Globalny przemysł eventowy, choć jest motorem gospodarki i wymiany kulturowej, znalazł się na ekologicznym rozdrożu. Jego podstawowa misja – łączenie ludzi – jest nierozerwalnie związana z działaniami, które generują znaczny ślad węglowy. To paradoks, którego branża nie może dłużej ignorować.

Wydarzenia na żywo, od koncertów po rozgrywki sportowe, wciąż elektryzują tłumy, gromadząc rekordową publiczność zarówno na miejscu. Trasa koncertowa „The Eras Tour” Taylor Swift, z ponad 10 mln sprzedanych biletów, co stanowi jeden z największych sukcesów w historii muzyki. Nie inaczej jest w sporcie, czego dowodem były ostatnie Mistrzostwa Świata FIFA 2022, gdzie średnia frekwencja na każdym meczu przekroczyła 53 tys. kibiców.

Według szacunków portalu earth.com, Mistrzostwa Świata w Katarze w 2022 roku wygenerowały 3,63 miliona ton ekwiwalentu dwutlenku węgla (tCO2e). Głównym źródłem emisji był transport, który odpowiadał za 52% tej sumy (1,89 mln tCO2e). Na kolejnych miejscach uplasowały się zakwaterowanie, generując 20% emisji (728 404 tCO2e), oraz budowa infrastruktury tymczasowej i stałej, która łącznie stanowiła 23% śladu węglowego. Pozostałe emisje pochodziły z logistyki, mediów, zużycia energii i eksploatacji obiektów.

To nie przypadek, to model

Rosnąca presja regulacyjna, zmieniające się wartości konsumentów i postęp technologiczny zmuszają organizatorów, właścicieli obiektów i cały łańcuch dostaw do fundamentalnej zmiany. Negatywne skutki ekologiczne największych eventów nie są przypadkowym efektem ubocznym, lecz nieodłączną cechą modelu biznesowego, uzależnionego od masowego transportu i liniowej konsumpcji.

W konsekwencji, branża stoi przed nieuniknioną transformacją – od prostych działań łagodzących skutki do systemowego przeprojektowania całego modelu działania. Jest to warunek konieczny dla jej długoterminowej rentowności i utrzymania społecznej akceptacji.

Największym pojedynczym składnikiem śladu środowiskowego każdego wydarzenia – od konferencji korporacyjnej po wielodniowy festiwal muzyczny – stanowi transport.

Badania wskazują, że podróże uczestników i organizatorów stanowią ponad 80% całkowitej emisji dwutlenku węgla generowanej przez wydarzenie. Liczba ta dobitnie pokazuje, że najbardziej znaczący wpływ ma miejsce, zanim jeszcze drzwi obiektu zostaną otwarte. W przypadku wydarzeń międzynarodowych głównym winowajcą są loty długodystansowe, podczas gdy nawet wydarzenia krajowe generują znaczne emisje z transportu samochodowego. Przykładem stanowi branża muzyczna, gdzie analiza szwajcarskich festiwali muzycznych z 2022 roku przypisała 67% emisji właśnie podróżom.

Podróże fanów generują ślad węglowy o rzędy wielkości większy niż bezpośrednia działalność artystów i ekip produkcyjnych. Przeciętny koncert, na który przybywa 11 tys. osób, generuje około 527 t CO2e tylko z tytułu podróży fanów.

Tak znaczące uzależnienie od wysokoemisyjnego transportu stawia branżę w trudnej sytuacji, bezpośrednio narażając ją na wahania cen paliw, jak również rosnącą krytykę społeczną dotyczącą podróży o charakterze uznaniowym. Uzupełnieniem wpływu mobilności jest ogromne zużycie energii wymagane do samej produkcji wydarzeń. Obiekty konferencyjne i wystawiennicze wymagają stałego zasilania dla systemów HVAC, rozbudowanego oświetlenia i wyświetlaczy cyfrowych. Wydarzenia plenerowe – zwłaszcza wielkoskalowe koncerty i festiwale – często polegają na generatorach diesla do zasilania scen, systemów nagłośnieniowych i oświetlenia. Generatory są nie tylko źródłem znacznych emisji dwutlenku węgla, ale także lokalnych zanieczyszczeń powietrza, takich jak tlenek azotu i pył zawieszony, co ma bezpośredni negatywny wpływ na otoczenie wydarzenia.

