Od konieczności odejścia od paliw kopalnych na rzecz alternatywnych, bardziej ekologicznych źródeł energii nie uciekniemy. I to nie tylko dlatego, że narzucają nam to cele klimatyczne Unii Europejskiej, ale także zdrowy rozsądek. Wraz z rozwojem nowych technologii warto modernizować energetykę, aby była bardziej zielona. Skorzysta na tym środowisko, ale także polska gospodarka. Jak to zrobić? Warto skorzystać z doświadczeń innych krajów.

Polski rząd, świadomy wyzwań klimatycznych, w ogłoszonym w 2020 roku dokumencie dedykowanym transformacji energetycznej, czyli w PEP 2040, zadeklarował, że do 2030 roku osiągniemy 23% udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto. W dokumencie tym sporo uwagi poświęcono rozwiązaniom tradycyjnie kojarzonym z OZE, czyli m.in. energii słonecznej, czy energii pozyskiwanej z wiatru. Wskazano jednak także na potrzebę szukania alternatywnych rozwiązań, które są niezależne od warunków pogodowych. Dokument podkreśla też, że planowana transformacja energetyczna kraju musi zapewnić nie tylko redukcję emisji CO2, ale też zapewnić ciągłość i stabilność dostaw energii do przemysłu i odbiorców indywidualnych.

Jak to jednak zrobić? „Z pomocą przychodzą doświadczenia krajów bałtyckich, które niejednokrotnie po takie właśnie, alternatywne, rozwiązania sięgnęły osiągając satysfakcjonujące wyniki" – wyjaśnia Jacek Ławrecki, dyrektor ds. komunikacji na Polskę i kraje bałtyckie w Fortum.

Biopaliwa – OZE niezależne od pogody!

Biopaliwa to dobre, a wciąż nie do końca doceniane, źródło energii dla sieci ciepłowniczych. Jest nie tylko odnawialne, ale także, dzięki nowoczesnym technologiom, wydajne i opłacalne. Z powodzeniem zastosowano je m.in. w elektrociepłowni Fortum w Estonii, w miejscowości Tartu.  Biopaliwem w Tartu jest biomasa drzewna i torf, które wykorzystywane są do produkcji ciepła sieciowego dla 90 000 odbiorców. Dziś elektrociepłownia zaspokaja 75% zapotrzebowania mieszkańców tego miasta na ciepło, a wytworzoną w kogeneracji energię elektryczną przekazuje do sieci.

Magazynowanie energii – zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego

Także Łotwa doceniła zalety biopaliw. W czwartym pod względem wielkości mieście w tym kraju, czyli w Jelgavie, firma Fortum zainwestowała w budowę zakładu, który dziś zaspokaja 90-95% zapotrzebowania miasta na ciepło sieciowe. Do jego wytwarzania wykorzystuje biomasę, a konkretnie drewniane ścinki. Dziś jest to największy na Łotwie zakład tego typu.

Ponadto, w 2019 roku, Fortum zbudowało przy zakładzie magazyn ciepła o pojemności 5,000 m3, który został zintegrowany z siecią ciepłowniczą. To nie tylko podnosi wydajność całego systemu i zwiększa stabilność energetyczną, ale też umożliwia optymalizację produkcji energii zgodnie z bieżącym zapotrzebowaniem, co pozwala na redukcję emisji gazów cieplarnianych. Projekt ten doceniła Komisja Europejska wymieniając go w dokumencie "Towards a Sustainable Europe by 2030", jako przykład dobrej praktyki.

Energia z odpadów – jedno rozwiązanie na dwa problemy

Odpady to spore wyzwanie dla miast. Te, których nie da się poddać recyklingowi, trafiają bowiem na wysypiska, stając się źródłem zanieczyszczenia. Warto zatem zobaczyć, jak z problemem tym radzi sobie Litwa, jednocześnie zazieleniając swoją energetykę.

To tu, w Kłajpedzie, Fortum wybudowało pierwszą w tym kraju elektrociepłownię, dla której paliwem są odpady komunalne i przemysłowe. Zakład oddano do użytku w 2013 roku, a dzięki jego działalności nie tylko produkowane jest ciepło (moc zakładu to 64 MW) i prąd (20 MW), ale też rozwiązywany jest częściowo problem gospodarowania odpadami. Do teraz zagospodarowano w ten sposób 1,5 miliona ton odpadów, które w przeciwnym razie trafiłyby na wysypiska. Dziś elektrociepłownia w Kłajpedzie odpowiada za przetworzenie 12% odpadów Litwy na energię a przez to pełni rolę ważnego elementu systemu gospodarowania odpadami.

Jak widać na przykładach Litwy, Łotwy i Estonii, do transformacji energetycznej można podejść na wiele sposobów. Grunt to sięgać po rozwiązania, które wpisują się w lokalną specyfikę, bazują na paliwach łatwo dostępnych i odnawialnych, niezależnych od pogody i takich, które potrafią efektywnie zagospodarować coś, co w przeciwnym razie stałoby się problematycznym odpadem. Opisane przykłady pochodzą z wydanego właśnie Raportu:  „Fortum: dwie dekady obecności w krajach bałtyckich i w Polsce"