Wzrost obecności dwutlenku węgla, metanu i podtlenku azotu w powietrzu nie wykazuje oznak spowolnienia, przyspieszając globalne ocieplenie, jak twierdzi Światowa Organizacja Meteorologiczna.

Tuż przed rozpoczęciem 2021 Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu COP26 w Glasgow, Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) ostrzegła, że wpływ pandemii koronawirusa na stężenie gazów cieplarnianych w atmosferze jest znikomy. W ubiegłym roku nastąpił tylko chwilowy, 5,6-procentowy spadek nowych emisji, ale dwutlenek węgla (CO2), metan (CH4) i podtlenek azotu (N2O) nadal narastały, a ich ogólne stężenia osiągnęły kolejny rekord.

Co więcej, roczna stopa wzrostu była wyższa od średniej z lat 2011-2020 i od tego momentu tendencja ta się utrzymała. Naukowcy ostrzegają, że dopóki emisje będą się utrzymywać, dopóty globalna temperatura będzie rosnąć.

Wielkość emisji gazów cieplarnianych spadła w zeszłym roku o 5,6 proc. z powodu pandemii, ale biorąc pod uwagę, że pozostają one w atmosferze przez długi czas, ich stężenie nadal rośnie.

Biorąc pod uwagę długi czas życia CO2, zaobserwowany już poziom temperatury będzie utrzymywał się przez kilka dekad, nawet jeśli emisje zostaną szybko zredukowane do zera netto. W praktyce oznacza to więcej ekstremów pogodowych, w tym intensywnych upałów i opadów, topnienie pokrywy lodowej, podnoszenie się poziomu mórz i zakwaszanie oceanów, czemu towarzyszyć będą daleko idące skutki społeczno-ekonomiczne.

Zdolność oceanów i ekosystemów lądowych do pochłaniania CO2 może słabnąć

Mniej więcej połowa CO2 emitowanego w wyniku działalności człowieka pozostaje w atmosferze. Druga połowa jest pochłaniana przez oceany i ekosystemy lądowe. WMO sygnalizuje swoje obawy, że zdolność ekosystemów lądowych i oceanów do działania jako tzw. pochłaniacze może stać się mniej efektywna w przyszłości, powołując się na czynniki takie jak susze i pożary.

Takie zmiany już zachodzą, stwierdziła organizacja i wskazała na przykład przejścia części Amazonii z pochłaniacza dwutlenku węgla do źródła dwutlenku węgla.

Efekt ocieplenia umacnia się, głównie z powodu wzrostu obecności CO2 w atmosferze

Dwutlenek węgla odpowiada za 66 proc. efektu ocieplenia, głównie z powodu spalania paliw kopalnych i produkcji cementu. Stężenie dwutlenku węgla, najważniejszego gazu cieplarnianego, w 2020 roku osiągnęło 413,2 ppm (w 2015 roku wartość ta przekroczyła próg 400 ppm), co stanowi 149 proc. poziomu sprzed epoki przemysłowej.

Metan jest na poziomie 262 proc., a podtlenek azotu na poziomie 123 proc. poziomu z 1750 roku, kiedy to działalność człowieka zaczęła zakłócać naturalną równowagę Ziemi – wynika z raportu.

Od 1990 do 2020 roku wymuszenie radiacyjne – efekt ocieplenia - wzrosło o 47 proc., przy czym CO2 jest odpowiedzialny za około 80 proc tego wzrostu.

Globalne ocieplenie przekracza cele Porozumienia Paryskiego

– Raport Greenhouse Gas Bulletin zawiera ostre, naukowe przesłanie dla negocjatorów zmian klimatycznych na COP26. Przy obecnym tempie wzrostu stężenia gazów cieplarnianych, do końca tego stulecia zaobserwujemy wzrost temperatury znacznie przekraczający cele Porozumienia Paryskiego, wynoszące od 1,5 do 2 stopni Celsjusza powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Jesteśmy daleko poza torem – powiedział sekretarz generalny WMO Petteri Taalas i podkreślił, że skutki są ogromne.

CO2 pozostaje w atmosferze przez wieki, a w oceanie jeszcze dłużej, zauważył sekretarz. Ostatni raz Ziemia doświadczyła porównywalnego stężenia od trzech do pięciu milionów lat temu, kiedy temperatura była o dwa do trzech stopni wyższa, a poziom morza był o 10-20 metrów wyższy niż obecnie.

Taalas wyraził nadzieję, że COP26 przyniesie "dramatyczny wzrost zobowiązań" krajów do osiągnięcia neutralności węglowej.