reaktora, systemy hydrauliczne. Dzięki temu powstaną nowe miejsca pracy w atrakcyjnych sektorach gospodarki. Już zidentyfikowano blisko 300 polskich firm, które mają potencjał stać się częścią łańcucha dostaw przy budowie tych reaktorów" - zaznaczono.

Z danych przedstawianych przez PKN Orlen wynika, że mały reaktor o mocy ok. 300 MWe jest w stanie rocznie wytworzyć energię potrzebną do zasilania ok. 150-tysięcznego miasta, a więc wielkości np. Zielonej Góry. Szacowany koszt produkcji 1 MWh energii elektrycznej będzie docelowo o około 30 proc. niższy niż w przypadku energii z gazu. Co równie ważne, pojedynczy reaktor modułowy o mocy około 300 MWe może zapobiec emisji do od 0,3 do 2,0 mln ton dwutlenku węgla rocznie, w zależności od rodzaju zastępowanego paliwa (np. węgla kamiennego lub brunatnego) - podawała spółka w lipcu br.

W poniedziałek Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że ambasador USA w Polsce Mark Brzeziński oraz prezes Westinghouse Polska Mirosław Kowalik przekazali minister klimatu i środowiska Annie Moskwie "Raport koncepcyjno-wykonawczy w zakresie współpracy w obszarze Cywilnej Energetyki Jądrowej".

Według MKiŚ raport "jest szczegółową dwustronną mapą drogową mającą prowadzić do budowy sześciu wielkoskalowych reaktorów opartych o amerykańską technologię". "Tworzy on także ramy dla współpracy strategicznej pomiędzy USA a Polską w zakresie cywilnej energetyki jądrowej. Raport stanowi wypełnienie zobowiązania wynikającego z polsko-amerykańskiej umowy międzyrządowej o współpracy w zakresie cywilnej energetyki jądrowej podpisanej w październiku 2020 r." - poinformowano.

Pod koniec sierpnia prezes Westinghouse Patrick Fragman zapowiedział, że amerykańska oferta ws. atomu powinna trafić do rządu polskiego na dniach. Wskazywał wówczas, że będzie ona całościowa i kompletna. Nie tylko z częścią technologiczną, przemysłową, ale także z finansową.

Amerykańska oferta ma dotyczyć budowy reaktorów Westinghouse typu AP1000. Cztery takie bloki pracują w Chinach, dwa mają ruszyć w najbliższych miesiącach w USA. Chiny planują budowę kolejnych czterech takich bloków.

Polski rząd oczekuje, że partner w programie jądrowym obejmie także 49 proc. udziałów w specjalnej spółce, dostarczy odpowiedniego finansowania i będzie uczestniczył nie tylko w budowie, ale i eksploatacji elektrowni jądrowych.

W październiku 2021 r. wstępną, niewiążącą ofertę budowy 4-6 reaktorów EPR złożył francuski EDF. W kwietniu 2022 r. ofertę techniczną i finansową na sześć reaktorów APR1400 złożył koreański KHNP.

Zgodnie z Programem Polskiej Energetyki Jądrowej Polska planuje budować nowoczesne, ale sprawdzone i duże reaktory typu PWR. W Polityce Energetycznej Polski do 2040 r. zakłada się, że w 2033 r. uruchomiony zostanie pierwszy blok polskiej elektrowni jądrowej o mocy ok. 1-1,6 GW. Kolejne bloki będą wdrażane co 2-3 lata, a cały program jądrowy zakłada budowę sześciu bloków o mocy do 9 GW.