Problem odpadów i łańcucha dostaw

Poza emisjami, model operacyjny sektora opiera się na liniowej gospodarce materialnej („weź-wyprodukuj-wyrzuć”), co prowadzi do masowego wytwarzania odpadów. Jak szacuje MeetGreen, pojedynczy uczestnik konferencji może generować ponad 1,8 kg odpadów dziennie. Strumień odpadów eventowych obejmuje tworzywa sztuczne, materiały promocyjne oraz elementy scenografii. Problem jest szczególnie dotkliwy w przypadku festiwali odbywających się na wolnym powietrzu, gdzie powszechne jest porzucanie sprzętu kempingowego.

Należy podkreślić, że widoczne odpady stanowią jedynie końcowy etap zasobochłonnego procesu. Znaczący wpływ środowiskowy jest generowany pośrednio (tzw. emisje Zakresu 3) w ramach całego łańcucha dostaw. Obejmuje on produkcję i transport żywności (zwłaszcza mięsa), wytwarzanie gadżetów w modelu zbliżonym do „szybkiej mody” oraz pozyskiwanie surowców do budowy tymczasowych konstrukcji.

 Jak zorganizować zrównoważony event?

Odpowiedź branży na wyzwania ekologiczne ewoluuje. Początkowe, fragmentaryczne działania, takie jak wdrażanie selektywnej zbiórki odpadów czy kompensacja emisji, zastępowane są przez bardziej zintegrowane strategie.

Sama kompensacja emisji to jednak za mało, gdyż odnosi się do skutków, a nie przyczyn problemu. Obecnie obserwuje się przejście w kierunku systemowego przeprojektowania operacji, zgodnie z normami takimi jak ISO 20121. Podejście to zakłada holistyczną analizę cyklu życia wydarzenia w celu proaktywnej redukcji negatywnego wpływu. Przykładami transformacji są inicjatywy na dużą skalę, takie jak trasa koncertowa Coldplay „Music of the Spheres”, której celem jest redukcja bezpośrednich emisji o 50% poprzez innowacje technologiczne (np. kinetyczne parkiety, zasilanie solarne). Warto wspomnieć również o działaniach artystów, którzy promują konsumpcję roślinną i eliminację plastiku. Według raportu Reverb, podczas trasy koncertowej Billie Eilish „Happier Than Ever”, 133500 fanów podjęło działania, w tym ponad 3622 przyjęło zobowiązanie do spożywania posiłków roślinnych.

Wyjątkowo angażującą technologią są podłogi kinetyczne, które przekształcają energię generowaną przez ruch uczestników – na parkietach tanecznych czy w korytarzach – w energię elektryczną, stanowiąc widoczny symbol zrównoważonego rozwoju, który bezpośrednio angażuje uczestników. Holenderska firma Energy Floors z powodzeniem wdrożyła to rozwiązanie na największych światowych wydarzeniach, takich jak festiwal Coachella, targi motoryzacyjne w Paryżu oraz podczas aktywacji dla takich marek jak Samsung czy Heineken.

Zrównoważone eventy to przyszłość

Problem śladu środowiskowego w branży eventowej ma charakter systemowy, który wymaga transformacji w kierunku modeli biznesowych opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym i zasadach regeneracji. Chociaż zmiana napotyka na bariery (m.in. koszty, nawyki konsumenckie), jej dynamika jest wzmacniana przez czynniki zewnętrzne, takie jak presja regulacyjna, wymagania inwestorów (kryteria ESG) oraz rosnąca świadomość społeczna.

Zmiana konsumencka ma bezpośrednie przełożenie na świat eventów. Konsumenci nie tylko deklarują troskę o środowisko, ale coraz częściej głosują portfelami. Badanie McKinsey i NielsenIQ wykazało, że w ciągu pięciu lat produkty produkty z deklaracjami związanymi z ESG zanotowały średni skumulowany wzrost na poziomie 28%, w porównaniu do 20% dla produktów bez takich deklaracji. Wydarzenia stanowią formę marketingu doświadczeń, zaś marki wykorzystują je do budowania lojalności poprzez demonstrowanie autentycznego zaangażowania w ochronę środowiska.

_{Fot: Depositphotos}